14.0 



HISTORIA NATURALIS 



Ambrofin. 

 de Digit. 

 quadruped, 

 l.i.c.14. 



Nomeiu 



Defi:ript:o. 

 Plin. H. N 

 I.8.C.33. 



Ariftot.H. 

 A.l.i.c.ii. 

 Theophr. 

 de mutan- 

 tib. colo- 

 rem. 



fiavefcentes feu pallehtes inftar cornu vi- 

 dentur. rra^r hujusanimantis magis quam 

 in crocodilo tumefcit. Tergm denique la- 

 tum, & quodammodo planum eft , ut in ico- 

 ne licet confpicari. Qiiid fi hoc animal/> W- 

 tages Indicus ftt i£liani?hic enim author pro- 

 didit in Regionibus Indicis nafci beftiam, 

 crocpdili terreftris fpeciem gerentem, cujus 

 pellem afperam ad cliflecandumadhibent. 



C A P U T VI. I. 



De Chamdeonte. 



P\E Chamadeontis ethymo , quae vox 

 ■*^ parvum leonem fignificat , nihil occur- 

 rit, prazter hoc , ridiculumnimiseflelfido- 

 rum, qui acamelo& leonededucit : & re- 

 centioresBarbaros , Gamaleonem , Zamaleo- 

 nem^ Hamaleonem , & Maleonem eundem vo- 

 care. In Vefcriptione variant authores , tam 

 antiqui quam recentiores. Plinium fi fequi- 

 mur, figura & magnitudine eflet lacertae, 

 nidcrura eflent cre&a & excelfiora. Latera 

 ventri junguntur , ut pifcibus , & fpina fi- 

 mili modo. Eminet rc/trum , utinporco, 

 haud abfimile fuillo -, cauda pradonga in te- 

 nuitatem definens , & implicans fe viperinis 

 orbibus; unguesadunci; for/^afperamceu 

 crocodilo ; ocuH in receflu cavo , tenui di- 

 fcrimine prargrandes , & corpori concolo- 

 res. Caro m capite & maxilhs & ad commif- 

 furam caudse admodum exigna, nec alibi 

 toto corpore. Sanguis in corde & circa ocu- 

 lostantum. Vifcera fine fplene. Idemfere 

 apud Ariftot^lem invenies. Theophraftus 

 addit , parum abeffe quin pulmo totum cor- 

 pus impleat. Ariftoteks vero , lacertam 

 pkne reprsfentare, & roftrum fimia? por- 

 caria? habere. Arnbrofinus ita hoc animal de- 

 fcripfit. Primitus, inquit, ficaputmedite- 

 mur , a medio capite retrorfum oflea pars 

 triquetra eminet , reliqua pars antrorfum 

 colligiturcava, & quafi canaliculata , emi- 

 nentibus utrinque ofleis marginibus afperis, 

 & leviter ferratis. Oculi in cavo recefiu pra> 

 grandes , & colori concolores jconduntur , 

 cujuspupillanonmovetur, fed animal to- 

 tius oculi motu circumfpicit , ore femper 

 hiante , linguam habet longam & terreftri 

 lumbrico fimilem , in cujus extremitate 

 fpongiofus quidam & glutinofus hodus exi- 

 ftit. Ideo Johahnes Laudius (referenteSca- 

 ligero) huic animali aflignat Imguam palmi 

 longitudine , & quid tanquam acetabulum 

 in fumma ipiius parte cum muco , quo prar- 

 dam cito tollit. [Dentium^ gingharum loco, 

 os quoddam continuum , & ferratumhabet : 

 nec non fuperius labium brevius. Gula-atqae 

 artena ex mcnte Ariftotelis in eodem fitu ut 

 in lacerta eft. Pulmo in comparatione ad mo- 

 lemccrporisilli, ineft maximus. Corhabet 

 magnitudine cordis muris domeftici$ hepatis 

 lobos duos , quoram ftnifter eft major \folli- 



culus fellis granum hordeaceum amuilans, 

 finiftro jecoris labo adha:ret. Denique mte- 

 ftma omnia interaneis lacerta? finulia efle 

 proditAriftoteles. Crura poftea illi infunt 

 refta & longiora , quam lacerta: , quamvis 

 inflexus fit fimilis. Demum pedes anteriores 

 a pofterionbus valde difcrepantes Natura 

 huic animali concefllt. Etenim tefte Belio- 

 nio, priorespedes ternos digitos intra, binos 

 extra , pofteriores vero teraos extra & binos 

 extra poffident. Ita que ex Gefnero lon gitu- 

 do hujus animalis a fummo roftro ad imtium 

 caudse feptem, vel o£to digitorum eft. Aki- 

 tudo digitorum quin que , medius lo cusMn- 

 terimumventrem, & fummum dorfusfie- 

 xus coftarum . continet circiter , fexdecim. 

 l:t demum maculis diftin£tusutpardus con- 

 fpicitur. At paulo aliter de quibusdam Gafi Gaflend. m 

 Jendus. Sunt enim fecundum hunc Chama> J^i^T 

 leoni^/^eleganterdifpofiti. Unicum/»- 325-- 

 tefiinum non circumvolutionibus fed cur- 

 vaturis folum produclum. Excrementum 

 fatis liquidum , nifi qua parte ad anum acce- 

 dit. Hepar bifidum,& ex gibbaparte quidem 

 fanguinem in cor auriculatum mfundens , at 

 non fuperftite afcendente defcendenteve 

 caudice venx : quippe aliunde non porta 

 niodo nuncupata^ ininteftinum ; fed venae 

 quoque aliae , ad caeteras partes direclre pro- 

 cedunt. P«/woinfiatus,abiit,inquit,in mem- 

 branam tenuiflimam, toti animaliambitu x- 

 qualem. In/wo^f»^nullumperitpnaeum, 

 fed membrana folum partes dextras a fmi- 

 ftris dirimens . Non item //^%non vefica, ncn 

 renes, fed carunculas folum obfervatae funt, 

 c\ux genitalia forte fuerunt. Lingua eftipe- 

 dalispropelongitudinis. HabenturinAiia, locus. 

 Africa , India , &MadagafcarinfuIa. Cairi 

 hortorum fepibus ad Nili ripas infldent. Per 

 folumraro vagantur, quod fibi a ceraftis & 

 viperis metuant. Bellonius in fruticibus Eellon.ob- 

 Rhamni plurimcs confpexit. Acre vidtitare fervl3 - c - 

 credidere veteres: mufcas , locuftas , f rucas, 4 cii?^. 

 fcarabaeos vorare , obfervatum a recentiori- plin - H - N - 

 bus; aPeirefcio, vermiculis qui ex farina- ' ' c ' 3 " 

 ceis madris colliguntur , vehementer dele- 

 £tari.Lingua ut promufcide utuntur , quam 

 jaculi inftar evibrant , & tanta quidem cele- 

 ritate, ut pene vifus aciem efTugiat. Id pras- 

 ftatur, additGaffendus , bencficioofliculi> 

 quod bifurcatione quadam implantatur u- 

 trinque adextremas fauces , &: cattera teres 

 fecundum orislongitudinem, defervit im- 

 plicanda? explicandxque linguae; cavas fcili- 

 cet., inteftini inftar , nifi quod in fummo ca- 

 runculaeft, nonnihil vifcida , utpraedam 

 corripiat. Infceminaunaex illis ot\oq\ms G ,, neraUo . 

 Peirefcius aluit , ut formationem eruptio- 

 nemque obfervaret , fuere ova intra mem- 

 branulam fupra centum, quorum nonnul- 

 la extitere maenitudine nuclei olivx , in 

 quibus vifum luteum foliini , nihil vero 

 albuminls ; cum tamen parva viderentur 



quan- 



