44 



H I . S T O R I A 



ARTICULUS II. 



De Hirundwe & Cuculo. 



Tab.xvn. f\ Vcenamfit Grxcomm Hirundo, feu ut 



3.9. ^Lilli vocant %s>Mv ambiguntur. Ron- 



1.9". 16. ' deletius eandem cum Luccrm Plinii ; quod 



no&u luceat, facit , & inPliniiloeo trans- 



pofitionem arbitrantur. Aldrovandiis eum 



pifcem efle , quem.pro corace live corvo 



JSalvianus , pro Lucerna Gefnerus pofuere, 



judicat i 'Sc-Hirundinem Plinii ab Hirundine 



Graxorum diftinguit, illamqueRondektii 



Mugilem alatum ', Bellonii 6c Salviani ve- 



ram Hirundinem opinatur. Ut ut fit, vide- 



tur Luccrna dici, non quod linguaejusper 



os exerta tranquillis no&ibus luceat , (pifci- 



Ariftot.1.2. bus enim expianataifta , fi Ariftotelicredi- 



fnfmaU mus i & &** ld ' pifcatores negant,) fed 



1 6. quod vel pinnae verficolores noftu fulgorem 



quendam emittant, velquodfpeciemanti- 



qu x lucernae gerat , vel denique quod oculi 



ejus nodu luceant , quod veriilimumeffe ju- 



dico. Caponem Romani a capitis afperitate 



& magnitudine drxerc. 



Du£ ipfius funt Jpecics, qux in omnibus 

 fere cum cuculo conveniunt. Orc , rofiro, 

 capite otteo, angulofo, carlato , aculeorum, 

 pinnarum, cirrorum cartilagineorum nume- 

 ro & loco. Maxima in appendicibus, utrin* 

 queternis, fimilitudo : .111 eo diftinguuntur, 

 quod hinx rofiri eminenticz 7 quas in cuculo 

 longiufculae funt, inhocvixconfpifiantur, 

 .pinna lateribus haerens , primumfit viridis, 

 in extremo cairulea, tergus quoque varie- 

 gatur. Guculus denique fxpe tres hbras at- 

 tingat , duas nunquam hirundo. Squammis 

 tam exilibus teguntur, ut Gefnerus proiis 

 afperam habere cuticulam fcripferit. 



Altera Hirundo duas latas & dseruleas ad 

 latera pinnas , Milvinis breviores habet , has 

 per medium fere corpus expandit. Corpore 

 quoque eft recurvo , &crafliore, grandio- 

 re ventre. 

 /Elian.H.A. Solitdrios efTe caputura arguit r finguli & 

 ' 2 ' c ' 3 " paucicapiuntur. Cunialiquidmetuunt,ex 

 mari exilire dicuntur , fed humilius vo- 

 lant. 



Cuculum Grxci wxKv?» , feu a fo- 

 no, quoavisejufdem nominismoreobftre- 

 pit,ut Ariftoteles & Athenaeus teftantur ; feu 

 quod cum retibus capitur vocenW expri- 

 mat , dicunt. Pfellas wxxvytov nominat. Ty- 

 phonapud Athenacum CLim ?fr^yA>j^itn- 

 milis, cum Trigola eundem a quibufdam 

 haberiprodit. 



Totus pifcis rotundus eft carnofufque, 

 vix tres libras fuperat. Toto corpore prse- 

 terquam in medio latere , in quovirgaex 

 tenuibus fquammis contexta protenditur, 

 glaber eft , in dorfo a capite ad caudam duo 

 fquammarum ordines deferunuir. Caput 

 ipfi magnum , ofTeLim , angulofum , totum 



N A T U R A L I S 



caelatum , alicubi aculeis munitum . Rofirum 

 in duas longiufculas eminentias femicircu- 

 lum conftimentes terminatur. Super utrum- 

 que oculumfuperciliilocobrevis , fedacu- 

 tiflimus & duriffimus aculeus extat. 



Utrumque branchiarum operculum alio 

 & qiiidem iongiori armatur MaxilU extre- 

 ma fui parte afperiores dentium vice fun- 

 guntur. Ante pinnas , cartilaginei cirri, 

 utrinque terni dependent. Ventrcm habet 

 planum. Caput , dorflim , latera &pinnas 

 rubra. Ventriculum cum mLiltis appendici- 

 bus iatis carnofum. hitefiina jata , interfe 

 convoluta , & nuilta pinguedine obdufta, 

 hepar fubalbidum fine felle. Splenem rubrum 

 &parvum. 



Littonbusab Oppiano accenfetur. Ari- 

 ftoteles &iElianus inter illos & pelagiosam- 

 bigere dixerunt. Inter Brafiliam & Portu- 

 galliam denfis agminibus volant , & aliquan- 

 do milleni, faepe centenicapiuntur.Pinna- 

 rum magnitudine adjutus in nando celer eft. 



Garnem habetplurimam , albam , duram 

 & ficcam . Diphilus M il vo praepofuit , quia 

 friabilis , haudtemerefalubremcenfeas. Ab 

 Hippocratein pituitofismorbis conceditur. 

 Komae frixus& aurantii mali fucco irrora- 

 tus , editur , quidam nec elixum afper- 

 nantur. 



Tab.XVII. 

 10. 11. 



Oppian. 

 HalJ.i.r. 



97- 



Ariftot. HV 

 A.I.8.C.13. 



A R T I C U L U S III. 



De jMifoo , Himndine Plinii, 

 Qf Ljra. 



\A II v u s feu Mthago Plinii idem eft Tab.xvir. 

 *»T ^- cum Hirundme Graecor um Rondeletii Aidrovand. 

 Aldrovando, GrxcisU^, Oppiano n^ dc Pifabus 

 id eft Accipiter dicitur , quod Accipitris * a,c ' 5 ' 

 fpecies inter aves Milvus fit. Pmnis cauda- 

 que expanfis Milvumavemomnino refert, 

 latis nimirum & maculofis. Corpore eft ro- 

 tundo , oblongo , majori ex.parte nigro , ru- 

 befcente, aliquando omninorubro. Sefqui- 

 pedalem menfuram , vel maxime audtus 

 non excedit. Caput habet oifeum, quadra- 

 tum , durum , afperum cujus pars pofterior 

 duobus iifdemque magnis & robuftiffimis 

 aculeis , ad caudam fpe£tantibus armatur. 

 BranchU quae tci\x , opercula offea in duos 

 aculeos robuftos definentia gerunt. Finn* 

 ftellulis maculifque variis afperguntnr: 

 Squammd offeae, afperae&triangularesfer- 

 pentiummoreinter fe committuntur. Cauda 

 unica atqLieJata pinna terminatur. Quan- 

 tum ad intenora , Ltngua , & palatum fplen- 

 dore Sandaracum vel Cinnabarim fuperant, 

 his :ioc1ru lux , ac ficandentescarbonesore 

 continerenttir. Ventnculus mediocris mul- 

 tis appendicibus munitus eft , hepati pallido 

 veficula fellis committirur. Lien eftoblon- 

 gus & fubruber. Uterus bifidus , ovisruben- 

 tibusrefertus. Cor Angulatum. 



Qui 



