Uartman. 



i<So. 



D E INSEC 



ptionem , falfum humoreni extra inun&az 

 reprimunt. 



De Calciilo quod dixi , certum Laurem- 



%£». °fag. bergius pronunciat : cui & Hartmannus 

 adftipulatur. Sequitur poft aflumptum 

 medicamentum totius corporis calor : ii- 

 tisque molefta , &circapubemdolorafrli- 

 git. Praparationemapud Laurembergium 

 peculiari tra£tatu vide. Comeduntur a 

 lacertisaquaticis, ranaterreftri, &ferpen- 

 tibus. Ad i|fellos pertinent Tollin & c o- 

 '■ s J / W^/.Minficamvimexcludendifpicula 



*> ***<• ™'poM n habet. Infe&um eftparvulum 3 cen- 

 tipes: tritum& impofitum, aculeos &fa- 

 gittas ocyiis extrahit. Pra^durus vermis 

 eft coyayahoal, aliis tzinchoillin^ aliisichca- 

 ton di&us , fuperne ful vus , pede numero- 

 fo purpurafcens. Arefa&us , tufus , & 

 aquadilutus, maxillifquequotidiebis illi- 

 tus , dolores dentium placat. 



Hieremb. 



idem t. : 



Nomen. 



Aldrov. H. 

 lnf.i.c.11 



Uouf.z.c.%, 



Diofcorid. 



/.6.C.43. 



Defcriptio. 

 *4gricola de 

 Animalib. 

 fubterraneis, 



Alirov. l.c. 



Nattira. 



Tbeoph. H. 

 P. 7. c. 1 1. 

 67. 8. c. p 



JElian. HjA, 

 if.c. 16. 



Morfus, 



C A P U T II. 



*De Scolopendra terrejiri. 



SCo/opendrsenomenex eo datum, quod 

 <n®to7m aculeum habeatcveJ^,- volunt 

 nonnulli. Quidam, Hepam,Centipedam, 

 Millepdam^ Torcum lutofum , & Multi- 

 pedam dixere. Ariftoteli eft <rx9AoV%*, 

 Theophrafto o&temct, , Diofcondi a fer- 

 pentuminterituo<^io«7ii/^. 'Varino &Hefy- 

 chio dpQiSiQtyclicivN j aliis otjiJ/, nonnullis 

 /wug/oW^ & TtoAvTys ; vulgo Graecorum (n®- 

 AoTeTfadicitur. Nicandro ideo dptpiKctfa, 

 biceps, quod pari facilitate prorfiim ca- 

 pite , retrorfiimcjue ducente cauda incedat. 



Plurimospedeshabere, &pennis care- 

 re, Agricola fcripfit , quod Julo potius de- 

 bet coloremque eis acneum , corpus tenue, 

 &latitm , tres digitos aut ad fummum qua- 

 tuor 1 ongum addit. Afplenii folio fimilem 

 Aldrovandus facit. Moufetus tantum a 

 Julo difFerre vult , quantum locufta marina 

 ab Aftaco. Robertus Conftantinus in cau- 

 da cornigeramcomminifcitur. 



In truncis arborum , aut lignis , vel palis 

 terrseinfixis, &gignitur & vivit. Amo- 

 tisegreditur; aliaspla*rumquelatere folet. 

 Circaradicesgladioli repeririapud Theo- 

 phraftum habemus. Olim Rhytienfes & 

 Obterietesfedibusfuispepulerurit, il M- 

 liano & Plinio fides eft. Ex frequenti exi- 

 tu 5 ferertitatem aeris ruftici prafagiunt. 

 Ad morjum ejus , locus undique livefcit, 

 putrefcit , intumefcit , & vini rubri faxibus 

 fimilisvidetUf. Contra eum commendat, 

 intra, falem ex aceto ; ^gineta trifoliuni 

 afphaltites cum vino : A&uarius nepetam 

 cum eodem ; Diofcorides , rutam fylve- 

 ftrem, radicem dracunculi tritam ; ferpilli 

 ramos & folia ; Aetiiis abfy nthium & irtert* 

 thamcumvino, Quidara morbnm reme* 



T I S LIB, IX I2/ 



diarefpuerecredunt Extra , locuis fcari- 

 ficari, mox profunde incidi debet. Ve- 

 nenum per cucurbitas extrahitur. Tum 

 fuccum centaurii minoris cum tertia parte 

 vini dulcis, ad mellis confiftentiam coclum 

 imponito, & corium fuperligato , per oclro 

 aut quatuordecim dies; locum tandem 

 cum fpongia vino cahdo intin&a foveto, 

 & Scolopendrse morfum certo curabis. Re- 

 liqua apud Plmium & Diofcoridem vide. 



Habent tamen & in Medicina aliquos &&« 

 ufus. Oleo decodi capillos cum levi pru- 

 rku auferunt. Cimices fumti interfi- Mtiml 7- 

 ciunt, &c. 



Aldrovahdus OphioBontn diverfam a DiffeKmi»; 

 volgan efTe credit. De cxtero , aliqiiot 

 lpfe fpecies obfervavit. 6 Prima eft colore 

 amethyftino, albis ruberrimisque pun£bu- 

 hs maculofa. Altera lutea , maculis ob- ' 

 fcuris infignita. Tertia mirior , colore 

 rubicundo, per tergus atro. QuartavuU 

 garis , aurei coloris ad caftaneum nonnihil 

 vergentis. Ultima viginti inftruda pedi- 

 bus , proceriufculis & longiflimis antennis, 

 colore fubferrugineo, 



Moufetus tres fpecies exhibet. Trima Mou ^ h f 

 eft maxima , terreftns Scolopendra , ea 

 quam vkles craftitie & longitudine eft , co- 

 lor totius corporis ex fufco nigrieante * 

 fplendens. Singulis incifuris pedunculus 

 appendetluteus , id eft in fingulis lateribus 

 fexaginta prorfum & retrorfum sequa facili^ 

 tatepromovet. Nam & caput verfus in- 

 greditur&incaudam; ideoque 4 Nican- 

 dro & Rhodigino biceps dicitur. Partem 

 mter caput & alvum non fimplicem fed mul- 

 tiplicem habet : quo fit ut praecifum hoe 

 genus vivere poffit. Irritatus hic Scolo- 

 pendratamacriter mordet, ut Ludovicus 

 A tmarus ( qui nobis eum e Libya dono de- 

 dit ) quamvis Chirotecis dupliciqne linteo 

 munitus , vix eum manu petentem ferre po^ 

 tuerit: alteenimin linteum osforcipatum 

 adegerat , diuque pendulus vix tandem ex- 

 cutipermifit. Horumaliuniexnova HU 

 fpaniola allatum linea quxdam flammea 

 medium per dorfum ornat , atque xntm 

 laterpilorumque color commendat : habet 

 enim capillares pedes , atque armatim fe 

 toliens celernme curnt. Hoc fumma ad- 

 miratione dignum eft, quum natura huic 

 animalculocapttt minimum dcderit 3 me- 

 moriamtamen, vimque rationis a^mulam, 

 iieque congio, nec urceo fed ampliflima 

 quadammenfuratribuiffe: cum enim in- 

 numeri adfint pedes, quafi remiges, & & 

 capite veluti elavo ahi permultum diftant- 



novittamenquifqueofficiumfuum,& " 

 pro imperantis capitis mandato, 

 in hanc vel illam partem fe 

 conferunt. 



*i* 



