IIO 



HISTORIA NATURALIS 



venire crediderunt , quod frequens in Afri- 

 Defmpio. ca e ^ e p er hibeatur. Ifidorus a ftridore quem 

 aculei in motu animalis excitant , deducit, 

 & fine afpiratione fcribit. Claudianus eum 

 ita defcripfit. 



~" os longim illi 

 Affimilatforcum , mentita cornuafeta 

 Summafronte rigent , oculis rubet igneus 



ardor, 



Parvafub hirfuto catuliveftigia dorfo. 



Atfi Agricola? attendimus , hahet Hyftrix os 



leporino fimile y dentes quatuor longos , duos 



infuperiore, totidemin inferiore parte^/w 



humanis fimiles : pedes anteriores pedibus 



T axi , pofteriores urfi aflimulantur . Dorfo & 



lateribus fpince bicolores , partim alba* par- 



tim nigra infunt , & aliquando ad duorum 



vel trinm palmoaim longitudinem acce- 



dunt 3 quas animal, ut pa vo caudam , erigere 



poteft. IngreiTurusincavernam, ere&asdi- 



mittit. Solinus in ^Ethiopia frequentifli- 



Lecus. mos vagari fcribit : quamvis in tota Africa 



& India inveniantur. Habentur & in Italia ; 



fed in Gallia rara:. In Galarcia reperiri, 



Compoftellani peregrinatores teftantur, qui 



eorum aculeosin pileis deferunt. In diime- 



cihu. t [ s autem &: vepnbus latent. Vietitant po- 



de 'Animal. mis, rapis, pyris , pattmacis , & pane commi- 



fubten-a- nuro . bibunt aquam , fed vino mixtam avi- 



Natura. diilime. Aculeos tensa cute in hoftemeja- 



culari, unde forte fagittandiars, Sc nomen 



cL-JjjjfyQoKy; deftinato i£hi ferirejnoftu magis 



quam interdiu ad pafcua progredi -, hyeme 



in cavernis latere ; tot dies quot urfa in utero 



Vfus. gerere, a natura obtinuit. Nec huic gula pe- 



percit. Commendatur enim in epularum 



magnificentia. Apparatum videapud Am- 



broiinum ex Scapio. In Medicina videtur 



iisdem affecTribus conducere quibns erina- 



ceus. Mulieres ad difcriminandos capillos 



aculeis eorum potius quam acubus utuntur. 



Plinius ex iisdem dentifcalpia ad roboran- 



Differtn* dos dentes conficit. Circa Differentias nihil 



***' fere occurrit. Quidam in Marinum & Ter- 



reftrem diftinguunt , & dentalium pro mari- 



ni aculeis venditant > fed nimis audaclrer. 



Nemo enim authorum marinimeminit. Re- 



ferri huc poteft incertse natura: animal,quod 



Cardanus Anno if 50. Papise vidit. Ma- 



gnitudine erat vulpis , riclu leporino > denti- 



bus prominentibus adinftar fciuri 3 oculis 



nigrjs & ferpentinis ; coma bircina: barbse fi- 



millima , quas a capite ad collum ferebatur, 



cum pedibus anterioribustaxi,pofterioribus 



urfi j auribus in figura humanis ; cum fpinis 



fere centum more hyftricis , quarum qua> 



damin apicecurvabantur, alioquin immo- 



biles , & in motu animalis ftrepitum edentes. 



Cauda animalis eratanferina , cnjusplumae 



paulatim in fpinas degenerabant. Vox fub- 



obfcura & rauca quaiilatrantiscanis : canes- 



cjueodio profequebatur. Forte ex hyftnce 



ahaque beftia natum erat. 



CAPUT XXI 



De Tato,feu Echino Bra- 

 ftiano. 



HPAtum Nierembergii verbis defcribe- Nieremb. 

 A mus. Cataphraclum,inquitifte,quod- Hift - E ™ d ' 

 dam animal Indiarum varie appellatum iri- ' 9-c 

 venio. Hifpani nuncupant Armadtllo. Lu- 

 fitani Sneubertado. Itali Bardato : Thevetus 

 Brafiliconomine Tatau^ Maphxus Tatufam^ 

 Gefnerus Tatum , novaHifpania chirqum- 

 chum, alicubi Cajfamin , aliis Indis AjatochtU 

 dicitur , hoc eft, cuniculus cucurbitalis ; fpe- 

 cubus enim, quemadmodum cuniculus con- 

 ditur. Una no£te fpacium leucse excavat ; 

 quare nifi ligetur , nulhbifeincludi patiens, 

 perfodit ufquequo extra domum & oppida 

 emergat. Varias funt fpecies horum lorica- 

 torum : mihi omnium mirabilior ajatochtlus, 

 cujus & rarior mentio & fterilior , quare il» 

 lum pradertim narrabo. Duris armatur la- 

 minis, quas ipfe vidi. Canis Melitenfis eft 

 magnitudine. Pedes ei fuis parvuli, roftrum- 

 que fed oblongum &gracile. Armaturun- 

 dique crufta , militari & cataphra&o equo 

 perfimili , in laminas connexas atque mobi- 

 les divifa , quibus fe convolvit atque undi- 

 que tegit. Auriculae murinas, fed longiores -, 

 nimis graciles. Cauda ejus eft longa , teres, 

 geniculata, eodemque modo laminis crufta- 

 tis circumvallata. Venter candet, ac pelle 

 operitur molli , humanse haud diftimili , lon- 

 giufculis exilibus, ac raris pilis veflita. For- 

 micas venatur. Cubat fupinus , atque cau- 

 da ori admota, qua rec~ra procedentes formi- 

 cx incidunt in infidias , & cibum deludenti 

 fuggerunt. Antonius Herrera addit , lotio 

 proprio implere lacunamfuper ventremin- 

 ter cruftas fuas , fic formicas , humore ob- 

 ftante, per caudam procedere ufqueados. 

 Cum fugit , in prseceps caput caudamque 

 ventri applicat, actuetur crufta, tk&tein 

 fpiram convolvens rotat. Quod fi pertina- 

 cius quifpiam infeclrari perfeveret , femet in 

 venatorem contorquet; uthaudraro, vali^ 

 de tundens dorfo fuo peclus hominis exani- 

 mat. Verfatur in uliginofis lacubus. Lum- 

 brius, pifcibus ac vermiculis vefcitur, & qui- 

 bufdam arborum baccis & pomis. Caro 

 impense pinguis , dulcis, ac pituofi ahmenti, 

 & excrementis redundans. Utebantur cau- 

 da antiquiad eas , quas zebratanas vocant 3 

 (quarum apud illos ufus frequens) munien- 

 das. Crufta multisrebus utilis, tumadbel- 

 licos ufus , tum ad pacem opportunis. A- 

 j unt ilJius cruftam tritam , ac drachmae unius 

 pondere intra fumptam , evocato fudore 

 magnopere conferre morboGallico curan- 

 do. Invenitur locis calentibus lacu ftribus & 

 uliginofis. Du£ apud Lucatanenfes horum 

 animalium funt dirferentia:. Quaedam in- 



noxia 



