D E P I S C I B tj S. 



dentur. Duas in tergore gerunt pinnulas, 

 utrihique ad latera Unam. Dentibus carent,ut 

 Harengus : Cor exiguum , oblongum , tri- 

 quetrum , habent :hepar pallidum 4 cui fto- 

 machus fubeft, pifciculis & Cardibuspar- 

 vis nonnunquam refertus. Inteftma ad anum 

 tribus revolutionibus refle&untur. Fel ob 

 ejus exiguitatem confpicuum non habent : 

 Jpinas quoque ferunt nullas. Carnem albifli- 

 mam &: leviflimam. Calculos duos in capite 

 gerunt, Sefamino minores : fquamaspaulo 

 quam Atherina latiores & numeroliores. 

 Magnam cum fluviatili Lavareto aflinita- 

 tem habet. 



ARTICXJLUS XX. 



De Sarda jeu Sardina* 



7* * XX ' Q Arda? nomen , fi bene ex Galeno colligo, 



Gakn." Fa- ^ omnibus pifciculis , qui ad faliendum 



J sJt AI ™- apti funt, competere videtur j idque inde 



nuit. ' fortitas apud veteres credo , quod ex Sardi- 



niainaliasregiones, eveherentur. ASardi- 



nis & SardelHs magnitudine duntaxat & x- 



tate differunt. Cum nondum adolevere, 



plin.H. n. gardinse & Sardellse dicuntur,adult£e Sarda - 



rum nomen capiunt, 



. Unde Apicius Sardam farciri folere dicit, 

 £ardenam ob parvitatem nonpoffe. Fateor 

 tamen , & Pelamydi longas apud Plinium 

 Sardae vocabulum impofitum inveniri. Qui 

 Trichias & Trichides , quas Dorionapud A- 

 thenseum non diftinguit , Ariftoteli dictas, 

 cum nullibi tam vulgaris pifciculi tam dili- 

 gens naturaeexploratormeminerit, creduut 

 eafque &*» ruv ry.%uv , quafi a capillis , feu 

 parvis illis & capillaribus quibus abundant 

 fpinulis , a quibus etiam qgj.e&qs dicunt, 

 Arift. h. A. quas recentiores Alofas nominant,deducunt, 

 * 15 ' vix falluntur -, nifi forte hoc obftet , quod 

 idem ex Membradibus Trichides , ex his 

 ;^g^'J!" A ' Trichias nafci dixerit. Nam quod alibi 

 Tt/XMS (Sardas Gazavocat) quaedam ad- 

 fcribit , quse Sardis nulla ratione compe- 

 tunt , ea S-^/as-aus feu Alofis, competunt ,ut 

 mendum fubeffe , & male Gazam vertifle fit 

 evidentiflimum. chalcidas quoquemarinas 

 Sardinas nuncupari , vel ex Callimacho col- 

 ligitur, hafque Columella intelligit , dum 

 dicit, Pifcibm in pifcinis prabereoportet ,ta- 

 bentes Haleculas & falibus exefam chalcidem 

 putremque Sardinam. 



Invenio & a Dorione^ctA«^«^ dici.^r/- 

 timum vocari , vix ex Epeneti apud Athe^ 

 naeum loco %ebXx$ete ™s (legendum us) 

 x,cL\S<n Kj on^ivas t&ltfms it&xct , inquit 

 colligipoteft , Bellonius etiam cumChalci- 

 dibus eafdem ponit •, fed dum fluviatilesa 

 Celerinis fola magnitudinedifferre, fpecie 

 eonvenire putat,argumentofumpto , quod 

 Galli quAad Oceanumfitifunt,nullumpif 

 cem Sardinae nomine agnofcant , prseter 

 eum , qni aliunde fale aifervatus , adeos per- 



11 



fertur j Celeriniis vero in Galliatam fitpoi 

 pularis j quam in mari mediterraneo ipfa 

 Sardinia, ex Aldrovandi opinionefallitur. 

 Sunt enim Gallorum Celerini (verba func 

 Aldrovandi) ab Allobrogum Celerinis di- 

 verfi , illi marini funt , & noftro & Rondele- 

 tii etiam judicio marinis Membradibus in 

 Aquarum genere non Chalcidibusfive Sar- 

 dinis iidem ;hilacuftres , & Chalcides Ari- 

 ftotelis , Sardella , & Aquo Fracoftorii An- 

 glorum Sprat,& Hollandorumsprot,ad 

 quos fumo ficcatus adferri folet , haud ali~ 

 umputoquam Sardam aut Sardinam ficuti 

 &illumquoque, quem Rondeletius fcribit 

 Agathopoli magnacopiacapifolere, nomi- 

 nariquej Calliques vel Lafchez ; & Maffilias 

 Garengades , licetipfe Membradem effe ve- 

 lit : ut enim Calliques ex Chalcis corruptum 

 effe videtur, ita etiam Lachez ex Lacciaj 

 quo nomine in multis Italise locis Alofa ap- 

 pellatur , cui fimillima eft Sardina , & ipfe 

 quoqueeum Alofas fimilem effeprofitetun 

 Harengades vero etiam dici videtur, quod fic 

 Harengo fimilis fit, & fimiliter falita per me- 

 diterranea loca venalis efferatur. Icones & 

 Defcriptiones diverfas quinque apud Aldro- 

 vandum invenies. 



Prima , pifciculus eft Aphya* Phalerica* 

 omnino fimilis 3 nifi paulo major,& fpiflior; 

 effet , a parva Alofa , ore , branchiis & ocu- 

 lis, pinnarum numero , fitu, fquamis, cau- 

 da .minime difcrepans , fed in hoc tantunt 

 quod Alofa fit latior. Sardina igiturfqua- 

 masmagnas , tenues habet : colore eft vario, 

 nimirum capite aureo , ventre albo , dorfo 

 cum viridi carruleo , utroque fplendido , ru» 

 tilanteque dum viva e mariextrahitur : una 

 enim cum vita viridis evanefcit, casruleoque 

 manente, eoque habefcente &: fplendorem 

 fuum amittentc. Inteftina habet parva & re- 

 cl:a , Alofarum inteftinis fimilia. 



Altero locopiffa , in quapidtor pinnas nul- 

 las expreflit , capite eft rubicundo , corpore 

 toto fubviridi , prseter duas qux ih ea con- 

 fpicuae funt, lineas , qua^ funt cxrulex. Cau- 

 da ad cafteneum in extremo vergit. Sardas 

 Flandricx nomine miffa eft. 



Tertia eodem quoquenominei fed majo- 

 ris cognomento communicata , pinnashabet 

 nigras, quarum fitus(dum modopiclrorre- 

 cle expreflit) alteriusfpecieipifcem efTe in- 

 dicat. Coloreeftvario \'iridinimirumvio- 

 laceo , paleari & rufFo. Maculs in lateribus 

 funt nigrx : in peclrore crocese. 



Reliqua duafpecies , dorfo funt viridi, ven- 

 tre argenteo. Prior in extremitatibus oflium, . . , 

 quibus branchia2teguntur, rubent. Oppia- ^lTu 

 nxts dum fcribit : 



chalcides & Thrijfa paffim Abramidefque 

 femntur , 



Et curvis habitantfcopuiis & littora vifuni-> 



Atque catervatim percurrunt aquoris m~ 

 daSy 



G 3 Alter* 



