H I S T O R I A 



ARTICULUS II. 



De Bobus feris. 

 P U N C T U M I. 



DeVi 



ro. 



13 O ves feri, Grxcis dy^oi qui ab agrefti- 

 bus dy^vAoigin eo differunt, quod bi 

 quanquam manfueti fint & ex manfuetis or- 

 ti, liberi tamen folutique in montium,fylva- 

 rum & agrorum pafcuis relinquantur ; illi 

 vero non tam natura loci quam natura pro- 

 pria & genio fere fint , funt Urm , Bifin, Bo- 

 nafm , Bubalm Africanm , Bufelm , ejr Bos 

 Strepficeros. t/r/nomen Gallicum Macro- 

 biusfacit, Gefnerus & Aldrovandus Ger- 

 manicum potius. Urenim vel fylveftrem, 

 velmagnum, vaftum, & maximarum virium 

 Germanis antiquis figniflcabat. Servius ta- 

 men Grrecum effe vult, & ab fyuv id eft, 

 montibus deducit. Polonis faltem in Mafo- 

 via & Samogitia Tur vocatur, quem Gefne- 

 rus veterum Tarandum effe judicat. Li- 

 thuanis Zumbronem dici , Scaliger fe inve- 

 niffetradit. An Rhezes Iphicratis fit , alibi 

 cim "n a'- ^ifquiretur. D. Hieronymus Bubalum ap- 

 mios.c. 3 . pellat,quod & Martialis, & imperitum Ro- 



P in. H. N. manorum VulgUS , tefte Plinio, farie.bar. 



Solin. Pc> Cromems mifintem appellat. In Defiriptione 



lyh&.czf. difcrepant aliquantulum authores , nifi for- 

 te diverfa eorum fintgenera. Csefar & Pli- 

 nius nullam villorum mentionem faciunt : 

 Erafmus Stella, tempora villofa, &mentum 

 barbatum,ipfisadfcribit 5 quod&rapudAl- 

 bertum Magnum invenies, quiurumcum 

 bonafo confundit. De csetero magnitudine 

 fun t paulo inf ra elephantos , ut Cnefar pro- 



Albcrt. h. didit,fpecie & colore & figura tauri. Alber- 

 tus longitudine ahquando quindecem cu- 

 bitorum facit. Magnitudinis illius hoc etiam 

 eft argumentum , quod in capite inter cor- 

 nua tres homincs connderepoffunt. Hifpi- 

 dum habet & villofum corium, & fub mento 

 palearia. Cornua denfa, nigra, brevia ; Oculi 

 verfifs exteriorem canthum rubicundi. Ca- 

 fut crafTum. Facies lata. Color fere niger, 

 fed maxime in temporjbus , mento , collo. 

 In facie, lateribus, cruribus, cauda, ad puni- 

 ceumvergit. Reperiturinfylva Hercynia, 

 Podolia, Samogitia, Mazovia, &Hungaria. 

 Adfuefcere ad homines , & manfuefieri , ne 

 parvuli quidem excepti, poffunt. Excellen- 

 tium eft virium Sc velocitatis. Cornibus 

 equum cum feffore correptum , in fublime 

 identidem ja£tat ; & arbores mediocri craf- 

 fitudine evertit. Caro ejus condita in deli- 



plin. H. N. ciis eftmagnatibus. Cornibus Barbari Sep- 



1 c - tentrionales potant , unasque binas capitis 



unius cornua implent. Aliis pra^fixa his pila 



cufpidant . Apud nos addit Plinius, in lami- 



nas feclra tranilucent : atque etiam ltimen la- 



NATURALIS 



tius inclufumfundunt , multasque ad deli- 

 tias conferuntur , nunc tinfra, nunc fublita, 

 nunc quae ceroftrata picturse genere dicun- 

 tur. Forte & taurus ille fylveltris , qui Ma- 

 cedoniam vaftabat , ad pedem Orbeli mon- 

 tis Macedonise a Philippo Rege confoffus, 

 cujuspellem& cornua o^ctia, vel ^cxra^a- 

 kcuo^okc/Jo)^. id eft , quatuordecim palmo- 

 rum, in veftibulo templi Herculis confecra- 

 vit , urus erat. De capiendi ratione, vide Al- Aldrov. de 

 drovandum. ^™ 1 



PUNCTUM II. 



De Bijhnte. 



~D Ifontis vocabulum ab Germanico Vi- Aldiw. 

 ■*-* fent diftum eft. Oppiani codices (ZWav Hiftor - K - 

 habent, a Biftonia forte Thracise fylva , fed Mc ' h *"* 

 male. Dion fiicxroovig vocat. Plinius & ex eo pJin.l .c. 

 Solinus, boves feris fimiles effedicit, feto- 

 fos , colla jubis horridos. Oppianus , jubam 

 circa armos terribilem in crafsa cervice qua- 

 tere ait, nec non circa maxillas aut mentum. 

 Cornuummucronibuseffe hamatis & adun- oppian.l. 

 cis ,noninterfereflexis ,fed furfum verfus * devena - 

 furgentibiis , ut Gy llius vertit. Seu ut Gef- 

 nerus , non effe patula vel extenfa , utin cx- 

 teris bubus , nec e regione in diverfum ad 

 larera abire vel extendi, (epicarfion enim 

 transverfum cft) fcd rc£ta furgere , ita ta- 



men ut Mctfint, ideft, dorfum verfusin- 

 clinent,& circa finem hami inftar tum recur- 

 vatum acuta fint,unde^ei/T^ab acumine 

 vocantur. Surriojubatifunt & villoficirca 

 collum , & in armos barba a mento propen- 

 dente , pilis mofchum redolentibus , capite 

 brevi,oculis grandioribus, & torvis, quafi ar- 

 dentibus , fronte lata , cornibus plxrumque 

 adeo diductis & porrectis , ut in iis tres bene 

 corpulenti homines infidere queant. In ter- 

 go extat gibbus elatiorpriore , & pofteriore 

 corporispartehumiliore. Cornu Gefnerus 

 apud aurifabrum argento includendum vi- 

 dit, nigredine fplendens , duos dodrantes 

 longum , aduncum inftar unguium in rapa- 

 cium avium genere. Lingmm Oppianus af- 

 peram habere ait, ut cum lingit , fanguinem 

 eliciat. De ufu in Medicina hoc duntaxat 

 habet Plinius. TJros ■& bifintes Graci inex- 

 perimentis non habuerunt, quanquam boyefero 

 refertis India fyhois : portione tamen eadem 

 ejficaciora omnia (quam ex domefticis {cili- 

 cet bubus) ex his credipar eft, 'videlicet quoad 

 medendi vim. Hujus generis fuerint Tauri 

 Floridse novi orbis infulae , quos Butrones 

 barbari fua lingua nuncupant , prodente 

 Ambrofio Pareo. Cornua gerunt pedalia , 

 gibbum in dorfo , Camelinofimilem. Pilo 

 funt prolixo & fulvo , cauda leonina. Nun- 

 quam cicurantur. Ex pellibus fiunt tegmi- 

 na , quibus barbari adverfus hyemis vehe- 

 mentiam utuntur. Cornibus vero quibus 



alexi* 



