12 



HISTORIA NATURALIS 



facits. 



Vtnennm, 



fijmedU. 



In Lybia tefte Solino, in multis Italiae &' 

 Illyriae locis , comitatu inprimis Goritien- 

 ii ftabulatur. Quadramius obfervavit in 

 Circulatorum capfulis, catulosritu vipera- 

 rum eniti. 



De Veneni fignis & remediis , ita idem 

 Ambrofnm : Olaus Magnus defcribens fi- 

 gna venenihujus ferpentis ea efle protulit, 

 quando particula demorfa non folum in- 

 genti dolore & tumore amcitur , verum et- 

 jam quando virus a vulnere effluit , & pro- 

 pterea fi patiens tertia die non perit, quan- 

 doque ad feptimam ufquc diem vitam 

 protrahit. At Inter casteros Authores,cla- 

 riora hujus veneni figna affignat Matthio- 

 lus , dum percuflbsab Ammodite , feftina 

 morte opprimi fcribit, &a vulnere eorum, 

 qui tam brevi tempore non obeunt,fangui- 

 nem primo dimanare , labiaque vulneris 

 intumefcere, deinde paulo poft fanium ef- 

 fluere,capitifquegravitatem,& animi deli- 

 quium generari. Imo addithomines etiam 

 robuftos ab hoc ferpente i£tos triduo in- 

 terire , & celerius qui a farmina fauciantur. 

 Quamvis obfervaverit nonnullos ab hoc 

 ferpente percuflbs ad feptimam ufque 

 diem vitam protraxifle. 



Prasfidiahoc venenum caftigantia,inpri- 

 mis communia laudat Abenfina •, deinde 

 tanquam Alexipharmaca , caftoreum, cin- 

 namomum, & radicem centaureae cum vi- 

 no exhibet.Item radicem Ariftolochiadon- 

 gx y &Gentian32probat,poftmodum pro 

 emplaftris parandis, mel exficcatum,& tri- 

 tum , radices gracatorum , centaurese , fe- 

 menlini, harmel, la£tuca?, & volubilispra- 

 fcribit. Verum Matthiolus admonet pri- 

 mo appofitis cucurbitulis ambitum vulne- 

 risfcariflcandumefle, inje&is tamen vin- 

 culis aj&iffimis partibus fuperioribus. 

 deinde tanquam prcfidium peculiare 

 mentam exaqua mulfapotam, caftoreum, 

 cafiam , &fuccumartemifi33 , cumaqua 

 commendat. Praterea theriacam in potu 

 exhibet, eademque vulnuslinit,& tandem 

 emplaftris attrahentibus utitur. Imo in 

 hac arTeclrione cataplamata nomis , & ulce- 

 ribus ferpentibus conferentia fummopere 

 celebrat. 



Articulus III. 



Ambrof. 1. 

 i. c.4. 



Nomtn. 



Bellonius 

 obf.l.z.c. 

 24. 



Dcfcrlptk, 

 PJip.H N, 

 1.8. c.zj. 



De Cerafte, 



EXcipit hic Ammodyten ferpens , 

 quod in locis etiam arenofis libenter 

 ftabuletur. Nomen a duabus eminentiis , 

 ^d $.K6yfl©*, quarinfronte cochlearum 

 inftar,fed folidiores habet,fortitus eft. Ari- 

 ftoteli Thebanum colubrum,dici placitum eft 

 Bellonii. Olao eft Criftalis, Alberto M. Ce- 

 riftalis, Sirtalis & Trifealis. 



In Deferiptione veriatur. Plinius corpore 

 Ceraftis eminere cornicula fepe quadri- 



geminafcribit : quorum motureliquo cor~- 

 poreoccultato follicitent ad fe aves : To- ■ I So h , 3J?« * 6 ~ 

 tidem & Solinushabet. Albertus ofto.Bel- feiiairfitt' 

 lonius duo inftar granorum hordei fupra ohCz ' e - 

 oculos, gemina minuta cornua imitantia , J4 " 

 ponit. Addit, dentes viperinis fimiles , dor* 

 fum lineis quibufdam puniceis variegatum 

 habere. Aetus cubitalis magnitudinis,lon- 

 gifllmum , duorumcubitorum , corpore. 

 arenacei coloris, juxta caudam defquama^ 

 to, partibus ventris per ordinem fquama- 

 tis, reliquit. 



Invenitur inLybia, cujus mediterranea Lm,s - 

 arida & fabulo referta funt. Olim in ^Egy- 

 ptum migrafle , &magnamregionispar- 

 teminhabitabilem reddidiffe, prodidere 

 quidam,& ex his Lucanus. Bellonius dum pS.i. 9 , 

 Cairo in montem Sinai iter faceret,copio- Beiion.obC 

 fos confpicatus eft. In viis per qux plauftra J^jf 

 aguntur, frequens ftabulatur, obviofque 

 aggreditur & perimit. 



Duo ipfis congenita adfcribit Bello- 

 nius, nempe, quod rituviperarumfcetus 

 edantvivos, &quod interomnia ferpen- 

 tum genera diutiflimefitim tolerent.Gre£ 

 fu flexuofo volutari , quoniam breves & 

 craflifunt; mole corporea arenisobruta, 

 exertiscornibusaviculasallicere, utfupe-j^ 1, H,A; 

 riusdixi : Pfyllos populos nonattingere , ^ 6 ' *'*** 

 adjici preteritis poteft. 



DemorfusaCerafte, parteaffec1:aintu-£X7iV 

 mefcit,& du ritiem quandam inftar capitis 

 clavi cum puftulis experitur. Moxfanies 

 modo nigricans , modo fubpallida effluit : 

 mens alienatur : vifus hebefcit , inguina & 

 poplites dolent. Tenfis genitalibus con- 

 vulfusobit, Inter remediaponit Diofcori- 

 des membri praxiflonem. JEgineta & Are- 

 txus fcarificari &ferroutinuraturjubent. 

 Celfus rutam ex aceto co&am, & nepetam 

 cum fale& melle permixtamlaudat. Pli- 

 nius pice cum polenta quandoque utitur , 

 interdum Caftoris teftibuscumpanace& 

 ruta in vino. Quomodo id Pfylli frangant, 

 apud ^Elianumhabemus. Cornu adpra-j^ 1, H - A * 

 fentiam vipera , napelli , aut felhsPardi ' I9 * c ' 

 exudare, Grevinus & Petrus de Abano af- 

 flrmant. 



Daturapud Nicandrum genus Ceraftas ^ l ff trtn ' 

 mutilum vel quod cornibus careat y fed flc 

 Ceraftes appellari non poflet : vel quod 

 non tam patenti habeat : & quidem gran- 

 dioribus quam alii maxillis inftrucTium 

 eft , Maxillare vocatur. Forte illud quod 

 fuperius ex Matthiolo in Illyrico inveni- 

 ridkimus , Thair ^Egyptiis di&um , & 

 quod in theriaca , ut Profper Alpinus 

 fcripfit, adhibent. HerodotuscircaThe- 

 bas ^Egyptias cornutorum ferpentum > 

 parvi corporis meminit , qui facri dicun- 

 tur. Sed quia innoxii , ad Ceraftas re^ 

 ferri non pofRint. Nos duas hic in Ico- 

 nibus ipecies exhibemus. Secunda ad 



Sere- 



