22 HISTORIA NATURALIS 



Sive ovium , & gravibus torti. cruciatibm angi. 

 Pallidus urina liquor it, torpenfque vetemus 

 Ingruit, & crebris quafiifmgultibm £gri (tum 

 Nuncfimilem felli 'vomitum , nunc fanguinolen- 

 Ejiciunt) iffumque malumfacit arida labra, 



eft. Contra eum. 3 communia auxilia,illa in- 

 primis quas urinam cient, profunt. Nec 

 non falfamentorum cibus. 



1LH.A, 

 ]. 4-c. [7. 

 PortaPhy- 

 togn. 1. 4, 

 c 2. 



Atnbtofin. 

 H.S.lib.i. 

 c. 15. 



Nomen. 



Beiionius 

 Obfervat. 

 1. 2. c. 51. 

 Fallop. de 

 tumotibus 

 14. &2». 



Dtfcr>pio t 



Piin.K.N. 

 I.32. c. 5. 



Poftremo^ gravemfunditper membratremorem. 



Symptoma illud de balatu , ab Aetio , 

 ^Egineta , & aliis confirmatur. yElianus 

 omnesillos afFechis Dryini morfui adfcri- 

 bit, qui in Chelydro occurrunt. Videntur 

 ei quercuum radicesrefiftere.Inflexseenim 

 has & circumvolutas , a fiimmo ad imum 

 fenfim deficientes , corpus grsedientis 

 Dryiniimitantur, ejufquechara&erem fe- 

 runt. Diofcorides Ariftolochiam cumvi- 

 no laudat : Grevinus origanum contufum 

 & morfui impofitum , lixivium cum oleo, 

 & theriacam probat. 



Articulus XIV. 



De Elapefeu Elaphe. 



Lops feu Elaps inter innocuos fer- 

 _ pentes a Nicandro ponitur. Quidam 

 24& ro \>h.&i7r&iv r 07i<z , quod vifu deftituatur 

 di£tum opinantur : & fortafle cum Casci- 

 lia confundunt. Alii ab eAacp(&> Cervo de- 

 ducunt j feu quod more Cervorum fint 

 meticulofl feu quod celeri curfu ferantur. 

 Bellonius cujufdam ferpentis in infula 

 Lemni meminit , quam Laphiati vocant , 

 eundemque cum eo qui veteribus Elaphis 

 arbitratur. Facit & Fallopius cujufdam 

 quem Cervonis anguem vocat rhentionem 5 

 ut& Cerverianguis :fedcum illum Capri- 

 mulgum, hunc Anzam, quo nomineapud 

 Patavinos anguis YEfculapii venit , vocet ., 

 diverfos ab ifto concludendum eft. 



De Defcriptioneita Ambrofinm : Mona- 

 chi qui commentati funt in Mefuem pro- 

 mulgarunt ferpentes quofdam cervinos fi- 

 miles efle nigris illis, qui multis in regioni- 

 bus , & potiflimum in Apulia funt notif- 

 flmi, neque multum veneni participant: 

 quapropterper hosforte Boas iritelligere 

 voluerunt. Nos in Mufeo Illuftriflimi Se- 

 natus Bononienfis, quodolim fuitdo&i- 

 .flimi Ulyflis Aldrovandi, invenimus colo- 

 ratam iconem ferpentis , longitudinis tri- 

 umpedum circiter, cujusventer lutei eft 

 coloris , & tergus coloris Leucophad, cum 

 tribus lineis nigrisacapite ad caudam uf- 

 que percurrentibus:fub icone hxc nomina 

 extant fcripta. Elope, vel Elape, forte Ni- 

 candri, Elaphis quorumdam, Laphiati, in- 

 colisLemniinfuloe apud Bellonium. Ele- 

 phantias , forte & Cervone. Quamobrem 

 ut leftores hujus animalis figuram con- 

 templari poflint , illam hoc in loco exhibe- 

 mus. 



, Morfum ejus volvulofa tormina fe- 

 quuntur, fi AetiiElaps, cumnoftroidem 



# A r t 1 c u l u s XV. 

 T>e Angue JEfculapu, 



ANgui ^Efculapii nomen a tutelari _J m s br ? fi ° : 

 ^Efculapii nomine inditum eft. Di- c / l6 ^ ' r * 

 citur & Anguis fimpliciter & quafi per ex- N °™*". 

 cellentiam : quod forte folus inter ferpen- ^, g". Ct \ , t 

 tes beneficus & innocuus fit. ^Eliano eft 

 Pareas, Graeci vueeict, & Truo&a, fcribunt, 



feu Traaa, ro 7ffi<pvpj.Ci)(MVcLc. x, {JLiydXag TrcLOiiag 



h&l 3 quod maxillas quodammodo tur- 

 gidas habeat feu a vmootov quas vox ali- 

 quanto ttocIqv mitem Sc manfuetum fignifi- 

 cat. Lucanus Phariam vocat: nonnulli Pa- 

 gerinam. Apud Hefychium & Varinum 

 legitur Trvfaag a colore fic diclus , quem 

 cum hoc eundem efle vehementer dubito. 



Defcriptionem fi fpe£tes,oblongus eft fub- -De/ertfth; 

 luteiautpotiusporracei obfcurioris colo- 

 ris, fed magis circa tergus nigricantis , Pars 

 inferior albefcit paulo in fe fubviridis. In 

 quibufdam nota quxdam forma crucisex 

 fquamarum ordine apparet , fi aliquibus 

 credimus. ^Elianus lato bre efle dixit; Ovi- ^lian t lib t 

 diusillumquiRomse peftilentise tempore Q* idius 

 criftisinfignitum, poetica forte licentia. Metamor- 

 Maxillae dentibus utrinque multis valdef hof » 1 » 1 ^ 

 acutis armantur. In cervice duse parvx 

 eminentix conlpiciuntur , inter quas locus 

 vacuus. Sceleton hic exhibemus. In eo 

 fequentia M. Aurelio Severino obfervata. 

 Larynx nulla , fed arterU ajpera caput teres, Zootom; 

 & tonfum , ut fiftula , ubi lingua^ radix in- p ^l^ m * 

 de inchoan.s, in confinio fcilicet terminan- 

 tis maxillce inferioris. In tunica peritonsei- 

 de, veficulx plurimae oviculorum inftar. 

 Hepar multo fuperius ventriculo.Huic qui- 

 dem finien ti non illi adhseret veficulafellis e 

 vcna cava defcendens. Alterno laterefplen 

 pufillus , pifum referens , ruber. Ventrkuli 

 fundus corpus univerfum difterminat fe- 

 re. Renes infimi utero proximi , his cava 

 quinque binos infignes ramos mittit. Inte- 

 ftinum fere unum,quamvis Baldus Angelus 

 Abbatius colon diftinguit. Uteri cornu ca- 

 vx applicitum. Glandula oviformis fuppofi- 

 ta lieni , fundo ventriculi adhserens ; glan- 

 duke autem cholidochus, perforans ipfam. 

 ad inteftinum. 



Inveniturplerifque in locis, Germaniae, Locusi 

 Italx ; Hifpanise , Polonise, &c. in Afia et- AUat» ini. 

 jam Africa & America. In Italia tam fami- n ?b! P Gr«- 

 liariter cum hominibus vivunt , ut & in le- corum, 

 dtis inveniantur. Idem fxpe&in Lemno 

 infulaaccidit, utapudLeonem Allatium 

 habetur. 



De Natum dici poteft, benignum qui- N«»m. 

 dem efle, & mitem,fed qui irritatus feriret. P1 ^* H C ^ 

 Pliniuspermenfem lunainftigari fcribit, f 



Am- 



