HISTORIA NATU.RALIS 



Articulus VIII. 

 De Scytale. 

 Nemen. O Erpens Latinis Scy tale dictus , Grarcis 



Ambrofin. ^ quoque oicvjciAtj , ff-KviuX\s , ailt tb ffxvjce,- 



Aiov feu a forma rfs ffx.vTciArjs>qux vox bacu- 

 lum iignificat , feu a longa & terete figura , 

 quod ffKVTctP^fjv lorum coriaceum aut bacu- 

 lumsequetj dicitur. QuidamCMiliamvo- 

 cant , quod ineunte vere ex antro egref 

 fus, fxniculum fugiat , ne vifum recupe- 

 ret. 

 jDefcrtptio. p orma eft teret i & lta ^quaii } llt u bi C a- 



put velcauda fit, difcerni vix polfit. Ma- 

 gnitudinem ligoni terreftri Nicander 

 comparat , Quidam in tergo varia macu- 

 larum ^jKfAcV^diftingui tradunt. Unde 

 pidum ferpentem Mantuanus vocavit. De 

 Jfcand.inipfi us & Amphisbsence difcrimine ita Ni- 



Thenaca. x j A 



canaer : 



JBifrontifimiiem reperisfcytalem Amphisbxnd, 

 Pinguior efi tamen>& cauda qu£ nuliafereexit, 

 Crafiior , ut quantum folita -efi comprehendere 

 lignum , (nem, 



Curva manmfiricium , quoties tenet ipfa ligo- 

 Tamprolixa , vagans , plwvio quam reptile cceto, 

 JOupdfizcundagenmfuagigmt vifcera teUm. 



In defcriptione ejus erratLucanus, & 

 NAtura. Solinus forte ex eo. De Natura hoc dunta- 

 xathabemus, tergo fulgere, forte , ut quia 

 tardeprogreditur, fpe&atores alliciat: pri- 

 mum nondum diflipato bruma? rigore e- 

 gredi , &fpolium deponere: ne vifum reci- 

 piat , afseniculo abftinere : (Gillius tamen 

 oppofitum fcribit} nec icfu mortem infer- 

 re. Inflammationem duntaxat infert , qua- 

 lis ab apum & vefparu m aculeis prodire fo- 

 let. 



DeDifferentiis nihil occurrit. OlausM. 

 cum Amphisbama confundit. ' 



Articulus IX. 

 De Amphisbxna. 

 Nomen. A Mphisbamx n6men ab clutpi&cBulva. 



Ambroiin. /-% * j • •■*•'.'£ 



i.i.c.io. xlLq^od geminum ut caput lta mcef- 

 fum habeat, venit. Dicitur alias Amphi- 

 cxphalos.Hefychioct^fp/o-^^^ciEthymolo- 

 gOct^c^/^/^^iv^^Alberto Amphifelene & Ar- 

 mena , Latinis quibufdam Utrimque gra- 

 da. 



Defiripio. Defcriptionem apud Nicandrum habe- 

 mus. 



Pofi hanc exiguam tibifubdimm Amphisbznam 

 Duplice confiicuam (monfirum mirabtle) vultu-, 

 Cujmperpetua c^cum caligine lumen 

 J0>uod latas utnnque genas , porreciaque menta 

 Plm altis altoferpentibm agere te?idat ; 

 Terrem efi iili color , ejr denfifimapellis , 

 Plurima quam varie difiinciamfignafigurmt. 



Exiguam dicit, quia parvus & imbecilluS 

 ferpens eft. Hefychius cubitalem & decur- 

 tatam caudam habere fcripfit. De duphci 

 vultu ingens eft controverfia, ^Elianus > M. H. a< 

 Plinius , Lucanus & Mantuanusaffirmant, l pl f c - **♦ 

 Matthiolusnegat , Hefychius dubitari ait. 1. 8. n c . 4- * 

 Dari tamen bicipites ferpentes in DifFeren- 

 tiisdicemus. Color terreus illi eft, quem 

 Graci 4)ewov,Latinipullum appellant. Car- 

 cumaddit,quiatamlatashabetgenas, ut 

 oculos quodammodo premant. Notis in 

 tergore picfam , nemo clafficorum autho- 

 rum dixit ; & in Nicandri textu, pro Tn^- 

 yU ■> Tne/^Xts legendum eft, quod idem eft 

 quod 5reg/s7#s$, Circulatis enim tracfibus 

 ferpit. 



ReperiturinLemno, fedin Lybia ma- Locltu 

 xime,fiLuciano credimus.Germaniadgno- 

 tam Agricola fecit. 



De Natum hoc occurrit, mulierem gra- Natura» 

 vidam fi Amphisboenam tranfierit abor- 

 tire : & ante cuculi cantum egredi, &fibi- 

 lo etiam interficere. Quidam ore eniti fe- 

 bulati fuht. ^Elianus, caudadocoalterum 

 adhibere fcripfit. 



Morfum ejus ea qux e punftura apum r ^ 

 proficifcuntur, infequi Aetius> quae a vipe- 

 xx icf u , Diofcorides prodidit. Id forte in 

 prmcipio fieri folet ; hoc , temporis luccef 

 fu. Remedia excapite de vipera petipof- 

 funt. A vite citiffime interimi , apudRho- Rhodig. 

 diginum habemus. Ahi femen papaveris Ami<juar. 

 & Caftoreum laudant. c e 3 j. ' a * 



DeUfuegregiefcripfitNicander. r/»*. 



Hdc ubijam creyit cddentes ligna coloni 

 SeBam deglabmnt oleafiri ex arbore yirgam 

 Jgualepedumfiriffispr&bentipellibm anguis. 

 Infertam obvolvunt , quas certis deinde diebttf 

 Exarerefinunt, cantantes antecicadas 

 TJtilis hic baculm frigentibus artubus effe 

 Feriur, ubiexanimis digitos torpedofatigat. 

 Tunc quia confiricios & eorum vinculaneryos 

 Calfacit immijfofoyet , „extenditque calore. 



Quod de nervis fcribit, proditum eft M. H. a. 

 etiam Plinio. ^Elianus vero habet, corium '• 8 - c - 8 * 

 fugandis ferpentibus & venenatis infer- 

 vire. Dantur qusedam in India Occiden- 

 tali, quasincolse Maquizcoatl., ScTe&auh- Diffenn- 

 coatl vocant , quafi angues abuflis , quod r "* 

 raro confpiciantur, fefqui digitum longi, 

 & minimi digiti craffitudinem a^quantes. 

 Coloris funt argenti , nitidi , ac veluti Nieremb. 

 translucidi. Gradiuntur in utramquepar- h.e. i.iz, 

 tem. In Brafilia quoque eft ferpens/- * 10 ' 

 byara Brafilienfibus. Bodty Tapuyis, di- 

 criisv Vulgo fertur duo habere capita Marcgrav . 

 fed falfo : inde autem error promanavit : Hift. Braf. 

 quia tam cauda quam ore ferit & inficit 1 6 * c * I3f 

 fuo veneno : nec facile cauda a capite 

 difcerni poteft , quia ejufdem funt figu- 

 rx & magnitudinis : Minimi digiti cra£ 

 fitiem asquat , & longitudine unum pe- 



dem 



