40 



HIST ORIANATURA LIS 



CibtlS. 



tum ad Cibum , funt animalia mtjQeipxy feu 



herbivora, quanivis & frondibus pafcantur. 



Ex herbis funt jucundifiimse , quae aratro 



profciffis arvis nafcuntur; deinde quse pratis 



Columclla uligine carentibus. Faftidium praebito fale 



c / 2 * 3 ' 7> occurritur, quod velut ad pabuli condimen- 



tum per acftatem canalibus ligneis impofi- 



tum,cum e paftu redierint,lambunt. Hy eme 



frondibus ulmeis , f raxineis , & betulinis , & 



fceno autumnali , quod Cordum vocatur , 



commodiffime vefcuntur: Cytifo quoqne & 



fativa vicia, & fi neceffitas urget, ex legumi- 



nibus paleis. Vinacca & furfures alicubi 



modice objiciuntur. Qtise in locis mariti- 



mis aut falfuginofis compafcunt, largiore la- 



cl:e , &: cafeo gratiore abundant , multoque 



fcecundiores evadunt , & teneriores ac fua- 



viores carnes proferunt; quales oves pra> 



pingues in Oftienfi agro,eique finitimo Por- 



tuenfi , decimo ab urbe lapide , qui Tirperi 



fluviointerfluente, multis hincindepalu- 



dibus , atque etiam falinis funt circumfufi , 



fefe reperifte & guftalTe tradit Gomefius. 



Gomef.l. i. Unde & Ariftoteles author eft,oves qua? fal- 



fiufculam aquam bibunt, maturius coire, & 



apartu fale fruentes, ubera magis diftenta 



kc~te demittere. Albertus etiam fcribit, in 



quibusdam terris marinis , in quibus ficea & 



falfa habenturpafcua, oves per 20. annos 



vivere , atque etiam parere. In Scotia ve- 



fcunturperinculta loca cytifo. In India& 



maxime Praffiorum regione herbis liquida 



pluvia rorantibus. In Ponto amariflimo ab- 



fynthio pinguefcunt, quod Alexander Myn- 



piin. h.n. dius ^lianoauthoreprodidit. De Laferpi- 



1. 19. c. 3. t j j ta Plinius.Laierpiuu vefci folita pccura, 



primoque purgari , mox pinguefcere, carne 



mirabilem in modum jucunda. & alibi. Si 



quando incidit pecus in fpem nafcentis,hoc 



deprehenditur figno , ove , cum comederit 



dormiente prounus, capram fternutante. 



strabo Apud Iudaeos nuclei palmarum illis appo- 



Ge ° s -^nebantur, qui etiam fabris ferrariis apud 



Babyloniospro carbonibus erant. Delectan- 



tur etiam , coluthea , aphace , herba lanaria, 



gemmis vitium, adiantho, galli crifta , thy- 



mo, erica, apudBrabantosinprimis, hcede- 



ra, apiaftro, utTheocritiis prodidit , Eryn- 



giodenique. Apud Ichtyophagos, &circa 



Calamos vicum Indise , fi Philoftrato fides, 



inprovinciaAden, fi PauloVeneto, pifci- 



bus aluntur. In Lydia & Macedonia ex iis- 



dempinguefcunt. Quant.umad.P0/0zw. Al- 



bertus turbulenta &multi aquapinguefce- 



pktarch. re ait.Plutarchus aquam imbris ubi ftatim a 



qu. *. yento immittimr, laudat. Vitalis de Furno , 



ceftate feptentrionalem frigidam , hyeme 



VarroR. meridionalem tepidam depradicat. Varro 



R.I.2.C. 2. a q ua2 mutationem huicpecori nocere , fal- 



parms. tem eo tempore , quo fit admiflura , fcribit. 



Arifl. h. A. Oves anicuLc coeiint & uterum ferunt, tefte 



• 5-c «4- ^riftotele s prxftantiortamen proles quam 



fenefcentes mares & fceminx procrearunt. 



At Columella vult fceminam bimam fub- 

 mitti , & ufque ad quinquennium famira: 

 neceflariam efle, feptimo deficere. Florenti- 

 nus in tertio anno matrices probat. Ariftot. 

 autem ad oclravum ufque parere ait , imo , fi 

 bene curentur , velinundecimum , quod & 

 apudPalladium invenies. Notandumvero 

 etiam, arieti nattirale efle agnas faftidire, fe- 

 neaamoviumconfeaari, utaitPlinius, ad- if^f' 

 ditque,&ipfumfeneaameHoremefle,illif- ' ' * 4 ' 

 que utiliorem. Coitus vero omnibus ab Ar- Arift. h;a. 

 aurioccafu, quod eft a tertio Idus Majas, L * c ' I4 * 

 ad Aquilae occafum, id eft,ad decimum ter- 

 tium Calend. Augufti, ut Plinius prodidit; 

 idqueideo, quod quae poftea concipiunt, 

 fiunt vaegrandes & imbecillse. Columella? Coiumeik 

 tamen primum admifliirse tempus vernum ^ 1 ' 7 '' 

 Parilibus, fi fit ovis matura, fi vero fceta, cir- 

 ca Julium menfem. Ferant quinque menfi- 

 bus, &pariunt, maximaexparte fingulos, 

 fed aliquando etiam binos , ternos , & qua- 

 ternos. Alicubi pariunt geminos , tum pa* 

 buhbeneficio , tum fi pater aut matervim 

 eam geminandiper naturam obtineant. Sunt 

 &loca,ubibis tervepariunt , utin Difleren- 

 tiis dicemus. Terno fapius aut quaterno 

 coitu implentur, & aliquandototigregiu- 

 nus aries fuflicit. Pariunt nonnunquam& 

 monftra. Albertus , Cinirum vocari fcribit, _ 

 quiex ove & hirco nafcitur. Apud Helve- - 

 tios , tefte Gefnero , nafcuntur capra pofte- - 

 rioreparte, anteriore oves vel arietes, fed . 

 vivere non poflunt , & paulo poft moriun- 

 tur. Albertus Mufmonem ex capra 6c ariete 

 nafci, refert. Apud Columellam vero refer- 

 tur,exovibus& arietum ferorum coitu fce- 

 tum conceptum parcmum colurem retuhf- 

 fe, eumque fimihter duraflfe per fobolem 6c 

 nepotes: lanamvero, inprimoquidemfce- 

 tu hirtam : fed in nepotibus & deinceps mol- 

 liorem fuifle. Ej us autem coloris fcetus erit, 

 cujus vena: linguce in prsegnante funt.Mares 

 aut fceminae vi tum aquarum tum admifla- 

 riorum generantur. Ariflot. vero docet, au- 

 ftrinos flatus captandos effe , fi fcemina? ge- 

 nerari debent : feptenrionales , fi mares. 

 Idem eflicies , pra:eunte Plinio , fi arieti la> 

 vum vel dextrum teftem ligaveris. Quod de 

 aqua ex Ariftotele diaum , probat Paufa- 

 nias, dum ait, exCharadro fluvio bibentia 

 pecora ut plurimum mares parere. Ut vero 

 coitum arietum , fale , vel genitalium fale & 

 nitro perfriaione excitant : fic &c conceptio 

 a quibusdam , pinguedine nempe nimia, 

 impeditur. Ex congreflli de anni felicitate 

 praefagium fumitur. Nam fimajores natu 

 tempeftive libidine incitantur, annumefle 

 felicemgregipaftores confirmant: fimino- 

 res , infelicem. Poft ordinarium coeundi 

 tempus concepti , Cordi antiquis vocantur. 

 Inter Oves & Capras occulta qusedam ami- sympathia 

 cix.ii viget, ideo fimul libenter pafcuntur. fcf^H 

 Exarietinis cornibus tufis 6c defoflis , afpa- 



ragos 



