«8 



H I S T O Rl 



Caput III 

 De Iulo< 



Houfemi i Ulos Graxi , mea quidem fententia , in- 

 mT^sl iquitMoufetus,nonalanugine, fedanu- 

 Nomen. cum juglandium atque avellanarum veluti 

 caudis, quarumvillicallocompaclili iftfi- 

 xi , Julos lios reprxfentant : unde & ipfi 

 'ixaiqv nomen fortiti. Ego Latine Julum 

 dicinonnefcio, fed triremem quoquedi- 

 cere auderem. Quandoquidem Lyco- 

 phron Paridistriremes numerofis utrinque 

 fcalmis celeres ixtomfys vocat. ' Eandem 

 fimilitudinem Nicander Scolopendris ap- 

 plicat, undepariformeseffeJulumacSco- 

 lopendram facile apparet. Hos Hifpani 

 Centopeas , Itali Cento gambi : Angli ( ex 

 me forfan ) Gally worme di&uri. Nume- 

 nius Lumbricos terreftres nigros Julos itera 

 vocavit Athena:o teftelibro 7. 



-inXot 



Nihilominus nifi fuerintetiam multipedae, 

 in Julorum numerum nomenque non ve- 

 nient. Suntautemjulibreves, (utdixf) 

 Scolopendra pedum ntimero non afellum 

 tantum atque Erucarum gentem, fed omnia 

 aliainfe&avineentes. Julorum alii glabri^ 

 cernuntur , alii hirfuti. Glabrum unum 

 vidi in la£hila capitata,parvi juncifluviatilis 

 craflitie, atque ea quam vicletis magnitu- 

 dine: caput llli nigerrimum, dorfum au~ 

 reatin&um flavedine. Venterexcadioar- 

 gentatus; incifuraepedefque capillares to- 

 tidem , ut oculos & memoriam facile fu- 

 gerent. JVaW^Jtotusnigrefcebat, alba 

 linea excepta , quae a capite ad caudam uf- 

 que re£ta per dorfum ducitur. Tertim ob- 

 foletius flavefcit ; caput illi rubefcit , uti 

 & pedes ; antennae autem & nafcentes j ux- 

 ta caudam fetse livefcunt. Quartum fi cor- 

 pore nigrius punicantem feceritis , pedibus 

 autem & antennis levius , facile rem expe- 

 dietis. Horum alios e mufco arborum cor- 

 dcibus innafcente prodenntes , alios fub 

 ollis truncifque putridis latitantes cepi- 

 mus. In hirfutos non plures incidi quam 

 duos. Trimus hac figura & forma albi- 

 cans, inmurorepfit; pilibreviffimi inna- 

 fcentes nigri fuerunt. Secundm ventre 

 fublivido dorfoque inamcena flavedine ma- 

 culato i eft illi os punicatum , ocellus niger, 

 pili canefcentes . In arboribus efFcetis , at- 

 que annofis inter corticem& lignum latitat, 

 atque etiam inter faxa mufco villofo ac 



NATURAL IS 



denfo obdufta. Omnes luli tadht fe in gy- 

 rum colligunt & convol vunt. 



Aniintvenenati equidem ignoro : fed fi 

 fuerint , fane perbeatum Pennium , qui 

 varie ipfis nuda manti irritatis ac ladis , in- 

 morfus fanufque evafit. Georgius Agri- 

 cola arnei coloris Iulum , ( fed is Scolopen- 

 dramvocat) his verbis recenfet: Scolo- 

 pendra admodum exigua , in truncis arbo- 

 rum, autin palis terra^infixis, (undeno- 

 men invenit ) gignitur & vivit ; quibus 

 amotis vel commotis egreditur, ahas omni- 

 no latitura. Pennis caret , fed plurimos 

 habet pedes. Si quando repit, corporis par- 

 temmediam,veltitiarcum intendit:fi bacil- 

 lo alia vere tangatur, fe conttahit : color illi 

 aeneus ; corpus tenue, nec latum , tres trani- 

 verfos digitos longlim , ad fummum qua- 

 tuor.Aliaitcrtifpecie, iifdem fere locis re- 

 peritur,corpore exili&terete,filifere craffi- 

 • tie, fpadicei coloris dilute-.pedibus adeo mi- 

 merofis atque exiguis , ut eos numero com- 

 pledti ok r divteiruv fit,quatuor digitos tranf- 

 verfos longaeft: fubollisdegit&afleribus 

 putridis.Avicenna?Scolopendra,(quietiam 

 Iulus) foltimmodo 44. pedes habet , pal- 

 mam longus, tamexilisactenuis, aures ut 

 intrare poflit libro quartoFen. 6. tra&at. fi 

 capite 15?. Hujus ( inquit ) autnullumaut 

 languidum venenum eft, necmagnum do- 

 lorem excitat : qui floribus Afphodeli , vel 

 fale cum aceto naixto ftatim fedatur. Iiilx 

 noftrates, (inquitGefnerus) fiinsedibus, 

 fuerint, adSaccharumThomse, ideftpu- 

 riflimum ( ceu ad optimum cafeum mw- 

 res ; ) congregantur. Bruerus nofter ( pe- 

 ritusacinduftrius naturae explorator) Sco- 

 lopendras fe in Anglia vidifle , & habere • 

 referet nodilucas , irt cricetismufcofis to- 

 tocorporefulgentes. Cuilicet, mentien- 

 dinefcio, ultrocredam: eo tamen magis, 

 quod Oviedusidemin novaHifpaniolaper 

 agros ; & Cordus in Germaniain celhs hu- 

 midis obfervafle fe fcribunt. Mirum eft 

 quod Plutarchus refert , beftiolam afpe- 

 ram multis pedibus celeriter ambulantem, 

 multocumfemineab Ephebo Athenis eje- 

 clam, libro 8. Sympof probl.9. Iulns cel- 

 lariusin pulverem crematus, mirifice uri- 

 namprovocat. Merula. Iulorumhumor 

 cumcruoreexafellis expreflb, adalbugi- 

 nemoculorum tollendam divinum & effi- 

 cax remedium. Arnold. Brev. 1 . capite 18. 

 Atque ha&enus de Iulis, de quorum natura 

 Hefychii,Ariftotelis,Nicandri,Lyco- 

 phronis & Ardoyni varias opimo- 

 nes prartereo, quia varise 

 nonvera^» 



HISTO- 



