26 



HISTORIA N;ATURALIS 



pentium omnium facile maximus , pe&us 

 fereuthominiscrailus, Lulitanis Cohre de 

 Veado di&us, quodDorcadesintegras devo- 

 ret, idque fugendo potius, quam mafti- 

 eando. Ex horum genere quidam o£lode- 

 eimvel quatuor &vigintipedesreperiun- 

 tur longi : Crfteritio ,. fpadiceo variegato 

 funt colore. Non seque veneno , ut multi 

 alii turgent.Carne eorum non folum Indi- 

 gena? & Nigritar , fed & noftrates vefcun- 

 tur. Famelicus hic anguis vel ex dumetis 

 prolilit , caudaeque iuae nitens, horrende fe 

 erigit&ftrenue cum feris & hominibus lu- 

 dlatur , & fibilat irritatus , vel ex arbore in- 

 iidiofe in viatorem defilit, eumque validif- 

 fimis cingitamplexibus,itaut velfola com- 

 plexione Interimat : nec minus validiat- 

 que feroces exiftunt duo ingentes illi Ambo 

 & Cucumciu^ hominibusseque ac capreis in- 

 fidiantur. Quippe omnes hujus generis fb- 

 lidis vertebris & coftis prceditos ex Anato- 

 me ammadvertL Icluseorum vixcenfetur 

 venenatus 3 & per fe aliquando , etiamft 

 nullo vel leviori faltem adhibito remedio, 

 curatur. Itauthi inter non venenatos fer- 

 pentes , de quibus paftim auctores multa 

 teftantur , debeant numerari : quibus Ca- 

 ninana, Macina 5 & Vocia annumerare li- 

 cet , quod nihil vel parum faltem homini^ 

 busnoceant. 

 Nieremb. His flmiles fiint ferpentes in Regno Se- 

 h.e.i.iz. ne g Sj f] Aloyiio Cadamufto credendum 

 eft.Duorum enim pedum menfuram exce- 

 dunt : alas , nec pedes habent ut ferpentes, 

 alioquin immenfi 5 & tantse quidem va- 

 ftitatis , ut integras capras hauriant , nec 

 lancinent , folide devorent. Ferunt inco- 

 Ix, ferpentes hujufmodi congregari fta- 

 tis anni diebus,& migrare in loca qusedam, 

 ubi formicarnm eft vis magna, quibus& 

 coloralbicans quce fuapte natura humiles 

 quafdam cafas inftar fpecus ferpentibus 

 extruunt. 



Nam ore terram portant,& ferruminant 

 abfqiie calce. Diceres clibanos aliquos 

 velrufculainordinedifpoiita. nam exhu- 

 jufmodi caiis videbiscentum & quinqua- 

 ginta continenter fubordinatas, ut alte- 

 ram fequatur altera , miro natura: ordine. 

 Sed& contumax viribus ferpens quidam 

 H Tu'i eftThema ' cmlcahuUia enim idem eft , at- 

 cap.4/. ' q u ^ cum quinque pugnans j in obvios e- 

 nim impetum facit , eaque vi opprimit , ut 

 ficollofemet fe advolverit , ftrangulet in- 

 terimatque, aut falvo homine ipfe colu- 

 ber difrumpaturfuo obnixu. Qui hujus na- 

 turamnovere, eum deludunt , opponen- 

 tes arborem aut aliud cujus nexu difrum- 

 patur, putans comprimere hominem , ut 

 ita tandem convulfusintereat. 



F U N C T U M III. 



T>e f Boitiapo ) & Irardca. 



Oitiapo Brafilienfibus; Lufltanis Cohm Marcg. H\ 

 decifo ferpens feptem aut o&o pedes ®™9' 6 ° 

 longus, brachiumhumanumcrailus: Te- * 

 res ac in poftica parte inftar fubula? acumi- 

 natus j coloru olivacei, mventre flavefcens. 

 N zftitwx fquamulis elegantibus quaii trian- 

 gulatis. V i£titat ranis j Eft venenatus. /»«-. 

 m brevis eft hic ferpensraroque femicubiti 

 longitudinem excedit,venis quibufdam in 

 capite prominentibus inftar viperarum , 

 & haud aliter quam ille ftridens : rubris & 

 nigris maculis iniignis , cseterum terreo co- 

 lore : Ejusmorfus venenatus non minora ' 

 adfert fymptomata , quam vel reliquorum. 

 ferpentimi , exceptis iis qui lente & clam 

 vitam depafcuntur.Ipfa fera poftquam v ul- 

 nus inflixit,a cute,cauda,capite & intraneis* 

 repurgata , & in aqua radicis Jurepeba , 

 cum fale , oleo , porro , anetho & fimilibus 

 co£fo , a vulneratis comeditur , magnoque 

 illis folet efle proefidio. Convenit denique 

 prae cseteris , CaatU , quie rnerito Herva de 

 Cohras dicitur, quod foris & intus exhibita , 

 hujus aliorumque ferpentum morfus facile 

 reftituat. Idem feliciter praeftant acini 

 arboris Suibira , contufi & morilbus appli- 

 cati. 



PUNCTUM IV. 



De Canmana , Serpente manfuefaUo 7 \A-< 

 * pochjcoatl, & J.htis. 



CAninana Serxyznsfventre eft flavo, dorfi 

 autem viridi -, o&o circiter palmos 

 longus, inter minus venenatos habetur : 

 ovis victitat & volucribus : Cafite Sccauda, 

 refe£tis,ab Afris & Americanis comeditur. 

 Depeculiari illius Antidoto , nihil adhuc 

 certi aifirmare poilum. Vulgaribus alexi- 

 pharmacis five Europseis, ilveindigenis fu- 

 |>raenarratis., malumii quod infertfacile 

 expugnatur. Familiare autem illud deco- 

 clrum antidotale , ex radice Jurepeba , cum 

 pauxillo falis huic aliifque morfibus vel 

 pun&uris venenatis fxpe applicandum eft, 

 nec non fruclrus Ananas viridis , ifque in 

 cataplafmatis modum contufus. Denique 

 ii neceflitas ulterius urgeat , pars kefa icari- 

 ficetur, moxque vivus gallinaceus pullus 

 imponatur. 



Ali vidimus ab Indis , ait Francifcus 

 Hernandus delieiarum gratia , coluhros 

 qnofdam mrides , qui allati ab agris , polli- 

 cari tantum magnitudine,in femoris crafli- 

 tudinem amplicentur& adolefcant. Ubi 

 pro antro eft illis dolium ftramento indul- 

 gentie gratia emollitum,ubi magna ex par- 

 te quiefcunt , vivuntque 3 nift cum edendi 



Pifo. Msd„ 

 Braf.l.3. 



Niererub. 1 ' 

 H.E.l.ir,' 

 cap. 4.0» 



