iii 



MlSTORtl NATURALIS 



pfula pofitas in fenelte limine dimitte- 

 rem. Deftinxeram tamen loculamentis 

 diverfis , quas fceniinas , & quos mares 

 putaveram, nec me fefellit judicium, 

 excepto uno tantum. Ita a prima inclu- 

 fione , ufquead exclufionem procefferunt 

 dies viginti fex aut feptem , in mufseo 

 meo expofito Soli promerdiano , tem- 

 pore xftuofo Junii , quale erat anno no- 

 nagefimo nono. Nam undecimo Junii fe- 

 pulta fcemina, exiit necydalus oclavoju- 

 lii. Qui mas nono Junii texere inceperat, 

 quinto Juliievafit papilio. 



Eodem dux (xminx exibant in folliculis 

 albis majufculis > & unus mas ex citrino mi- 

 nore. Sexto Julii fub auroram f nam om- 

 nesmaneprodeant) masfufcus hirtufque 

 ex mediocri alboque bombycio enifus eft,- 

 fcemina vero alba teneraque ventricofa^ 

 Gum magnis alis : ex folliculo citrino fub- 

 ' viridi. Ita & ante , fecundo Julii ex aureo 

 folliculo mas prorepebat , & fcemina ex 

 ^albo. Hi decimo Iunii inchoaverantbom- 

 ' bycium. Cum ex integris folliculis eruptu- 

 rifunt necydali,non amplius movendo fen- 

 • titur brutum pondus •, & tunc frangitur, 

 circa dorfumthoracisaurelia, pofteamul- 

 tus humor limpidus , albufque , ore effun- 

 ditur , & permadefcit locus , qua funt fora- 

 men facTruri. Per hunc foras annifu quodam 

 & labore contendunt. Vidi octavo J ulii fce- 

 minam exeuntem. Ea tantum liquoris pra> 

 mittebat , ut in capfulam decideret nota- 

 bilis gutta. Tunc capite emicabat intus 

 nixa pedibus. Poft caput paulatim hos exe- 

 rebat , ftatimque comprehenfo pavimento 

 fefe fulciens, circulosalvi conandofenfim 

 protrahebat', ut primo extracto , cum vel- 

 let fecundum proripere, fefe contraheret 

 tota parte anteriore, quafi ficprehenfum 

 circulum fequentem una evocaret. Verun- 

 tamen confentaneum eft ifta contractione 

 dilatatum efle magis foramen : ut poftea 

 alvus minore cum labore prodiret. 



Huc facit etiamvariaad lateraconver- 

 fio. Interim crafTiores necydali , & plu> 

 humorisin ventre habentes, exprimuntali- 

 quid inter elu&andum, &folliculum pertu- 

 fum, tum intus , tum circa foramen fcedant 

 alvi fpurcitie marmorofa. Qui minus labo- 

 rant& tenuiores funt , purum relinquunt, 

 Videas tunc caniciem totamnonnihilma- 

 dentem a liquore ex ore effufo ad pertu- 

 fionem facilem. 



Solent etiam alicubi quiefcere , & fsepius 

 ventrem inflare , diducere , atque iterum 

 contrahere , quafi luxata membra repone- 

 rent , & ad legkimum fitum revocarentL*, 

 Adeo autem diducuntque laxantque cir- 

 culos , ut junctura? emineant impletae ci- 

 treoliquore, quafi inflatas effent. Nym- 

 phas nudatas, cum intusabfolutuspapilio 

 eft , triduo , vel biduo ante , fcCe videas 

 crebro movere, quafi rupturas vincula,qui- 



bus alligatur aitreliat necydalus. Earum 

 unam tunc cultello , unguibufque aperui 

 ipfe ut viderem congruentiam extremo- 

 rum lineamentorm cum fuppofitis mem- 

 bris. Id fiebat quarto Julii, cumjam circiter 

 diesvigintiaferificioprxteriiflent. Kemo^ 

 tafquamaprima, juxta principium pe£tu- 

 fculi in tergo prodibat > in confpectum 

 circulus fuperior ventris tener, cutaneus, 

 hirfurie humente tectus , brevi tamen & 

 complanata ut vix pateret oculis lanugo. 

 Sub difpofitione alarumlateralium, quam 

 in aurelia compares omoplatis , verx z\x. 

 necydali latitabant bins junctse , . & altera 

 alteriimpofita. 



Omnes erant breves , tenuefque , utpo- 

 te nondum perfedtse quantitate. Inter alas 

 thoracis pofterior nodus eminebat , pro- 

 lixiore pilofitate utrinque ftipatus, icd non- 

 dum plane tectus. 



Alis& rubore hoc expedito, pervenie- 

 bam ad deorfum flexas lineas fuperiores, 

 fub his erant cornua : fub fequentibus vero 

 in pectore pedes recumbebant, oblique ver- 

 fus alvum compofiti & directi. Sub alba ma- 

 cula in nymphse vertice , necydalihirfutus 

 vertex & pregmaeft , cui proxime adjacet 

 aculeorum t^pus forma duorum puncto- 

 rum atrorum. Hinc fequitur nota oris fatis 

 extans initio propter humiditatem , & fpe- 

 ciem habetfpongioforum punctorumalbo- 

 rum duorum , quae tanquam in Leonino 

 labiofiflliradividuntur: Alvustota eftin- 

 ftarfucialbi. 



Piliin ea opprimuntur humiditate,&la> 

 vigati apparent. Conftant circulis, ut & 

 bombyx& nympha. Non autem expedie- 

 bam totum necydalum , fed ipfe feipfum 

 fuonifu protrahebat ex reliqua aurelia. Vi- 

 debam quo conatu fefe abfolveretavincu- 

 lis alvi, emse inftar albarum chordarum e 

 punftis circulorum dependent, &inaure- 

 lia vacua relinquuntur. Harret & podex 

 arctius. Itaque apex aureliae contrahitur 

 verfus pectus introrfitm. Erat autem mas 

 cum alis & villis imperfectis . Eum reliqm in 

 capfula. Quievit ufque ad diem fequentem. 

 Tunc paulatim inalbuit , & hirfuties con- 

 fpe cta eft exadtius . Ake quoque creverun r, 

 &tunc alacrior paulatimfactus, admifliif- 

 que tertio die concubitus peregit ftrenue. 

 Necydalorum qux fpecies fit , turrl ex di- 

 dtispatet, tumfuperiusfatiseft exfofitum: 

 Illud addendumeft, quodalvusinaurelia 

 contractior fit , & foris diftentione inflatio- 

 neque crebra tertia parte fiat longior, & 

 major. In aurelia eft ruptura trifida a verti- 

 ce per dorfum thoracis. Et ibi prodit ne- 

 cydalus. Cartersepartesfuntintegra^. 



Omnibus jam necydalis natis reliquis 

 ante decimum quartum Julii, duo folliculi 

 integri remanferunt , quafi nihilreddituri , 

 licet denfi admodum efTenO. Unus 

 mafculus fptutricus parvus , alter fcerni- 



- • neus 



