*J4 



HISTORIA NATURALIS 



tum profugere, fefeque opponere , & cau- 

 tium anguitiis trucidare , in vada urgere , fa- 

 xis allidere. Spe&antur illa pratlia ceu ma- 

 ri ipfo fibi irato , nullis in fmu ventis , flucTi- 

 busveroad anhelitus i&ufque, quantosnulli 

 turbines volunt. 

 Hucufque Plinius. 



ARTICULUS IV. 

 De Delphino. 



Tab.xLiv T)Ifcis qu-em Latini Delphinum voeant, 

 Caisc.7. is Grsecis dtXtpig & di\q>iv & ii minutus 

 hxtpmcmcg \ plserifque Europse nationibus, 

 Porcusmarinus dicitur. Ex Cetis eiTe, quod 

 branchiis careat, pulmonemque & arteriam 

 habeat, Ariftoteles reliquit. Repandodor- 

 fo incurvum eife plserifque proditum , un- 

 de incurve cervicum pecus Pacuvius voca- 

 vit , feu quod talis oculis noftris , dum ab 

 undis exfiliens in marepraeceps fertur , pro- 

 pter celeritatem moais appareat ; feu quod, 

 quia branchiis deftituitur , revera corpus , 

 cum fe vibrat , incurvet, ut promptior in 

 gurgitem pronus feratur. 

 ipiin. h. N. Roflrum ei eft fimum , unde Simonis no- 

 mine gaudere Plinius fcnbit. Lmguam mo- 

 bilem , brevem , latam , carnofam , exer- 

 tam in ambitu ferratam , fuilia? non abfimi- 

 lem. Ventes parvos , acutos , pe&inatim 

 coeuntes. Oculos magrtos , fed cute adeo te- 

 &0S, utpupilla folumappareat, nonlonge 

 ab oris fcirfura , quin in eadem propemo^ 

 dumlineafitos. De FftuU fitu non conve- 

 Ariftot. nitinter authores. Indorfo eifefcriburit A- 

 riftoteles &: Plinius , ante cerebrum Ron- 

 deletius , cujus verior fententia , inter ocu- 

 los Bellonius. In dorfo effe creditum veteri- 

 bus i quod magis ad pofteriorem partem 

 quaminbalama fpectet. Pinnis duabus va- 

 iidis natat , quse velutihominis brachia cum 

 omoplatis articulis junguntur. Earum mu- 

 fculi quatuor robuftidorfipe&oriqueanne- 

 ctuntur. Hx in ventre funt , ita fitse , ut 

 non folum natatum , fed & motum, quo fur- 

 fum fe efTert refpirandi caufa , adinvenit. In 

 dorfo quse eft , aculeatam Plinius , & Pau- 

 faniasfaciunt , propter duritiemiinedubio. 

 Nam rigidam fatis effe Rondeletius teftatur, 

 dusequadncauda, ex ejufdem lateribus , al- 

 tera dextram , altera finiftram partem verfus, 

 itautcauda, quadunata, aquam latitudine 

 fua verberet. Sextum fi attendas , pudendi 

 in fiemina orificium , ano vicinum eft ad ter- 

 reftria animalia accedens , binas esedem , fi 

 Plinium fequimur , inima alvopapillastan- 

 tumgerunt, nec evidentes , &paulo in ob- 

 liquum porrectas. Ariftotelesmammaspro- 

 pe genitale continere ait , papillas quadru- 

 pedum more confpicuas habere negat , fed 

 velut alveolos quofdam humoris duos efte 

 fcribit , utroque de latere fmgularem , e qui- 



buslacfluit , quodore catulorum parentem 

 iectantium exqipitur. Vuliia cervicem pal- ' 

 mum unum longam habet , qua: dejndc in 

 ramos duos veluti in quadrupedibus terre- 

 nis videre eft , diftribuitur. i eftes ad uteri 

 cornua , pudendum inter umbilicum & po- 

 dicem gerit. Mari foramen quoddam in 

 medio ventre apparet , equo pudendum 

 quadrupedibus fimile exit, quod in congref- 

 fu erigitur , & extra eminens profertur. I- 

 deo forte Ariftoteles genitale foris eiledi- [>,in HN - 

 xit , teftesintus , quifecundumPlinium pro- 

 longi, ad alvum ne&i. Felle omnino caret. 

 Locum fi fpectes , nullum fere fine Delphinis 

 mare ; adeo ut & in Ponto , quem nulla pi- 

 fcibus inimica bellua ingreditur , reprian- 

 tur , & in Adriatico quamvis raro capian- 

 tur , fed & aquas dulces fubit , & Nilum 

 ipfum , ibique pifcibus aliquandiu pafci- 

 tur. Ulos tamen non cffe , quos Solinns fer- So,i " l,s 

 ratas criftas habere. Crocodkolcs iludhad 

 natandum elicere , demerfofque aftu frau- 

 dulento tenera ventrium fubternatantes fe- 

 care & interimere , fcribit , facile mihi per- 

 fuaderi patior , quod Marcellinus non Del- 

 phinos , fed Delphinis fimiles vocat. Acce- 

 pita Gr^ecisqui circa Propontidem falitant 

 Bellonius , eofdem inftar aliorum pifcium 

 migrare , e mari mediterraneo videiicet Se- 

 ptentironem verfus , Hellefpontum & Pro- 

 pontidem emetiri , Euxinum ingreiTos cer- 

 to tempore immorari, tum denuo loca prius 

 relicla repetere. Cibus Delphino pifces , in 

 quos crudeliter grafTatur , habetque Cep- 

 phos aves comites , quce ab eo acciforum 

 fanguiae pafcuntur , ut Oppianus fcribit. 

 Vita, longa , ad tricenos faepe annos produ • 

 citur , forte quod felle careat. Coitus huma- 

 no fimilis , illeque paulo quam pifcium qui 

 attritu ventrium coeunt , diuturnior. A- Ariu - H - A - 

 riftoteles tamen caeteror. more congredi fcri- a ut. h. a. 

 bit. Geftat utero decem menfibus , & fin- 1 -6'.c 13. 

 gulos uno partu , interdum & binos edit. 

 Parere asftate , nec ullo alio in vulgatis Pli- 

 nii codicibus legimus. Rondeletius fcetum 

 vere aliquandoextraxit , alteram fceminam 

 OcTrobri diiTecuit , inque ejus utero tum 

 demum formari cceptum fcetum invenit. 

 Chorio amnio & allantoido tunicis , is in 

 uteroinvolvitur, fanguineper venas umbi- 

 licales nutritur , fpiritum per eafdem arte- 

 rias recipit. Proles celeriter adolefcit, quip- 

 pe annis decem ad fummam magnitudinem 

 perveniat , ut tradit Ariftoteks. Pro voce 

 ipfis gemitus eft humano fimilis, ut Pli- 

 nius prodidit. Rondeletius ftridorem ede- 

 re fcripfit , vocifque nonnihil. Vifum ha- A ' lft c ' H - A - 

 bent acntiflimum , ita nt pifcem etiam fub pim.H. k 

 lapide vel in caverna aliqua latitantem vi- '• 

 deant. Omnium tum terreftriufn tum a- 

 quatilium velociilimos Ariftoteksdixit, o- 

 cvores volucre , ocyores telo. Nam cum 

 fame concitati fugientem m vada ima pi- A .n2.c.u 



fcem, 



