ioi. 



HISTORI^: NATURALIS 



E X A N G 



A QJJ A T I 



L I B E R I. 



De Mollibus, feu Mollufcis 



Ariftot. H. 

 A./. i.c. 4' 

 «.8./. 4. 

 c. 1. 



Ari/fc, H. A. 



I. Q.C.l. 



Nomen. 



TlTULUS I. 



De Mollufcis in genere^ 



Uatuor. Exanguium ge- 



nera Ariftoteles conftituit, 



Moliia , ne mpe feu Mollu- 



Jca , quae carne molli foris 



obducta, folidum interius 



modo fanguinei generis 



continent. Cruftata, quaEcruitiscolliilste^ 



guntur. Teftacea , quse teftrs duris fragili- 



bus muniuntur , & InfeBaj quas Grasci sv^a, 



dixere , Zoophyta , hifce adnumerari melio- 



rijurepoffunt, quamutinter plantas, nu- 



merentur. 



jVf^yr^prsemittimus, tumquodnobi- 



liora fint, & partium numero ac robore lon- 



ge prsecellant-, tum quod idem Ariftote- 



les & Plinius fecerint. Necmale Aquati- 



fff^' ca Pifcibus fubjungentur , cum & Plinio, 



Qden~ ' ea , pifces nuncupare placuerit. Mollu- 



I A J«J fcafeu^&AeWdicuntur , quod nequeafpe- 



J acu '• ■ 3- ram ^ ne q lie teftaceam cutem , neque 



fquammam habeant , Athenxus w<5«JVf, 



j feu Loligini fimilia drxit. Dici & /xceAa^- 



hppa, Gazse & Rondeletio vifum : dece- 



ptos , & Cartilagmea Ariftoteli talia dici 



Salvianus oftendit. 



Naturam mter carnem & nervum me* 

 diam obtinent : fiililis ha^c , in anfra£tum, 

 ut ad viresxommodior efle poffit : loco of- 

 iium, quodpifciumfpmis propomonetur 

 omnia, Polypum fi excipias. Extefiores 

 ^r^tresprcecipuehabetC^//^, fedes fi- 

 ve brachia , quos Ariftoteles quandoque 

 'oskiwnivcbSi Gaza crura, barbas, cirros vo- 

 cat , & "S xvT&dhoe/zw i id eft , alveum in- 

 Thn. k. N. difcretum. CtfjWomnibus inter pedes & 

 Lo.czo. ventrem ^ feu ut Anftoteles , a/ uiaca r 

 Tri^oov r %cl\%ij^j oov <sshwimw. In capite Os ! 

 cu:8chinidentes, qui potius, cum immo- j 

 biles fint , neque ad retinendam prazdam | 

 firme innkantur , evyx^ feu roftrum di- j 

 cerdifunt. Eft enim hic pars , [ os & den- I 

 tq§ ) adunco carnivorarum roftro per quam 

 fiiuiiis, exduabuspartibascompofita, fu- 



Lperiore & inferiore commhTura pyxida- 

 tay utloquitu; Rondeletms > itautmfe- 



Ariftot. de 

 Gener.l. 1. 

 c. 10. 



Defcriptio, 

 Anftot- de 

 part. I. 2. 

 r.8. 



ribr fuperioriinferatur. Locb lingu<e car- AwM k 

 nofum quiddam in ore gerunt , quo efcu- *** 1 4 * 

 lentorum voluptatem difcernurit. In ca~ ' S ' \ 

 pite oculos binos grandiufculos , quibus 

 exigua quasdam cartilago , difcrimen cere- 

 brum parvulum continens , praftat. Pedes 

 habent parti priori , circum caput , infra 

 oculos circa os & dentes vincTros , quod pars 

 ejus pofterior ad priorem adduclra fit, ex- 

 tremaque coeant ac confundantur ,' hinc 

 fit ut exerementa meatu ori vicirio infrat 

 emittant. O&onihic fed fingulis eorum 

 generibus diverfi. Acetabula funt qui« 

 bufdam , cirramentaque 3 implicamentis 

 illis quibus digitos antiqui medici indere 

 folebant , fimilia fibris implexa , quibus 

 carunculas cxteraque cedentia trahimt^. 

 Aliis breves & mutiles , bin^eque riromu- 

 fcides pradongse , quibus veluti anchoris 

 innituntur, feqite contra jeftus marinos 

 navigii modo ftabiliunt. Fiftulam , fupra Ari fi- H - 4 

 caput , & brachiaante alveum , gerurit , ca- [. V.' '" /- ** 

 vam, quam modo m dextram ,modo in fini- Pl '»- H. K 

 i ftram partem transferunt, &hac,maretranf^ L%c * {i " 

 mittunt. Ariftoteleshascmodos^AoVino- 

 do [lvktjo. Gefiierus (pvwrfyi legit , Gaza Sc 

 Plmius narem tranftulere. Tinnulam quo- Anp K j e 

 quashabentcircumdantemalveum, ut m-f an A "^- 

 tare,&feinnatandodirigerepoflent. L 4 " c ' ,e " 



Alveus a capite amplions capacitatis 

 propendet , cujus caronon indire£lum ,fed 

 in orbem flflilis & cute integitur. Cutem vm. a N. 

 tamen Salvianusdenegat, &Plinitis, riulla, L ^ c - x% - 

 Polyposveftirifcribit. Capillamentam to- 

 toeorumlatere confpicittritiir, quorum is, 

 qui branchiarum iri aliis pifcibtis , ufus. 

 Scholiaftes Nicaftdri ^xiyyxg , Ariftoteles 

 T?*#»iWocat. Interiora fi fpeclres Osgula 

 excepitaftgufta, qftam fequitur ingluvies, 

 'Z3&to£©« 3 ampliufcula, fteque avibus abfi- 

 milis, cuijungitur^^r, tanquam^y^ 

 facie buccinorum claviculse. 



Inteftinum ab eo tenue,partem verfus re - 

 pensfuperiorumad os fertur, quod laxius 

 eft quam gufa. De Cerebro , vel quod ipfjl 

 proportione refpondet , fuperius dixi- 

 mus , vefica carent. Muttszdhuc fuper- 

 eft, quam Anftoteles , principatum fen- j^ . d , 

 tiendi obtinere dicit 5 ac fi haec cordi tShtf^-K^ 

 dvclAoy^. Humida ea & corpulenta pars ' '" 



r 



