*i|i 



PETRI CA5TELLI, ROMANI, 

 E X E T A S I S 



D E 



HY^NA ODORIFERA, 

 Zibethum Gignente , quas Civetta 



vulgo appellatur. 



enumera' 

 tio. 



CAPUT I. ; 



N rebus arduis indagandis 

 exacla , & fedula opus efle 

 cogitatione, longaque me- 

 ditatione , & quo quifque 

 judicio , & ratione magis 

 pollet, eofacilius obftru&a 

 referare, recondita promere , & inaccefla 

 afcendere , fatis cuique patens eft. Unde , 

 cuminquifitur, an Antiquorum Hyxna nobis 

 Quxfitum. innotefeanty & vice verfa, an Zibeth ferax 

 Animal prifeis innotuerit> multis valde ar- 

 duum omnino v.ideatur : Neceflum erit , di- 

 ligenti per veftigatione nos uti , & magis ju- 

 dicio , ac ratione , quam fenftbus inniti , ho- 

 rumut voti compotes evadamus, quare a 

 nominis (quod multiplex eft) explanatione 

 Nominum initium ducentes Civettam , Ruellio Sivet- 

 tam, (Animal nuncita di£tum) ex quaZi* 

 bethum colligitur, quamque Catum Zibethi- 

 cum> Matthiolus, Scaliger , Renodeus , & 

 aliivocarunt, Mufielam vero Hiftorix in- 

 fulae Virginianae Auclror cenfuit, Zapetion 

 a Graxis recentioribus dici fcripfit Reno- 

 deus , &c a quibufdam Cadopleptum appella- 

 tur, Hy^nam Odoriferam nos 

 nuncupabimus. 



Porro hujufcemodi nomenclaturarum 

 quaerendiEtymon zibeth Arabicum effe no- 

 men refponderelicebit, apud Arabes enim 

 hujufmodi nomen diverfo quamvis fignifi- 

 catu, legitur. Nempe apud Serapionem 

 cap. i z i . de Sederuam his verbis : Zebet , & 

 est Algalia habcns odorem bonum , & ingredu 

 turinMcdicinis ad abfcindendumfluxumfan- 

 guinis, cr adcafumcapillorum. Et addit Sa- 

 dervam efle di£him in lingua Perfica , & ett 

 res nigra cum quatmguntur lina in Haaman^ 

 eH herba^ velfuccm niger mgrediens in medi- 

 cink odoriferis. Citat autem Abenmefuai , 

 Bedigoram , &Rafim , non autem Grsecos, 

 & ipfe Rafis de eadem te agitlib. 3. ad Al- 

 mans. fub nomine Scedram , vel Scedeguram. 

 Et Judarus apud Januenfem in Synonymis 

 Severam vocavit : ex quibus conftat Sera- 

 pionis Zebeth aliud quid a noftro Zibetho 

 efTe , nec quid fit , id quocl propofuit Sera- 

 pio, imaginari queo j in mentem tantum ve- 

 Aigalia. m t Arabibus Zebeth fignificare rem odora- 



Zebet 

 quid. 



tam, ficut Galia & Algalia,cum dicat hic Se- 

 rapio Zebeth effe Algaliam. unde extant 

 compofitiones non paucse Gallia? nomine, 

 utGallia mofchata,Gallia Alephangina, Gal- 

 liaSebellina,&c. erit ergo Gallia, &Algalia 

 odoramentum: unde Zebeth/ioftrumfum- 

 me odoratum Avorum noftrorum a^tate tale 

 fumpfiflenomen cenfendum. Ita Simonja- 

 nuenfis Zebethefle Avicennx Galiam , feu 

 Algaliam , & Animalis Arabici fudorem , 

 (de quo videtur fuifle loquutus Avicenna Avicennar 

 lib. 2. c. 3 z 6.) fumpfit : fed Avic. Zebeth, & zebeth. 

 Algalia diverfa res erit , a Zebeth , & Galia 

 Serapionis ,quse herbasfuccus eft, &a Ze- 

 beth videtur primo Animali ipfi nomen Zi- 

 vett<c feu Zebetta fuifle impofitum , a quo 

 corrupto Sivett£ , & Civetta nomenclatura 

 ortum duxit. Quod fi Pandeclario Hdes 

 aliqua eft praeftanda , quum Zebet albahar 

 fpumam Maris interpretetur; Zebetforte 

 Jpumam figniflcabit , & non inepte noftro 

 Zibetho aptabitur metaphora , fiquidem 

 quum colligitur irato Animali, quafi fpu- 

 mans apparet. 



Qui Catum , vel Muftelam dixere , hoc 

 Animal inter Feles Silveftres repofuifle 

 reor. Verum etiamfi capitis fit aliqua fimi- 

 litudo , in cxteris tamen plurimum difcre- 

 pant. Nos Hydnam odoratam nuncupare ma- 

 luimus , idque in fequentibus porbabile o* 

 ftendemus. 



C A P U T II. 



AnCivettafit Pardalis Anti- 

 cjuorum ? 



QUserit Ariftot. fe£t. 13. probl.4. Cur curani- 

 Animantiumnullumbeneoleat, prater ™ 1 ™^ 

 Pardalim , feu Pantheram : harc namque 

 propter fuavem quem fpirat odorem , ad fe 

 feras illicit: quod plunbus expofuit The- 

 ophraftus ipfius difcipulus libro 6. de cau. 

 plant. cap. f . hifce verbis : Omnino interbru- 

 ta , yel nullum , yelcerte rarum admodum esK 

 quod odoremperfequiturgratiafuavitatis, nifi 

 per accidens , cum alimentum esi tale. Jguippe 

 a:ppetitus adipfim pabidum , ejusque caufa ejh 

 Si quidtamen etiam iftiusmodi efi , haudqua- 

 quam hominibus confiat. l^iatu^ Q> Pardalrm 

 • 'c$tt* 



