HISTORII HATURALIS 



Singuli plurimis cellulis abundant fexan- 

 gulis , m quarum quibufdam Vefpae a- 

 dultJE , in aliis fcetus juniores , attamen 

 perfe&i, Stalati, aliis Vermiculi conde- 

 bantur, qui omnespofterioripartefurfum 

 fitierant, capitedeoffum. 



De altero nihil iingulare occurrit. ^Phia- 



liforme, crat collo angufto , contra ventre 



capaciflimo, cui latus pediculus appen- 



debat. Materia conftabat fubtili-, mem- 



branofa, quaundique circumduclum erat. 



Forfice per longitudinem diflecTrum, tres 



membranas , lliafque inani fpacio diftin- 



£tas, per quas circumcirca perciirrere 



poterant, exhibebat. Prima membrana , 



exteriore minor , fecunda amplior, tertia 



omnium minima confpiciebatur. In inti- 



mx medio , feptem cellx exque fexago- 



nx erant. 



Viftus, A ppollonio cSfu&o&h Ariftoteli ^XoGo&i, 



qUod cmdis carnibus malifve maturis vef- 



cantur. Sed nec pyris , prunis , uvis, 



floribus frudibnfque variis parcuntj nec 



ulmorum fucco , facharo , aut melli. Muf- 



-»,- „ xt cas etiam grandiores vfenantur & ampilta- 



i.iuczx. to us capite, reliquum corpus aurerunt , 



Artfi. h.a. ne apibus quidem parcentes. Serpentibus 



pI». C 'ti.'N. ay ide vcfci apudPlin. legimus, eoqueali- 



i.ri.jcpi* mento mortiferos i£tus facere. 



t$.fi A ' Sexum agnofcit Afiftoteles. MajoreS 



Sc robuftiores mares , inftruunturque acu- 



leo: minofes imbecilliorefque foemina?, 



&carenteo. MatricesvocaripofTent, nifi 



eas Anft. latiores , ponderofiores , craflio- 



res , & vefpis majores poneret. Dari fe- 



xus, apud quofdam indicium, quod, fi 



vefpam ex pedibus ceperis, & bombilare fi- 



veris , qux aculeo deftituuntur advolent. 



Coire vifas fuiffe , idem ipfe fcribit : alii am- 



bigunt. Vincentio , agreftes cum domefti- 



cis rem habent.De Generatione ita Ariftotel. 



duobuslocis. Primo, Crabronesvefpaque 



favos exadifcant puUis Jutf , fiducem ha- 



beant nullum , eumque palantes quarant* Ac 



crabrones quidem injublimi loco : vejpa in 



foramine : qu£ ducem habentfub terra.Ho- 



rum itemjavi fexanguli^ quemadmodum 



ut apum, compofitinone cera, fed ex cor- 



ticea materia & araneofa. Ad ceUa latus 



deponunt fottusfuos guttte magnitudine, qua 



parieti hterent. Non omnibus in ceUis ta- 



men fimul foetus eft: fedinquibujdam ad- 



eo grandes, ut etiamvolarepojfmt : inaliis 



itympha: inaliisvermiculiadhuc. gtuibus 



fblis fubeft ftercus ficuti etiam in apumge- 



nere. ^Acquandiu nymphajunt , nequemo- 



ventur, & obducuntur JoUiculo. Altero. 



Jrtfi.K.A. 1)uces ubi cepere locum confpicuum, ineun- 



^icai 6 !' * e a fi ate fi n gunt favos : & conftituunt , qua 



veffetavocanturpufiUa. Tuta, quaternis 



oftiolis, aut prope modum : inquibusvefp<e 



oriuntur„ non autem matrices. Quibus ad- 



tdtis, de integro ,prtcterfuperiores telas, a- 



liaf majores confiruunt : atque his adultis 



alias. Adeo ut adfnem Autumni phrima- 

 & maxima vejpariafint.ln quibus dux quem 

 matricem nominavimus , non amplius gi- 

 gnit vejpasfed mdtrices. Oriuntur h# , 

 grandiorum vermiumfpecie in quatuor aut 

 non multo plurium inter fe continuatarum 

 fuperior: ceUarJabrtsfummis.Ylm.addit. p//>.H.tf. 

 Fcetum ipfum intqualem & barbarum a- Lll - c - lu 

 lium evolare, alium in nympha effe, alium 

 in vermiculo. Et autumno non vere om- 

 niaea. Maximonumero matrices oriun- 

 tur , fi annoproximovefparum&imbrium 

 copia praecefTerat. Vermiculi antequam 

 in Nympham tranfeuntoblongifunt,ver- 

 miqylis in carne ( \v\«4 vocat Hippocra^ 

 tes ) & in avellanis nafcentibus non difll- 

 miles, albicantes, incifuris notabiles, ex- 

 tremocorpore crafTiore, linea nigricante 1 

 per dorfum difcurrente, fine pedibns non 

 repentes , fed huc , & illuc fe volutantes 

 & moventes. Depofito fcetu , tenui qua- 

 dam pellicula cellas obveftiunt , qua, ubi 

 ad perfe&ionem diicuntur perfradlra , egre- 

 diunair in lucem , & a biduo volucres cir- 

 cumvolant. Oriri k ex putri certum. Ex 

 equi cerebro nafci prodidit Pachymeriusi 

 ex carnibus , Plinius , Plutarchus , & %£& 

 Antigonus* Nafci ex afini corio, apud Antigmfw 

 Ifidortim : ex Crocodili fanguine vel ca- f. ira ^ N 

 davefe apudHorum; ex putredine arbo- i^clt^ 

 rttm St fruclruum apud Albertum legimus. 

 Ex fenis cervi, capitis fub oculo tere- 

 brato offe concrevifle, Vincentius Bellua- 

 cenfisj ex vettiftiflimo quodam authore 

 tradidit. 



Vitam quod fpedlrat , matrices bima- /&&&, 

 tum non fuperant : Operarise una cum au- 

 tumno finiunt setatem . Imo , inquit Mou- 

 fetus , utrum matrices five duces anni fupe- 

 rioris, novellis jam procreatis ducibusin- 

 tereant, una cum vefpis , novellis, id- 

 que fimili modo femper eveniat, an am- 

 plius etiamtemporispoftint vivere, multi 

 dubium relinquUnt. Agreftes vivaciores 

 habenttir. Vitse brevitatem , tenacitas com- 

 penfat. Nam fi alvos a capite , hoc a pec~bo- 

 re fejungas , ferient tamen , &c quidem nec 

 levius quamantehac. Circularitervolant, 

 quia catida dcftituuntuf . Cedunt tinun- ufii^ 

 culis , hirundinibus , nodtuis , taxo , & 

 vulpi in cibumu Vulpes caudam in vefpe- 

 tum mferit: onuftam, adarboresallidit: 

 & mortuis vefpis vefcitur.Pfeudofphecem, 

 quam folitariam vocant , finiftraapprelien- 

 fam atqtte annexam , ( quae prima eo anno 

 capitur , maxime co nducit } contra quaf- 

 tanam laudat Plinius. Mizaldus aqux ex j liff ' 

 vefpis ftillatitiae meminit , qua: tumofes 

 abfque dolore excitet. Inflativum efle 

 necefle eft. Curatur idlrus fi contufas vul- 

 neri impofueris , vel emplaftrum ex terra 

 fiirnorum , aceto , & mufcarum capiti- 

 bus. Alii extra fuccum citrulli, foliate- 

 neriora filiquae Plinii, falviam cum aoe>- 



ro s 



'.JO.f.lI. 



