9+ 



HISTORIjfc NATURALIS 



Jrjl. H.A 



Plin. H. N 

 Izj.c.tfr 



Tbeoph.H.P. 



Jgric. de 

 etnimaiibtn 



iubtsrran. 



MaUtoLl. 

 dr exoraf. 



Mouf, The- 

 atr.lnf.z. 



ita ut partirii dentium manus obeant. Ter- 

 ni utroque latere pedes. Primi anticilati, 

 tribus articulationibus compacti, quarum 

 extremavelutin digitulos fe&a eft plures a- 

 ciitGsfernc dentes refcrentes, criftam gal- 

 lidiceres, autequitis calcar. Media&po- 

 ftiea crilra fimiliter tribus conftant articu- 

 lis 5 fed ha?c majora & iri femore craffiora 

 in altum fupra tergum elevato medio , feu 

 poplite , anticis longiora * fed minus lata 

 ma j ora mediis ,hirfutic molli infernei Ven- 

 ter lanofus o&o compa&us eft arinulis. 

 Dorfuni veftiuntquaternae al#, fuperiores 

 breves, &latar, aliis artguftis lorigioribus, 

 & ad caudam fere extenfis incumbentes. 

 E cauda geminUrii exit fpicttlum longiuf- 

 culum, acfubtile: curii Gryllo Locufhe 

 Jtpecie affinitatem quandam habere vide- 

 tur, eftque colore fere per totum fubca- 

 ftarieo. 



ARTICtJLUS VII. 



De Sphondyle^ 



DE Sphondylefeu verticillo (itadici- 

 tur, quod circa radicesitaconvolva- 

 tur, ut verticilli fpeciem gerat) diverfa* 

 occurrunt fententia?. Plinius ferpentem 

 facit. Ariftoteles& Abfyrtusj domeftiese 

 meminere , quse felphio fimilis Hefychio 

 & Camerti ex Ariftopharie, Sverfa coit > 

 fi tetigeris fugit, &prae metu malepedit: 

 exiguo eadem corpore & fubnigro. Sylve- 

 Jirts fit apud Theophraftum mentio. Na- 

 tura ejus nullam radicem etiam acrem in- 

 ta&am relinquere. Agricolaeumlongitu- 

 dine & craflitie minimo digito ascfuat. Ca- 

 pite rubro , reliquocorpore albo , nifi quod 

 fuperne fit aliquanto, ubi eibo fumpto 

 turget, nigrum,fepederri, addit. Rodit 

 radices cucumeris afmi,chama:leontis nigri, 

 ccntaurii, peucedani, ariftolochix,- vitis 

 fylveftris , &c. Tertio fuae gencrationis 

 anno formicarum inftar prorumpere*& Mo* 

 guntinenfem dioecefin infeftafle, Malleo- 

 lus author eft : anno fuum ortum fequente 

 in fcarabatos majales verti, Cordus. Germa- 

 nis ^n^er / forte quafi eyy&t dicuntur, A ri- 

 glis Aprili & Majo mcnfibus plurimum 

 noeent. 



De ^Diffetentiisixz exfuaObfervantione 

 & Camerario Moufetus. Habeo penes me 

 fphondylam cruciformem , colore ex ci- 

 nereo albicante , capite nigricante 5 tacta 

 veluti {efe in fphxram colligit , & Verti- 

 cillum fceminarum fufo nentium- ftite ex- 

 primit : Unde ndmett. Extra terram tor- 

 pet, aeris impatiens. Vulnerata liquorem 

 emittit dilutius atrUtn, quo tanquam encau- 

 fto literas fcribere quis poffit. Habeo & 

 rubram fphondylam-) intra terram ad duo- 

 rum pedum profunditatem viventem : cui 

 eaput nigerrimum, osforcipatum:Gollurn 



ex luteo rubefcens , dorfum cocco infe- 

 ftum , fex pedes anteriores miniatuli,veri- 

 ter reliquumque corpus omnino flavum * 

 nifi laten utrique juxta ventrem, octorii- 

 befcentia pun&ula, ornatus nomine addita 

 fuiflent. Medium digitum longitudine se- 

 quat , & vergente aeftate in mufcam tranf- 

 mutata abit. Vidimus quoque lucidam^ 

 corpore crafliore , fatis a medip dorfo ad 

 caudafn coerulefcentem : a collo autem 

 ca^fii magis coloris videbatur, taput illi 

 flavefcens uti & pedes : os forcipaturri at- 

 que rubeculum-j. Dum juvenis eft, tota 

 candicat corpore : Livor setatem fequi- 

 tUr , incipitque a catida; Mirum quo modo 

 corpus in latum longumqtie undofo quo- 

 dam motu fine loci permutatione agit,ac 

 intcr movendum colores {xpius mutat->. 

 Nam dum in terraquiefeit, albicattota$ 

 dum vero agitatur, quafi per iracuridiam, 

 livefcit. Omnino Coflis majoribus fimilli* 

 mum Infe^tum, quod ad corpons formam 

 attinet •, fed illi fefe in verticillum agere 

 & torquere neqtieunt. Ex ifto vermima- 

 gntim mnfex genus naturti eonfpeximus , 

 quatuor alis donatum. Aliam denique 

 habemus juxta ca$£ radices inventam,e- 

 jufdem fere cum livida magnitedinisi, ca- 

 pite viridi, albo, Xelampelino, coloribus 

 mixtis notato : nos Capariam vOcairius j 

 quarum hic omnium iconesrepr£fentamus. 

 Nunc infuper Joach. Camerarii <ie fphon- 

 dylis fententiMi adderd placet, cujusmi- 

 hi judiciUnt femper integrum. Splioridy- 

 li ( ifiquit ) forte funt ifti vermes qui in 

 terra invefiitintur , iniitio Veris plane can- 

 didi, aut potius nonnihil lividi > qui au- 

 tumno fiurit obfcure virides ; & pelldceri- 

 tee ctite, pulloquodam fucco coloran- 

 tur : Caput iis fpadiceum, riigricans & 

 fatis durum, utfacileradicesarroderepof- 

 fit. Erucx ftatim cdnglobantur, & mori- 

 untur, aliafque reiumunt formas, mufca- 

 rumauterucarom. 



CVaflitie funt digiti unius & longitudi^ 

 ne fefquiuricialij pectes habent <?^irime- 

 dio corporisf, qiiod caput fpecl:at : noftri 

 vocant Erdtwormo. Guilandinus dicit 

 Sphondylos efle vermes , fic diclios, quod 

 mftar verticilli radicibusherbarum circurn- 

 volvuntur. Alii etiamverrnes, nigrifub- 

 rubentes teftaceoque corticd, multis pe- 

 dibus inftar Scolopendrk priediti C cui e- 

 tiam cognati, videfftur, nifi quod rotun- 

 diores, nec ita lati} reperiuntur in terra 

 eruta prima aeftate, eoquo diximodo (d 

 qtiis eos tetigerit) convoluti. Engerlin 

 quoqtie vocant Germani vermes fubter- 

 raneos, flavos, nigro capite^ juxta quod 

 pedes tenues: in reliqua parte coporis nul- 

 li. Hi cum eruti fuerint , in globum fe 

 formant, atque Soli expofiti ftatim tabe- 

 fcunt-74 Vivunt etiam tantum intra ter* 

 rattt 1 , &plantarum radices arrodufft. Om> 



nes* 



