102 



HISTORIiE NATURALIS 



Hoitztocatl feu araneus fpinofus , morfu 

 dementat , fupriore & media corporis por- 

 tione ater csetera luteus , forma aculeata 

 & fimilis tribulo, inde impetravit nomen 

 idemt. c. j-joitzli fpina eft. Nonum atocatl feu ara- 

 Cx *' z6 ' neus verfans in aquis, rubro, aureo & 

 nigro variatum colore telam ducens ma- 

 gna ex parte, vitartique agensjuxtaplan- 

 tam vocatam ab incolis metl, leviffimiat- 

 que innocentillimi i&us, mirum qua dex- 

 teritate opus peragat , filis hinc atque il- 

 linc diftin&is , & in orbem velut circino 

 quodam compofitis ftaminibus , deinde 

 # vero intexto atque ftipante fubtegminc^». 

 tdemt. z7. ^Decimum excellit columbinum ovum aho- 

 achtocatl Alii quitlalhochocatl dictint. 

 In tanta mole nullius veneni eft. Alia* a- 

 pud Caribes aranese exsequant dimidium 

 malumcitreum, fed cruribus exiguis. Den- 

 tes illis longi&r acuti. Elaborant telamfa- 

 tis conftantem ( polTet fceminis procalan- 

 ticis) & cumora feu fimbria texunt. Ab- 

 lui poteft & alba redditur. Inaliqua- 

 rum telis fi paffer incidat aut aliavolucris, 

 ideme.15. irretietur. Undecimum Lavalava Aranei 

 parvulifunt, aureique, & punftis rubris 

 Nieremb.ic. diftin&i. Vulnus eft noxium , iftufque 

 «*• a 4- a gi t m infaniam , membrifque fubinde ftu- 

 porem inducit, non fine anxietate & do- 

 lore. Prsefidiom eft rubse prioris tambala- 

 guifae & pilipoc fingulorum tres obolos 

 tundere , atque ex vino palmarum refo- 

 lutos deglutire -, aut oleum cujus mixtio- 

 nem narravit Francifcus Hernandusinter 

 plantas novae Hifpaniae , illinere vulneri. 

 Cavendum tamen primis tribus diebus a 

 potu -, aut fi bibendum fit , vinum palma- 

 rum aut noftratum, quod prseftantius eft, 

 fumendum^ praeterea ab aere &fole. Vi- 

 vunt in pratis herbiferis Philippicarura in- 

 fularumj. 



PUNCTUM III. 



De Thalangiis ©" Ta^ 

 rantula. 



TAntum de innoxiis Araneis, Noxii 

 Phalangia vocantur. Nomen accepit, 

 quod internodia terna in cru ribus habeant. 

 <pd\*yg enim digitoruminternodiumpro- 

 piin.n.N. P r ie fignificat. Italise ignotum inquit Pli- 

 *5>.M- nius : at nunc tota meridionalis ora illis 

 abundat. Singula in reti pariunt , & ma- 

 gno numero incubant : cumque ipfa pro- 

 les increverit , matrem amplexa interficit 

 &ejicit. Nec parcit patrifi ceperit. Fce- 

 minam enim incubatu adjuvat. Pariunt 

 autem &: trecentos. iEftate duntaxat ve- 

 jkxani «b nenati morfus effe Alexander ab Alexan- 

 AkxanLGe- d YO p r odidiffe ait Moufetus: quodtamen 

 Mf^ dier. z. de Taranmla duntaxat fumendum eft. 



DifFerent^. Circa fpecierum enumerationem haud 



levis eft inter Authores differentia. Pli- 

 niusj fimilis Formica* Lupi, Rhagionis % 

 Afterionis , Tethragnatii mentionem fa- 

 cit. Aetius fex genera enumerat, Rha- f x tm I3<£ 

 gium, Lupimi Formicarium, Cranacola- 

 ften , Sclerocephalum, & Scolecium. Ni- 

 canderillisquxPlinius attulit, additRho- 

 g£, Cyaneiy Agroftis, ^Dyjderi^ fme Sphe- 

 cium & Formicarium. Bafilius decem rha- 

 langiorum genera dicit , fed non defcri- 

 bit. Avicenna, in^/Egypiacum, Nigrum, 

 Rutilum, Rachen , Album , Citrinum^ U- 

 veum, Formicarium, Cantharadeum >Ve- 

 fparium & Orabaten diftinguit. Nos fede- 

 cem eorum genera, nempe Formicarium, 

 VenatoremiRhagium^SteUatumiCceruleumy 

 Sphecium , Tetragnathium , Cantharideum> 

 Erveftre , Cranocalapten > Sclerocepha- 

 lum^ Scolecium, Lanuginojum^ Appulum 

 feu Lentiginojiim, Cretenje, &Brafilianum 

 ponemus - y iifdemque llla , quse Moufetus 

 minora phalangia vocavit, cum fimilibus 

 adjiciemus. 



1. Formicarium, kuMyrmecion^rx- vnn.u.tf. 

 grande, eftformicse fimile fed multo ma- l ^- 

 jus j ruffo capite reliqua corporis parte ni- 



gra, albis intercurfantibus refperfum gut- 

 tis. Aetius , cervicem cineream facit , dor- 

 fum veluti aftris infigne. Ad ejus mor- 

 fum adeo fomno obruuntur segri , ut in 

 fempiternum 7ruvwe/w tandem incidant. 



2. Venatorem, Nicander«y^W, A'6- Mrov - u 

 tius AuW » quod Aldrovandus qui cum Pu- 



lice Ariftotelis eundem credit, non pro- 

 bat , vocat. Mufcas , vefpas , culices , apes, 

 tabanos, vefpas venatur: &indenomen 

 foftitus eft. Corpore eft lato, volubili, 

 rotundo. Circa *os tres eminentias ena- 

 fcuntur. Partes circa collum incifuram 

 habent. Doloris expertem plagam in- 

 fert^». 



3. Rhagium ut Aetius vocat, p«£ Ni- 

 candro, paJyEliano, abacinouvsenigrs 

 fimilitudine dicitur. FiguraeR. rotunda co~ 

 lore nigro, fplendente corpore & globofo , 

 pedibus breviflimis ( apud JElhn.^iK^iS m- 

 ^lege)&quafiimperfecl:is, orefubalvo 

 dentato. Accumulatispedibus movetur, 8t 

 velociflime incedit.Non multumabArifto- 

 telisMordacef abludit. Ab ejus morfu exi- 

 guum quidem vulnus,fed gene^ & oculorum 

 inferiores partes rubefcunt : totum corpus 

 inhorrefcit : urina emittitur , & femen 

 profunditur. JEliano Lybicum duntaxat^-^- 

 animal eft. 



4. Stellatum^ idem cum Rhagio efTet, 

 nifi ftellatis quibufdam Sc virgulis niveis, 

 pinguibus illis & Iucidis diftingueretur. 

 Solus ejus Plinius poft Nicandrummemi- 

 nit. IcTri enervantur & elumbes fiunt. 



f. Cceruleum, Cyaneum, Plinius lanu- 

 gine nigra hirfutum fed perperam vocat : 

 Nicander mtio&v 9 quodfublimibusutrin- 

 que 6c longiflimis pedibus incedat. I£fcus 



ejus 



