S8 



HISTORIA NATURALIS 



ftijan.H. terreftribus. ^lianus alia quam culice efca 

 capi pofle negat. Volaterranus Thymallo 

 vefci 3 & folus quidem inter fcriptores , vo- 

 luit. zevmQcLfot 3 id eft aurivori dicuntur, 

 feu quodminutula auri fragmenta propter 

 fplendorem appetant j feu quod cum majori 

 pretio vseniant , obfophagorum aurum ab- 

 fumant, &loculosexhauriant* Deodoreejus 

 ita zMlianus. Ejuscaptiodornonindignam 

 admirationem habet : non n. ut cseteripifces 

 pifculentum quendammittitodorem : imo 

 vero exiftimes te ejus gentilem herbam , re- 

 centem ex terra le&am manibus tenere. 

 Tantafane odoris fuavitate fragrat , ut qui 

 eum ipfum non videt , gratiflimam apibus 

 herbam, undenomenduxit, inmanulatere 

 putet. Ambrofiusde eo , quigratamredolet 

 fuavitatem, dici facile fcribit. Autpifcem 

 olet aut florem : Omnibus fui partibus com- 

 mendatur m Cibis \ quibufdam tamen inte- 

 riore tunica maxime blandiuntur. Circa 

 Albim praeferuntur Truttis. In Athefi & 

 Addua captos tenerrimos Salvianus fecit. 

 Majo menfe maxime appetuntur , & loco 

 marinorum faxatilium prasfcribuntur a Me- 

 dicis. 



. In Atedicina, Adeps hujus pifcis laudatur, 

 tum contra auditum gravem , fi menfe Majo 

 in vafculum conje&us foli exponatur , & 

 quod diftillat , auri immittatur > tum contra 

 oculorumpterygia, ungues, ruborem,fer- 

 vorem , &c. fi quotidie binx guttse cum pin-. 

 na inftillentur. Vidifle fe puellam chemofi 

 afFe&am Gefnerus inquit , quod malum ali- 

 quando exanthemata puerorum fequitur, 

 hoc remedio per feptuaginta feredieS con- 

 tinuato , (ut quotidie gutta inftillaretur) 

 curatam, rubore mox primis diebus fublato. 

 Additinfuper , habere&pharmacopolasa- 

 pud fuos hunc adipem } & ab iis maxime ad 

 oculorum remedia , ut maculadn eis delean- 

 tur, peti folere, deinde etiam ad curandas 

 igne vel aqua aduftas partes. 



C A P U T IV. 



De Umbra jluviatili. 



Tab.xxvi T T Mbra fluviatilis Aufonius ex veteribus 

 Aidrov.de in Mofella fua meminit , Gefneruspro 

 Pifob.i. f . eademcum Trutta fluviatili , quod ifta in 

 Mofella inprimis ubife in Rhenum exonerat 

 abundet , accepit. Rondeletius ita difiripftt: 

 Pifcis eft non folum nomine , fed & colore 

 marinis (Umbris) fimilis , a quo utrique 

 nomen. Corpus enim eft opacilocimodo 

 fubfufcum &fubob£curum, cubitalemma- 

 gnitudinem non excedens. Galli Narbonen- 

 fis , demptis Monfpelienfibus , Umbram 

 vocant. Pifcis eft ex Truttarum genere, 

 Carpioni Italico corporis afpe&u affinis. 

 Pinnis & earum fitu a Trutta non differt. 

 Duasitaque ad branchias habet,duas inven- 

 tre , ab ano unicam a in medio dorfo priorem 



majorem 3 pcfteriorem minorem , fiibro- 

 tundam , & pinguem , fquamas parvas , &c 

 maculofas fimiliter habet. Carnis fubftaii- 

 tiam 3 partefqueinternasomneseafdem. Ca- 

 pte yero h Truttis differt , quo Carpioni (Ita- 

 iko , Gefnerus) iimiliseft : capite enim lon- 

 'giore eft , quam Trutta 3 ore minore nec tam 

 hiante , roftro non acuto , ' fcd obtufo , ma- 

 xime inmaxillainferiore, finedentibus, & 

 fine magna maxillarum afperitate. Oculis eft 

 patulis , cornea tunicaaurea, pupillanigrl 

 Corpus amediofenfimgracilefcit, incau- 

 dam latiufculam , & pinnam bifidam , latif- 

 fimam deficit. A branchiis ad caudam linea 

 reda (hancinpiaura non expreftit) perme- 

 dium corpus produ&a eft. Branchi* intus 

 funt quaternse ; Fentricufus longus &{p ifllis 

 pinguitudine quse lacTre candidior eft j obdu- 

 clrusja quomultse apophyfespendent. Hepar 

 rubet , cui alligata eft fellis vefica , /^/niger- 

 rimum efl ^ftlen longus & niger. Inteftina. 

 fine gyris ullis adanum demifla funt. Vefiitur 

 terra 3 aqua limo , unaque , cumhis , & cum 

 arena auri laminulas haurit : ob id vulgus 

 atiro nutrici Umbram credit : & revera in 

 ventriculo &: inteftinis aurum reperiri certif- 

 fimumeft. Carneeftficca&alba, qualiseft 

 Truttarum parvarum caro. Hyeme latet: 

 aeftate cum Truttis capitur : cui cum in fucco 

 & fubftantia, permultifque ahis fimihseft, 

 Truttarum generi & traclationi fubjecimus. 

 Puraaquamaxime delecl:atur. HacRondele- 

 tius x nulla coloris fa£ta mentione , quem 

 Bellonius non tacuit : totum hunc pifcem 

 fub ventre argenteum , efle fcribens : dorfum 

 vero terfiflimumhabereex livido opacum. 



CAPUT V. 



De Barbo. 



"D Arbi quoque folus inter veteres Aufonius Tab.xxvi. 

 •^meminit. Nomen ei Cutacei illi Cirri ^ ]drcv M 

 quse barba^ quodammodo fimilitudine ex Pifcib.1.5. 

 utroque hujuspifcis labro dependent , fece- c - l6, 

 re. Bellonius haud incongruo vocabulo 

 Myftum vocat, & Grsecorumvulgo^p/?^- 

 catum vocari fcribit. Sunt qnicum Mujlis 

 marinis pifcibus , qui & ipfi barbati confun- 

 dunt. Corporis flgura Mugiles fere refert, 

 aut Squalos , nam fi latitudinem fpedemus, 

 oblongiufculus eftrotundus, in lateri mo- 

 dice comprefliis. Viffert a Mugilibus , quod 

 pinna qux in medio dorfi y firmiori aculeo 

 innixa eft : pinnse ventris magisfuntflavse; 

 Caudxpinnarubefcit : Roftroitemeftlon- 

 giore & acutiore , cartilagineo Srpingui. A 

 Squalo etiam perfpicuis quibufdam notis dif- 

 fert. N am cum in extremo roftro Squalo fit 

 osj infra roftrum in inferiore parte illud Bar- 

 bus habetjunde & fuperior ejus maxilla pau- 

 lulura prominet : Labraitemlongecrafliora 

 funt quam Squalo , caputque compreflius, 

 Poftremd e fuperiores roftri extremo dusc 



ap- 



