H I S T O RIA NATUR.ALIS 



ferpencum& pifcium omnia elle fimilia, 

 prseter pulmonem , quem natura ferpenti- 

 bus&non pifcibus largitaeft, cumpilces 

 loco pulmonis branchias adhibeant. Hic 

 pulmo fimplex eft fibrofus,fiftulis divifus , 

 pradongus,fungofus, & cordi non multum 

 proximus. Litigulam veroquzm GxxcieTn- 

 yAuTJida, vocanc, arteriae fuperpofitam ah- 

 gues non habent, fed ipfum meatum,ad li- 

 bitum, modo contrahunt,modo laxant,id- 

 que praeftant , ne aliquid inpulmonem de- 

 \2b2xm.Ventnculum habent f erpentes veluti 

 amplum inteftinum canino fimilem, nem- 

 pe anguftuim&figurse longx.Inteftmum ve- 

 ro fpiris carens tenue , & longum ad mea- 

 tum ufque excrementorum protrahitur. 

 Nam interanea ferpentum partibus inter- 

 nis lacertorum fimilia funt, fed vifcera, 

 propterlongitudinem, &anguftiam cor- 

 pons ita longa & arcla funt, ut vix a fe in vi- 

 cem dignofci pofilnt. Iecur igitur longum 

 eft, &fimplex, lien exiguus, &rotundus 

 qualia vifcera etiam in lacertis obfervavi- 

 mus.Felprxter natricem,omnibus ferpen- 

 tibus,inteftinis adhseret,& nigro quodam, 

 liquidoque qxcremento refertum eft,ficuci 

 m vipera feemina nuper confpicati fumus. 

 Hoc excrementum , in comparatione ad 

 corporaruram animalis , eft valde copio- 

 fum. Quare merito tradebat Plinius , fer- N 

 pentes, nec non pifces copiofb fellis excre- 

 mento redun&zre.Vefica, tkrembm ferpenres 

 carere notat Ariftoteles,veluti, & alia, quas 

 pennis,fquamis,& corticeinteguntur, pras- 

 vincent. ter ceftudinem.Hoc autem inde nafcitur,ut 

 •Iib.z0.c3. autoreVincentio in fpeculo ; naturali vifum, 

 quia humiditas anguium , ficut & avium 

 pauca eft 3 ideoque in fquamas , quoad fer- 

 pences*& in pennas quoadaves degenerar. 

 Amplius vim fa^tificam natura his animali- 

 bus velut, & pifcibus impercita eft, cum 

 pene,& teftibus careant.Scripfit enim Ari- 

 Atitt 1. 1. ftoreles, eos/w^carere, cum nonhabeant 



de^en.An. i ■ \ -t • • 11 



cap - 5 crura, nam inc a cruribus onginem nabere 

 dicitur. Teftes vero propter corporis lon- 

 gitudinem non funt fortiti. fed meatum , 

 more pifcium obtinuerunt : quandoqui- 

 dem propter longum iter genicura facile 

 refrigerarerur,& infa?cunda evaderet.Hoc 

 ikpe iis contingere folet, quilongo pene a 

 natura funtdonati, quamobrem infiecun- 

 di reddunturj cum femen ob mentuke lon- 

 gitudinem refrigeratum infascundicacem 

 pariat. Verum loco praedictarum partium 

 genitalium, naturahis animantibus binos 

 communicavit meatus , qui a fepto orientes 

 latus fpinas ab utraque parte perreptant, & 

 ucrinquefupernejuxcafpinamjungunCur, 

 atque ita ad os excrementi finiunt. Hi mea- 

 cus,temporecongreiIus, humoris fimfici 

 pleni confpiciuntur,attrituquemutuo can- 

 didum femen efluit, quemadmodum in 

 hiftoriis pifcium fuit memoratum.^f^^ 



in anguibus non obfervantur , quia lac noii 

 habenc , cum in ovo la&eus ille cibus inge^ 

 nitus contineatur. Vuha feuucerusexfen- 

 tentia Ariftotelis in omnibus ferpentibus 

 bifidusvideturprolixior, abuno inferiori 

 meatu ad utrumque fpinse latus dedudtus, 

 in quo ova generantur ; indeque conrinua 

 quadam ferie exire felent.Circa oflaangui- 

 um docet Ariftoteles haec efle naturse fpi- Arift. 1. £ 

 narum: quare fpina dorfiillis,ritu pifcium, A e n p c ^ 9 n ° 

 ineu\.Vertebr£ cartilaginofa?,&flexiles funt, 

 ficutinatura horum animalium expoftula- 

 bat ; Nimirumut quofcunque motus, & 

 corporis flexiones facilius excercere pof- 

 fent. Tot cofta infunt anguibus, quotdies Piin.H.N„ 

 menfem complerefolent : Und^Pliniusin llu c ' 37 * 

 fingulis auguibus coftas tricenas enumera- 

 bat. Cseterum in confirmationem eorum, 

 quashaclrenus deanatome Serpentum ex- 

 plicatafunt, addemus illa, qux de inf pe- 

 6tione anatomica hujus animalis obferva- 

 vic I.Gregorius Macer, qui fcribens ab Gefne- 

 rum retulit, fe in ferpente interfetlro primo 

 inter cutem,& carnem, fubtilem quandarrt 

 & pinguiufculam membranam invenifle, 

 qux tamen cum ipfa cute defcendebat. Se- 

 cundo dum fcindens animal ad meatum 

 excrementorum perveniftet,fasces graviffi- 

 mo odore excrementa humana fuperan- 

 tes invitus olfecit. Detefta cuce , membra 

 interna partim avibus , partim pifcibus 

 communia efle vidit. Nam trachea arteria 

 longitudine quatuor digitorum, parvis, & 

 gracilibus circulis infignita ad pulmonem 

 ufque defcendebat , cui cor , & ciftis fel-' 

 lis adha^rebat. Poftea Iecur ad inftar hepatis 

 lucii pifcis in longitudinem extendebatur. 

 Deinde pinguedine candida inteftina e- 

 rant referta , quae a faucibus ufque ad po- 

 dicerh more inteftinorum pifcium progre- 

 diebantur.Infra hepar utrinque juxta inte- 

 ftina vera nervofa longo du6tu defcende- 

 bac, cui ovapellicuculis albis recta inhsere- 

 banc , uc in gallinis videre licec, fed ficu di- 

 ftinclra , quia longo ordine ducuncur.Nu- 

 merusinquolibec laCere erac criginca, & 

 duorum ovorum,quamobrem racione cor- 

 dis,pulmonis,& afperse arceria? ferpens avi- 

 busvalde affimilarur. RaCione hepacisin- 

 reftinorum & abdominis Serpens cum pif- 

 cibus convenit.Verumpoftearatione ciftis 

 fellis , & difpofitionis ovorum , Serpens ab 

 utrifque nempe tam ab ayibus quam a pif- 

 cibus diflidet. Haftenus Ambrofinus. 



Nullos efle in Ebufo infula prodidic Pli- &*&*• 

 nius,in Creca Ariftoceles & SolinuSjin Bri- L * c \ ■' 

 cannia Cardanus -> in Laponia , alii. In Hi- Caidan. 

 berniam allaCos incerire,imo cerra illius re- 

 gni confperfos, exanimari, Angli prodide- 

 re.Navibus inBugum fluvium delaci, edi- 

 co fibilo alio confugiunC,fifcripCoribusPo- 

 lonicis fides. Bellonius camen nonnullas in Beiion. 

 Creta fpecies obfervavic : raciones vero ob ' 



Car- 



