DE PISCIBUS. 



61 



tius quamofTea conftant,quamobrem Draco 

 eacumextra aquam aerem trahit, inflat, non 

 aliter quamnos buccas inflamus. Ad bran- 

 chias pinna du* , eo fitu , ut in fluviatilibus, 

 hoc eft, inferiores multo quam in marinis 

 eflfe folent : inter has & fciffurse oris finem, in 

 parte fuperna , dusealiaeminores, candida:. 

 In cervice vel dorfiprincipio quinque habet 

 aculeos tenues , nigros , praracutos , tenui 

 membrana anterioriparte nigra , pofteriori 

 vero alba connexos , quibus venatum vulnus 

 infligit ,multoquepernitiofius quam branc- 

 chiarum aculeis. Ab hac, pinna incipitad 

 caudam tifque continuata , quse magna eft, 

 lata, atque adeo bifurca. Aliadeniqueefta 

 ' podke ad caudam etiam ufque : qui diverfo in 

 hoc quam in aliis pifcibus loco fittis eft : cum 

 enimalii inmedioeum habeant ventre , alii 

 vero inferius verfus caudam , in Dracone 

 nonprocul a branchiis diftat : undefitquod 

 brevis admodum ventris ejtis fit capacitas 

 interna , cum tamen carnofus fit & fatis am- 

 plus ^oentrkulm. Colore eft vario. Dorfo 

 enim fufco eft , ventre candido , lateribus li- 

 neis aureis tranfveriis pulchre diftinclis. Al- 

 ter qui forte non male Dracunculus Plinii 

 vocari poterit, quemqueSalvianus minorem 

 vocat , in nonnullis a priore differt. Cum 

 enimmajor crebroadlibra? unius & duarum 

 etiam aliquando magnitudinem excrefcat, 

 fRondeletius in Oceano aliquando cubiti 

 magnitudinem attingere traditj minor ne 

 dimidiam quidem libram implet : praeterea 

 capite &c corpore reliquo non rotundo , ut 

 major ; fed in latera compreflb eft : cujus de- 

 nique latera non fubluteo folum colore, qtio 

 major ille infignitus eft , fed frequentibus 

 etiam&obliquis adcaeruleum coloremver- 

 gentibus lineis pulcherrime depidta funt. 

 -Aldiov.l.c. Aldrovandus quatuor Draconisj^w^exhi- 

 bet. Prior aculeoad branchias, pinnarum- 

 que numero cum praecedenti convenit , co- 

 lore vero & maculis lineifque differt offk 

 branchiarum colore funt rofeo , fed in extre- 

 mitatibus aureo. Aculeus itern auretis , iicu- 

 ti & pinnx, qux funt ad branchias : quae vero 

 in pe&ore confpiciuntur , albicant , ca^terse 

 fubvirent. toprone quoqtieviride, fupine 

 albicat. Dorfumex fubviridi fufcefcit , ma- 

 culis rotundis ad caftaneum vergentibus 

 denfiflimis confperfum. Venter argenteis li- 

 neis crafliunculis contrario invicem ordine 

 oppofitis decoratur. Caudatota ex ca^ruleo 

 ad ametheftinum tendit. Altera fpeciesim 

 vertice infignem habet aculeum -, colore eft 

 in dorfo fubcaftaneo , ventrealbo, valde ma- 

 culofa. Pinna cervicis inter quatuor priores 

 aculeosin fummitateatraeft, caeterafufca: 

 qtiae vero ad caudam ufque protrahuntur, & 

 cauda etiamipfa, colorisferefuntviolacei. 

 Tertia ^apite eft caftaneo, praeter osquod 

 prone fupineque j fere violaceum eft. Ocu- 

 Hi invertice fere utin Callionymo , inter 



duos locati aculeos. Pinna? branchiarum & 

 pectoris , item quaein ventre eft , rofeo funt 

 colore: Quae veroin cervice cernitur , ad 

 quartum ufque aculeum violaceo , caetera 

 albicat, & rotundas*, fufci coloris maculas 

 oftendit , quemadmodum & fubfequens^ 

 quae ad caudam ufque excurrit. Doritim ad ' 

 caftaneum vergit , & nigricantibus maculis 

 iniignitur. Latera & venter viridefcunt. 

 Jguarta acpoftrema , magna ex parte caftanei 

 eft coloris , dilutioris in capite , intenfioris in 

 dorfo. Linese qtiae a branchiis funt ad cau- 

 dam ufqu e plane ferrugineae . Tota pars fti- 

 pina candicat. Pinnse ad branchias & ad 

 pe£tus, rubrae funt : caeterae cseruleae, fed ari- 

 ftas habent rubras. Cauda prseterea in e xtre- 

 mo ferruginea eft. Locum \\ fpeftes. Bello- 

 nius pelagium aeque ac littoralem fcribit. A- 

 riftoteli fimpliciter talis eft. Oppiano in pe- 

 tris , & arenis pafcitur. Loligunculis & aliis 

 minutis pifcibus vefcitur, ideoque Nicander ^lian.H.A; 

 dAipj)cu<?£i& , maris t vaftatorem, 1 Eipich3.rmus " -c ' 37 ' 

 ^ki^ov nominat. Gregalem non efle vel 

 inde conjicies , cfuod nunquam plures ca- 

 piantur. Mirum etiam, fi verum eft, fi manu 

 dextro attrahere coneris , violenter reniti ; fi 

 fmiftra , cedere & capi , quod ^Elianus pro» 

 didit: necminus, eo tempore cum pifcium 

 genus amoretenetur , in vulnere quodifte 

 inflixiflet , pifciculos illi fimilesprocreatos 

 fuiife , quod multorum pifcatorum teftimo- 

 nio narrat Gillius. Iclum ejus venenatum 

 efle , pifcatorum periculo certum eft , fsepe 

 nomas , faepe febres &: inflammationes exci° 

 tat 3 plufqud a vivo quam mortuo periculi. 

 Remedia varii varia oftentant. Plinio Mul- 

 lusillittisautin cibo fumptus prodeft. Dio- 

 fcoridi& GalenoDracoproprioidtuiappli- 

 catus placet- JEginxta cerebrum pifcis in 

 potuprsefcribit& fulfur cumacetoimponit. 

 Aetitis loctim afFecTrumcum plumbo frxcari A « J "si.i3: 

 jubet. Pifcatorum experientia jecore illito c ° 3 ' 

 dolor mitigatur , foliorum lentifci affriftu 

 pun£turactiratur.GenuenfesexiguumThla- AWtov. de 

 fpiosgenus,qtiodinipfislittoribus nafcitur, c .<a 

 admovent. Recentis pifcis e capite cinis y 

 contraomniavenena prodeft , mirabili di- 

 fcordia, fiRondeletio credimus. Plinius, of- 

 fibusgingivasfcarificare jubet, utdentitim 

 dolores fedentur. 



P U N C T U M III. 



De Dracunculo. 



Racunculi Plinius inter veteres memi- Tab.xxi.6 

 nit. Inter Recentiores a Rondeletio de- 

 fcribitur. Eft pifcis marinus inqtiit, dodran- 

 tali magnitudine , cotto fluviatili non mul- 

 tum abfimihs , roftro acutiore , & capite la- 

 tiore, Ranae etiam pifcatrici quodammodo 

 fimilis j fed Rana pifcatrix ore eft majore, 

 pinnis concoloribus, qtiae in Dracunculo va- 

 ria: funt. Cafite eft magno, compreflb, roftro 

 H 3 promv 



