86 



HISTOHII NATtfRALlS 



PHn. m. n. a pud Plinium habemiis. Alvi ontis , quod 

 urinas fimile, in cedibus non ponere 3 ubi 

 per camum fa£to itinere , maculofaz rede- 

 unt, inipfoa^diumveftibulo, ad afperum 

 fecorticem elimare; recentiora ova in ul- 

 nis geftare, ubi ad amplitudinem eam de- 

 Venere, ut laborem remorari poffent, al- 

 to finu deponere, ab aliis obfervatum eft. 

 Exclufis, fcetum ad laborem inftruunt : de- 

 negatur tardioribus cibus. Hinc fuetum , 

 ut robuftiores , unguiculis , ore , roftel- 

 lis , terram egerant, egeftam accumulent, 

 cumulatam ftipulis infpergant : fapientio- 

 res xdificent j minores in cuniculis verfen- 

 tur j peritiores, maeandros, labyrinthos, 

 concamerataque cubilia effbrment. Lan- 

 guens otio, aedibus ejicitur -, pro foribus- 

 4ue ductum, facta omnium ordinum co- 

 rona, capite mulctant. Intus Veneri ope- 

 ram dare , modeftiae debetur. Additum 

 &pr3efagaseffe. Scilicet, expofito ad fic- 

 candum a formicis frumento , nunquam 

 imber cecidifle vifuseft. Democritus,cum 

 ccelo fereno id facere obfervaffet, ut mef- 

 fem fub te£ta referret , fratrem monuit ; 

 fubfecutumque diluvium. Theophraftus 

 pluyiasportendereputat, vel, cum den- 

 fioribus .& infeinvicem per viarum angu- 

 ftias concurrentibus agminibus , pra^dam 

 convehunt : vel cum ova ex depreflione & 

 cavo loco , in eminentiorem deportant. 

 QuxdeNerone apud Suetonium, & Ci- 

 mone apud Plutarchum dicuntur , fubli- 

 miora flint. Piacnlum eflet , domicilio- 

 rum , in quibus exftruendis fingulare arti- 

 ficium adhibent , oblivifci. Tortuofifli- 

 mailla, ut vel invia fint , vel aditu faltem 

 difficilia. Terra pro foraminibus aggeritur, 

 tanquam muri & propngnaCula, ne defcen- 

 dente pluvia , alluvione intereant. Tri- 

 jEUan.H.A. P* ex iifdem regio. Mares & fcemina; in 

 6 - *• 45- androne habitant : Panmy rmecium vere di- 

 xeris : in Gynseceo fceminse pariunt : ter- 

 tium granorum acervis deftinatur. Plutar- 

 chus , in una , vit ani degere & comedere 5 

 in altera, alimenta tariquam in granario re- 

 condere ; in terria , mortuos fepelire, fcri- 

 pfit. Radiccs & extremse monticuli oyx 

 Ccemiterio afllgnantur. Domicilium fibi 

 vifum Majolus defcripfit , Aldrovandus u- 

 nius & alterius , qua^ in putrida quercu , & 

 fcmiputndo trunco obfervata funt, iconem 

 AUrovand. appofuit. Apparuit, inquit ille, in argil- 

 "\*p.%t- *°* a numo urDS quasdam quadrangularis, 

 edit.Bonon. longa pedes fere quatuor , lata ultra pe- 

 dem ; in qua per vias velut ad negocia ul- 

 tro citroque curfitare, velutcives, ipfae 

 formicxvifebantur. Admiranda erat an- 

 gulorum, laterumque dire&a delineatio, 

 quam artificum amuffi, circinoque fabre- 

 factam putafTes , quod sequalis femper di- 

 meniio longitudinis, latitudinifque ferva- 

 retur. Urbis longitudinem media fervabat 

 via qusedam dire&iflima 3 profunditate, la- 



titudineqUe dfgita1i:quam rurfum per" tranf- 

 verfum asqualibus inter fe fpaciistres alix 

 via: eadem digitali profunditate , & latitu- 

 dine dire£trffime interfecabant , ut ita tria 

 compita, foraque fpe£tarentur. 



In extremis viarum angulis , velut angi- MaJQimVier* 

 portibus fpectabamus colle£ta in acervos Canic ' ** *> 

 fervariova, unde Formicarum proles gi- 

 gnitur. Altera urbis parte antra vidimus 

 frumento ita oppleta , ut in vias ipfas re- 

 dundaret. Mira fuit omnium viarum mun- 

 dities , nihil in illis lapiliorum , nihil pul- 

 veris, nihil feftucarum, nihil humoris, ut 

 deprehendas urbem illam a fuis civibus ita 

 curatam, ut prolis eximium ftudium, an- 

 nona?, & ftrucrrirarum Ornatus ubique fpe- 

 fraretur : qui omnes illi cives communi ftu- 

 dio ad Reipubl. beneficia incumbentes , 

 dum alii domi derebus confulunt, alii fo- 

 risres aguiit, fumma pace, concordiaque 

 curandam RempubL nos docebant } ftu- 

 duifle quoqueiidem cives vifi funt omni- 

 um incolarum ineolumitati. Erat enim in 

 urbis longitudinis medio uniea porta Ze- 

 phyro objecta, quod ab Aquilone, Euro* 

 atque Auftro , immunem urbem fua Philo- 

 fophia oportere effe didiciffent. 



Simile domicilium in putrida quercu in- 

 ventum , mfticusad Aldrovandum attulit, 

 quod fecundo loco in icone exprefmm eft. 

 Admirandum quoque in quod Cleanthes 

 incidit fpeclraculum. Venifle formicas de Pim.de f^ 

 fuo cavo ad aliud formicarum examen, for- hn - ™ im - 

 micam portantes mortuam , verba funt in- 

 terpretisPlutarchij afcendijfe aliasformi- 

 cas , tanquam ad colioquium , rurfumque 

 defctndifft_,. Id bu terve fattum. Tan- 

 dem has , furfum extuliffe vermem , tan~ 

 quam redempionis frecium pro mortua—*. 

 Hoc illas accepo & redditoformka cada- 

 vere difceffifft^. 



Elephantos atque urfos \xCx abillis Is- Ant ^thia. 

 dunt. Serpentes& Dracones in rabiem a- 

 gunt , feu quod laborantibus viam obftru- 

 ant , feu quod cavernis venenatum halitum 

 afflent. Cicadas glirefque fummo profe- 

 quuntur odio : illas quia cantando hyemem 

 conterunt; hos, quia dormiendo eandem 

 perdunt. Pugnam&interfeinire, ^Eneas s J' h lda 

 Sylvius , poft Pontifex obfervavit.. In agro ul^t^' 

 Bononienfi, inquit Jlle , pyrum aridam, Th^t.inf.z 

 paftus gratia ex minoribus formicis fameli- c * x " *' M1 " 

 cis complures afcendunt , fupervenere ma- 

 joresnon parvo numero, qua» illas erepto 

 faucibus bolo partim occiderant , partim 

 dejecerant. Dejete ad fuam revertentes 

 Myrmeciam five acropolim , initinerecum 

 obviis quafi habito colloquio injurias me- 

 morant , omnemque fociorum vim & nu- 

 merum caftris educunt. Poft duas fere ho- 

 ras tot Minorum Centuria?, tantx acies ex- 

 OBta? funt ; ut totusager nigro agmine atra- 

 tus videretur , accefTere ftipatse omnes , & 

 arborjs utrinqi ftipitem cjrcumdantes,pau- 



latim 



