122 



HISTORIA NATURALIS 



TITULUS III. 



De Quadmpedibm Do- 

 mefiicu. 



C A P U T 



De Cane. 



I. 



Ambrofin. 

 de Digit. 

 Vivip. 1. 3. 

 c. 1. 



Notnen. 



pefcripdo. 



M.Aurel. 



Severin. 



Zootomia? 



Democrit. 



p.joo". 



v | \Antum de Semiferis , fequuntur Dome- 

 -** y&V* » C*»» nempe & .F<?/^. &£*& vox o- 

 KmCanes,utplebes, trabes, pronunciaba- 

 tur, venitquefi Varroni attendimus , a ca- 

 nore latratus, quod voce figna edere foleant. 

 Grsecis veteribus dicituwai/ , & in obliquo 

 cafu Kwjcg , fme dubio ^^ n xvco , amo, 

 feu quod proniores fint in Venerem : feu 

 quod animal fit ^AoJWflJov Modernisvo- 

 caturaxiA(^ nomine fortea Scylaxdetor- 

 to. Aliis vAdxjaq latrator,avocequame- 

 dit : nec non cuuwSic apud Hefychium & 

 Suidam , ®^j x -ri cuiccbketv , quod cauda no- 

 tis blandiatur. Vefcriptionem non eft quod 

 addamus. Notiffimum utpote animal eft. 

 In Cane feclra fequentia obfervata funt Se- 

 veririo , quse e jufdem verbis exponemus. U- 

 terus , inquit > bicornis , eer vice brevitate & 

 anguftia medio digito refpondente. Cor- 

 nua lata , quantum manus caperet , longitu- 

 dine majori , quam palmari communi men- 

 fura,crailitudineubique aquali circumvo- 

 luta autem fimpiici gyro , non anfractuofa 

 vel cellulata , uti fuillus. Feruntur extre- 

 ma cornuum ufque ad renes colligata venis, 

 quaead uterum veniunt, &teftibus ipfiin- 

 cumbentibus per membranam. Ad oftium 

 primum cervicis vifitur corpus quod dum 

 mole, figuraatquecolorereferens caputli- 

 macis exertum a fua cochlea. Impofitus in 

 hujus os ftylus ferreus non eft admiflus , nifi 

 poftquam eft diffectus parum. DifTedo u- 

 tero inventi funt involuti 'faetus , involucra 

 autem tria, chorion, allantoides , amnion : 

 fed priora vix dividi pofllmt ; adeo funt 

 annexa , adeo funt tenuis fubftantise : In 

 dextro cornu catuli quinque , in finiftro 

 quatuor , finguli fuis involucris contenti , 

 chorion unicuique per medium 3 transver- 

 fim pofitse zonse latae duorum digitorurmdi- 

 ftinftadineis atris ab extremo, & rubra in 

 medio: fingulae autem fanguinem fufum co- 

 lore fibi refpondentem reprsefentant. Omen- 

 tum veluti faccus , quiintegit inteftina fupe- 

 rioraj nafcitur ejus pars fuperior e fundo 

 ventriculipermediam ipfius lineam totum 

 ambiensj fimpliciter &pars pofterior quas 

 inferitur in lienem & in pancrea s . Pancreas 

 autemftatim apparetpoft exortum duode- 

 ni, illigatumhuic&venseportss. Venaporta. 

 mittit triplicem ramum ad conterminas 

 partes mefentericum , cceliacum, fpleni- 

 cum. Cceliacusexcurrit partem ventriculi 



concavam. Splenicus mittit fuperne ra* 

 mum ad ventriculum parte hujus convexa 

 per mediam liheam , usque quo fuperius 

 ventriculi os pertingat. Ligatus eft Jplen 

 diaphragmati per mediam membranam 

 plusdigitolatam, & ventriculo peromen- 

 tum : Habet fplen figuram prope pedis 

 ample calceati. Colum intejlinum nullura, 

 recli finis partem accipit carcum , cujus 

 figura veluti involuti , quod explicatum 

 longitudine eft medii digiti. Ad fincm recti 

 interne vahuU una infignis , altera in cxci 

 principio fed minor. liecium parte inferio- 

 re valde corrugatum : Ab aorta furfum 

 conv.olutus ad cava hepatis plexus arteria- 

 rum , qui appropinquat pancreati , attra- 

 ctum hoc attrahit hepar & fuperiora vifce- 

 ra. Supra os fuperius ventriculi glandula:. 

 duse , major & dunor dextra quam fini- 

 ftra , amba? fucculentse humidiores. Sm- 

 guis canis ater valde , propter aduftionem 

 quippe. Ad finem hngua inferitur mufcu- 

 lus teres defcendens per mediam ipfius li- 

 neam. AuricuU cordu dextra duplo major 

 quam finiftra. In cranii parte tum dextra, 

 tum finiftra , quas integunt mufculi tem* 

 porales 5 nulla apparet involvens membra- 

 na , prseterquam ea , quae propria mufcu- 

 lorum eft : in aliis vero cranii partibus ma- 

 nifefta apparet. In radice lmguae utrinque 

 eft glandula parva & produ&a obliquo fi- 

 tu. Circuli arterias afperse transverfim po~ 

 fiti , non ficut in fue obliqui. Canis cere- 

 brum majus quam fuis. Inverfo cerebro 

 patuere proceffus mammillares &: fpinalis 

 medullse initium , per quorum medium 

 fa£ta fe&ione profundiori patuerunt duo 

 ductus parvi, alter, qui a parte mammil- 

 larum per reclram lineam tendit ad finem 

 usquecerebelli, alterpaulo citerius fuper- 

 nepofitushuicoblique. Decxtero, pedes 

 canum anteriores in quinque digitos , po- 

 fteriores in quaternos diftin£ti funt : fcemi- 

 narumventer, duplici mammarum ordine, 

 in utroque fcilicet latere, exornatur. Al- 

 bertusetiamgeneroficanis imas nares, ro- 

 tundas, folidas, & fere obtufas obfervat. 

 Ariftoteles vero & ^Elianus calvam futuris 

 carere afleverarunt. Galenus denique mu- 

 fculos temporalesin canibus veluti in lupis 

 &leonibus robuftiflimos obfervavit , quod 

 in frangendis oflibus maxillas exercere fo- 

 leant. De Loco hoctantum pono , nullos in 

 Brafilia ante Vilagagnonis expeditionem 

 fuifle, fi Lerio credimus: fi lextori, Si« 

 garon Arabiae infulam non ingredi ; ingref- 

 fos , vagari donec pereant. liapQayoi, funt : 

 necvel apifcibus, vela cadaveribus abfti- 

 nent , quod primum Balbus in itinerario 

 prodidit. Acarnetamen fuse fpeciei, ut& 

 fulmine i£tis abhorrent. Gramen ■ etiara 

 comedunt , fed medelaz gratia. Fraxini 

 frudu abftinent, quod vertebrae coxarum 



dolo- 



Galen. de 

 ufu part. 

 I.11.C.9. 



Locus. 



Cibus._ 



