3 o HISTORIA NATUR ALIS 



Pfiniusin Medicina invenifTe ufum teftatur. 

 Nam cinerem e capite falfa: , addito melle, 

 verendorumpuftulas difcutere. eundem ad- 

 mixtofale, cunila&oleo vulva; mederi, & 

 fuffitione fecundas extrahere prodidit. 



ARTICULUS VIII. 



De Channe , & Canadella. 



Tab. xiv. f~^ Han n e Grarcis z* VV9 i fi fcemina, #«w©* 



A\'dwv lZ ' ** mas ' ^icitur : (x* vv & tex*m corru- 



de Pifcib. ptum effe videtur) qmbufdam Hiatula ab hi- 



l-x-c.9. andonomen inditumhabet, nonquodmo- 



riens tantum hiet , ut Bellonius credidit , fed 



quod mandibulas ita conftitutas habeat , $c 



perpetuo hiare videatur. hinc Epichar- 



mus yttgp^Aovau^cvc^ vocavit. A Speuiippo 



Perca? & Phycidi ob colorum varietatem 



confertur. Unde Ariftoteles citante A- 



theildCO , 773izi?iZpv6()ov yJ,Kcuvoui , & otjxjAc- 



jtfa.ppov appellavit. De figura nihibapud 



veteres occurric. Tantam ei cum Perca fimi- 



litudinem tribuit Bellonius , ut pifces pene 



eofdem effe credas, & pro iifdem vendantur. 



Salvianus roftriacumine, pinnarum fitu, nu- 



mero, & figura, oculis , branchiis , cauda, at- 



que pi£toraro corpore , Percse &Phycidi ii- 



milem Channen prodidit mediocritate oris, 



parvitate denrium, tenuitate capitis, exigui- 



tate Squammarum ovata totius corporis fi- 



gura, Percas. Colorumvarietate, inferiore 



maxilla, & branchiarum aculeis , manifefte 



ab utroque diftinguitur. Tergus Channce ex 



rubro minus quam lllarum nigricat. Venter 



& latera violacea quodam albedine notata 



funt. Piuna dorfi flavet , qux vero in imo 



ventre eft , & cauda, rufis maculis infignitur. 



Ab oreper branchiarum opercula & latera, 



rubras quardam lineas , neque aequalis latitu- 



dinis, neque aequis diftinclae intervallisuf- 



que fere ad caudam deducuntur. Maxilla 



inferior nonfolum rubet,fed fuperiore eriam 



prominentior eft.ideo perpetuo hiare viden- 



tur. In pofteriore branchiarum operculipar- 



te duo funt aculei albi & acuciffimi , non ma^ 



gnitamen, quibus Phycides & Percre defti- 



tuuntur. Ventriculum &: inteftina ampla 



habet, hepar fubalbidum. lienem fubrubrum. 



Arift. H. A. cdculos in capite gerit, quod ex Bellonio ha- 



opplin. 3 ' bemus. Locum ipfi in pelago Ariftoteles afli- 



Hal. l.i.v gnavitj fed Oppianus in faxofis degere do- 



cuit.nec pifcatornm experientia abludit.Sola 



carne yefcitur carcinis inprimis , & dum per 



Gricn.de impecum pifces infedatur, faepe in os ven- 



cuit" 1 ' h ~ tr i CUUJS procidit. Sexm difcrimen ambi- 



Arift.H. a. guum iii eis. Omnes enim vulvas habere 



/.riftH A traduntur. & omnes ovis capiuntur gravi- 



U.c.13. ' dae. Remfeita habere, ex plurimarum fe- 



fiK^U' clrione Rondeletius didicit, inufitatumque 



Phn.H. N. : ^ . T . r . x 



1.9.0.1^. hunc conCeptum plunrtKe norum piicium 

 fcecunditati adfcribendum retur. Mare ova 

 perficit, &vicemarisfungitur. De Cana- 

 dllla, (fic Martegue ftagniaccolis voca- 



tur) ficBellonius : Ligufticomari cognitiffi- 

 ma Canadella elegantem ac varium habet 

 colorem, &c. 



A R T I C U L U S IX. 4 

 De Hepato. 



pifcemquiGrxcisacolore & magnitudi- Tataiv. 

 J - ne hepatisHepatus,a colore rutilo & fub- * '' H ' 

 obfcuro faGiue vocatur , Hertnohusjecur 

 marinum, Gzzzjecorinum, Galeni interpres 

 jecorinum nominat. Diverfum ab Hepato ^iian.H.A. 

 ^Eliani , pifce brevi & ocuhs conniventibus, l * s ' c ' I7 ' 

 cujus pupilla? ad cyanamm colorem acce- 

 dunt , fequentia oftendent, An ille, quicy jElian.H.A. 

 7ms pcxoig iviq ^ttK-^vi , habitat , quia ad natan- L * c - 3 & 

 dum , quamvis magnus , fegnis , circa latibu- 

 la fua duntaxat volutatur > idem fit , affirma- 

 ri vix poteft . Defcriptionem fi fpeclres , Pha- Athen.t. j. 

 grum Erythrinum &Hepacum pro fimilibus & '• 7 * 

 pofuere veteres ; fed illum roftro breviorem» 

 ferratis dentibus , colore nigro, oculis habita 

 totius ratione majoribus, cauda macula nigra 

 iniigni , corde trigono , eodemque quod de 

 fupremaforteparte, quam^Aev <^>Ae£cvd6- 

 pcofra, vocac Ariftoceles , fumendum eft, nifl 

 de hepace potius id dici debeat , albo , felle 

 nullo , addicum : nec omilTum calculos in 

 capice gerere, folicarium efle,&:paucas ven- Arift.H.A. 

 cricullappendices habere. Hx nocae an Bel- ll ' C,I7# 

 loniano, qui Gefnero defcribence, Pifciseft 

 undequaque ferme rubicundus , circa ven- 

 crem albicac. in dorfo dimidia fui pofteriore 

 parce tribus maculis acris noCacur , ulti- 

 ma caudam attingente addente Bellonio. 

 Squammis integitur afperis. Dentes babet 

 quam Phycidis obtufiores , qui pedinatim 

 coeant. CalcuIosincapitegerit,penes Ie£co- 

 rem fic judicium. Aldrovandus hunc cujus 

 icon apponicur, ponic , & RondeleciiHepa- 

 Cum, qui modernis Gra^cis cteiTwp®* verum 

 Hepatum eile opinatur. Et fane pifcis eft 

 Pagroiimilis , oculis majoribus, quam pro 

 ratione corporis utMelanurus ; colore ob- 

 fcuro feu ex casruleo nigrefcente , pinna- 

 rum numero , fitu aculeifque Pagro firni- 

 lis, latioremajorequecauda, inquamacu- 

 lam Melanuri inftar nigram habet. Dentes 

 ipfi non lati fed rotundi & ferrati , Branchia? 

 utrique quaternae, ventriculus cumappen- 

 dicibus quacuor magnus. Inteftina tenuia , 

 hepar album fine felle , cor angulatum , in 

 cerebro lapides duo. Verbo , optime cum 

 illo quem ex veteribus defcripfimus con- 

 gruit. Moribm videtur eiTe infulfis, & parum 

 ad vindi&am pronus , quod apud Athe- Galen.i.j. 

 nsum faceteEubulusinnuit. Carnis in me- p -_Alim. 

 dio dnrae &mollis c&, apud Galenumlegi- 

 mus. Frixi & pauco fale afperfi in cibo funt 

 fuaviflimi. Hepar tritum & emplaftri modo 

 impoftum , omnem tumorem 6c podagram 

 fanare mentitur Kiranides. 



A R T I- 



facult. 



