HISTORIA NATURALIS 



Apk.1.9. 



C.IO. 



Galen. de 

 facult. 

 Alim.l. 3. 



Marcell 

 t: 11. 19. 



Yab.XXi 



4- 



Altemantque imas ponti , eurruntque per 

 aquor. 



Hofiitium mutantfemper ,pontoque vagan- 

 tur. 

 iis qui vagabundam vitamagunt , accenfet. 

 Capiuntur Mafsa ex ervis fri£tis & myrrha 

 vino odorato excepta , confeda j aliquan- 

 do foliis betae , qua impense dele£tantur. 

 Adhibentur quidem incibis , fed revera , ut 

 Hicefius apud Athenaeum dicit , dxv^&tg^ 

 dXvTT&s £ axvhot id eft fqualidi , nec multum 

 pingues fuot, nec copiofumfuccuminali- 

 mentum prabent. Apicius farcire eas do- 

 cuit, Galenus ad faliendum aptiflimas dixit. 

 Medicum ufum quod fpectat , in prima men- 

 fa fumptae 3 alvum fubducunt. Capite , in 

 puero quodam , loco balani feliciter ufus eft 

 Brafavolus. Marcellus exuftasfineofle, vel 

 falfamentum , & confri£tas , fi varieibus 

 fupponatur , ftatim prodefle fcribit. Idem 

 Sardaecaput combultum, medicamento ad 

 gingivarum tumorem , fcetoremque admi- 

 fcet. Pnvatum contra prefteris morfum va- 

 let, ft Plinio credimus. 



ARTICULUS XXI. 



De Aima* 



ll/F^na , Graxis , Mcuvig , Theodoro 

 •*-* -*- Gazae Halec eft j metuo ne perperam. 

 Alecis enim nomen , velomnibuspifciculis 

 qui muria condiuntur , quod Rondeletius 

 docuit ? competit ; velillis, quiapudGrse- 

 cos Anthracides , feu Carbonarij vel pru- 

 narij pifces, quod in pruna & craticula com- 

 mode coqui poflint , dicuntur , quod ex 

 Hermolao difcimus; vel ipfi pifcium fceti , 

 Jlin. H. N. unde Plinius. Laudatur & Claz,omene garum, 

 1. 3 i.e. 18. ^ om p e n^ ue ^, Leptis :ficut murid Antipolis ac 

 Thuria : jam verb dr Balmatia. Vitium hujus 

 eji Atex , imperfecta nec colata flex : vel de- 

 nique pifciculo fluviatili feu dulcium aqua- 

 rum , quem Plinius 3 ad oftreas , echinos, 

 urticas , cammaros & mullorum jecinora 

 perveniflefcnbit. 



Columella interparviincrementi fluvio- 



Columeik rum animalia reponit , & pifcibus maioribus 



r. r.i. 18. p r2E b er i j u bet , ut de Martialitaceam. T>e- 



Martial. fcriptionem & Dijferentias ; quod fpe£tat, 



Epigam. yixnzm inquit Gillius , non modo fpeciei, 



1 fed etiam generis nomen eife conjicioi quod 



varium &Tmultiplex eft earum genus. Ahse 



in utroque latere nigram maculam orbicula- 



tam habent , quas ii , qui Adriaticum finum 



accolunt , vulgo Maenas fclavasappellant: 



alise leucomaenides , hoceft, albseMa^nsea 



Grsecisfive Smaridesnuncupatae .-itemque 



fnnt Marnas Boopes appellatje. Bellonius 



duas obfervavit difterentias in colore : alias 



enim luteo, alias lituris cyaneis autazureis 



confperfas efife ait. Speufippus Maenidi fi- 



miles facit Boacem & Smaridem : idem tra- 



dit Rondeletius , nec non Bellonius , niiT 

 (inquit hic) paulo latiores & breviores cer- 

 nerentur, & fquamis Smaride tenuioribus 

 contegerentur,brevioriqueeflent capite, ra- 

 riflime fiquidem palmtim excedere , (Antf- 

 phanes quoque Mamas exiguos pifcesefle 

 dixit, & Martialis breves)lineaminlatcri- 

 bus rectamhabere, quadnSmaridearcuata 

 eft : pinnas tergoris , laterum , &• caudae dia- 

 phanas efle , & maculatas. Os fi claufura 

 contineat, minimum quidem apparere : fed 

 dum hiat , ri£tum magnum oftendere , la- 

 brumque fuperbius tubi in modum , ut in. 

 Harengo infractum efle : Oculos haberero- 

 tundos , iridem fubrubram : maxillae afperi- 

 tatem quandam dentium vicem pra fe fer- 

 re : fi defquametur albiflimam argenteam- 

 que fpeftari : fed tergus livore quodam 

 fub oculis in prepureum gemmahte de- 

 pingi. 



Addit Rondeletius , utrimque magnam 

 & rotundam maculam habere in medio cor- 

 pore, qtiam etiam in icone expreflit , Bel- 

 lonius omiiit, &indefcriptionenonmemi- 

 nit , nifi eam intellexerit , dum inquit , u- 

 trimque lituris notari , quod tamen non af- 

 fero, quandoquidem iconmeacumBello- 

 niana fatis convenit , & ejufdem coloris litu- 

 ras habet, item circum oculos. Pinnae omnes 

 etiam verficolores. Venter candicat. Cauda 

 fufca eft, Idem Rondeletiushyemecandi- 

 dam efle fcribit , vere 8c seftate variam : ma- 

 culis coeruleis toto corpore & potiflimum 

 in capite & dorfo fparfis : item lapidesha- 

 bere in capitemaremqueineofcemina^dif- 

 fimilem, quodlatiorfit&porreclrior , fce- 

 mina rotundior : cum fcetura fcemina im- 

 pleri incipit , maris colorem invarietatem 

 quandam & nigrorem mutari. Ariftoteles 

 vero hanc mutationem tempori adfcri- 

 bit , & de Msena fimpliciter id tradit , nec 

 fceminae necmaris fa£ta mentione. 



M&na ejr Smaris (inquit) mutaniur^utex 

 albedine rurfus dftate ad nigredmem redeant t 

 idqhe maxime fuis pinnis & hranchiis decla- 

 rant. Ita & Plinius : Mutant colorem candida. 

 hyeme Man£ , ejrfiuntaftatenigriores. Quem 

 loeum MafTarius explicans : dixit , inquit , 

 seftate nigriores : quiafufcipiunt colores car- 

 ruleos, qui quodadalbedinemfuntobfcu- 

 riores, &nigriores. 



Et rurfus: Msena pifculus eft digitalis lon- 

 gitudinis, hyeme candida, &a?ftate varia, 

 pi£turis ca^ruleis obliquis. Quomodo au- 

 tem colores mutent , inMerulaacPhycide 

 (nifellor) explicatum eft. Teftaturdeni- 

 que Rondeletius , cum aliquando Rjoma 

 Venetias venilTet , Mamasfetantacolorum 

 varietate confpexifle , ut vix primo afpedu 

 agnofceret , quod fuo in littore minus pife 

 fint. Quod ad partes intemas attinet : Ma> 

 nar hepar> ut Bellonius obfervavit, fungo- 

 fum ex ladeo pallefcit : fub cujus lobo 



dex- 



