+« 



HISTORIA NATURALIS 



Martial.l. 

 i 4 .Epigr. 

 *57- 



mumhocefTeanimal,id mihi conjecruram 

 facit , quod cum fuigenerisfsemellis fit de- 

 ftitutum , magna cum prurigine capris fe 

 Commifceat 5 non tamen ere&is , ut alias ca- 

 prae hirco afcendente folent , fed humi ven- 

 treaccubantibus,ita cogente animaliante- 

 rioribus cruribus. Itaque fuperafcendens 

 coit, non autem , ut falfo deretromingenti- 

 busanimalibusaffirmatAriftoteles , averfis 

 clunibus. Adeo venere vernali autumnali- 

 que tempore ftimulatur hoc animal , ut il- 

 lud viderim humile quoddam prasfepium 

 avena refertum confcendiffe , genitaleque 

 illi magno cum murmure tamdiu confricaf- 

 fe , quOusquefemen redderet , plurimis una 

 horareplicatisvicibus. Nontamen conce- 

 pere caprat hujufce animalis femine refer- 

 tx, tum, quod, ut puto, vi coacbe illi 

 proftiterint continuo balantes; tum quod 

 cumhocanimaliearumnon conveniat fpe- 

 cies.Indicam ovem appellabat hocanimal, 

 qui illtid ad nos advexit , atqui a noftris ovi- 

 busquantum diftet,tuipfe judicare pote- 

 ris. Ha&enusMathiolus. Ab his plurimum 

 differunt , oves illae Chilenfes , quarum ico- 

 nem iftam Belgx attulerunt. batis omnia 

 quadrant , inquit de Laetim, quoad corporis 

 compofitionem; prarterquam quod poftici 

 pedes ungulas bif ulcas habeant , priores au- 

 tem in quatuor divifos ungues, & quod 

 prolixis admodum villis lanse veftiatur, 

 quaminprimis commendant. Casterumna- 

 turabeneconvenit cum prarcedentibus , ita 

 nt haud dubium fit unius generis animal ef- 

 fe , tantum ratione cceli fub quo degit va- 

 riare : niii forte incer utrumque nt diftmctio 

 illa, quam obfervavimus in defcriptione 

 Ind.Occidentalis; ut omnino exiftimo. Spu- 

 tum ejaculatur in vexantes; & fcribit P. 

 Alonfod' Ovaglie in Hiftorica Relatione 

 Regni Chill , vulgocredi in parte corporis 

 humani quam fputum illudcontigerit , fca- 

 biem generari. Pollentia juxta Alpes,oves 

 habetcanivelleris, apud Martialem extat. 

 Apud Rhsetos , .arietes fex vel feptem an- 

 norum ad priora cornua alia veluti adnata, 

 parva , bina, vel terna producunt, illaque 

 non ante quintum aut fextum annum adna- 

 fcuntur,primis robore & craflitieproficien- 

 tibus. Sauromatica* duro funt piJo. Syriae 

 cubitales ovium caudae, plurimumque in 

 ca parte lanitii. Circa Tarnafari urbem In- 

 dise , oves confpici , cornua damis haud ab- 

 fimilia habentes, noftris longe majores, 

 Ariftoteles author eft. Vifi & Monftrofi a- 

 gni,quorum etiam hic Icones damus. Unus 

 erat capite fuillo; alter duobus capitibus & 

 quinquepedibus. Tertiuspedibus equinis 

 &capitefimia;. Quartus triceps. Quintus, 

 dorfoduplici conjun&o, pedibus o&o. 



ARTICULUS IV. 



De Capra & Hirco domejikis. 



TN hiftoria hae , de Capra? primo , mox AWrovand. 



-*-Hirci,tandemHcedi nomine, in princi- deBiruIds 



pioagendum eft.Caprasacarpendisvirgul- c ' 9 ' 



tis di&os effe fcribit, Varro,Cicero 3 &Ivlon- 



nius. Feftustanquam crepas vult dici ,quod 



cruribus crepent. Martinius a kcL^u voro, 



quod fit animal wiKihctpa^v , deducit. Pro 



setate & fexu variant nomina.Grsecis dicitur 



cu% ab c&i<xr{v ruere , & cum impetu ferri. Di- 



cuntur vero eu^es tam e/?e/<po* recens natx ca~ 



pra , quam xpdpoi , quas funt anniculx, vel 



medise setatis, & adultae quae igdyoi , licet 



hoc nomen maribus duntaxat competere vi- 



deatur. Synonimaoccurruntplurima. Mo- 



dernis Grsecis vocatur y&a, , Tyrrheniis k&- 



^#,Cretenfibus Ka^cvco. Hefychiusp^A^, 



& dsiyvccf vertit capras -, Ki&fog funt capra* 



fcemelke quse cornua utplurimum habent. 



KTjXdhg caprse in fronte fignum habentes 



inftar calli. fitadhg , qux mulgentur : vwdg 



agreftis:^^^ hyeme nata.Grammatici ta- 



men xpcvpov , pro omni caprario genere , o- 



mnisetate & utroquefexu inter pretantur. 



Sed& pviyt &cp/,Kcihg caprae funt, Hircus 9 



qui Sabinis fircus , vel ab hirfuto , quod ab 



Ebrseo -pn adurere, quod animal fit libi- 



dinofum,dicitur a Graxis eft r&cy(& , vel 



a tftoytv & tfetyeiv edere , quod vorax fit: vel 



*sfyd 73 ifa,%v fyfia, \%m , a pellis afperitate: 



vel xssro gi^ixM i currendo. Capri nomen 



obtinuit , qui caftratus eft : ^Egyptiis Men- 



des. Hadw eft id quod ex capra Schirco na- 



fcitur Ab Ebracio potius m quam quafi 



fcedus dicitur.Martiaiis rsetum quserulse ru- 



dem capellse appellat. Hefychio & Ethy- 



mologo dicitur ee/<p(f^ , Varino ad tres vel 



quatuor menfes , poftea jipafov dici, donec 



pariat & mulgeatur. Rhodiis audit kcc^cv- 



v(&, alias etiam K£Kf>v(pa,A(&> 3 aut x/>jj^v@-. 



tyuLa,ha,ptdmf>Kes in quadam lege dicuntnr, 



quod frugum calamos depafcerent. Biful- Defcriptfc 



cas effe capras , & cornigeras , haud uno lo- 



co Ariftoteli proditum. Colorem mutant, 



& interdum varie generantur. Tilm differt 



fexu. Craffus eft hircis , mollis & tenuior 



capris. Et quia hoc genusapprime hirfutum 



eft,ide6Feftus, denforum pilorumhomi- 



nes hircipilos vocavit. Cornua. omnibus effe 



negat Plinius ; verum inhis quibus funt, in- 



dicia annorum per incrementa efle affirmat. 



Sunt autem ea longa & acuta. In Delo infu- 



la, prodente Varino , vifum eft hirci bicubi- 



tale cum dodrante, ponderis librarum vi- 



gintifex. Oculos , quosinangulorumangu- 



ftias contrudit , habet aliquando diftimi- 



les ; In tenebris fplendere lucemque jacu- 



lariPliniusprodidit. iV^ funt fimae. r^»-pii n .H.N. 



tes caprse fuperiores non funt prxter pri- l - l8i c - 1T - 



mores geminos, utidem ait, & pauciores 



alii quam hircis , quod prodidit A riftoteles. 



De- 



