S>4 



HISTORIiE NATURALIS 



'Ar ft. U.A. 

 Ij. e.S. 



Plin. H. N, 



Theoph.H.P, 

 ;.<r.i 4 . 



■Igric. de 

 laherran. 



Jfalleol. / 

 de exorcf. 



Monf. 7he- 

 cstr.lvf.i. 

 ■ 6. 



ita ut partim dentium manus obeant. Ter- 

 ni utroque latere pedes. Primi anticilati, 

 tribus articulationibus compafti, quarum 

 extremavelutin digitulos fe£ta eft plures a- 

 cutosferra dentes referentes, criftam gal- 

 li diceres , aut equitis calcar. Media & po- 

 ftica crura fimiliter tribus conftant articu- 

 lis, fed haec majora & in femore crafliora 

 in altum fupra tergum elevato medio , feu 

 poplite, anticis longiora , fed minus lata 

 maj ora mediis ,hirfutie molli infefne. Ven- 

 ter lanofus o£bo compa£tus eft annulis. 

 Dorfum veftiunt quaternae alse , fuperiores 

 breves, Sdatas, aliis ailguftis longioribus, 

 &: ad caudam fere extenfis incumbentes. 

 E cauda geminum exit fpiculum longiuf- 

 culum, acfubtile: cum Gryllo Locuftce 

 fpecie affinitatem quandam habere vide- 

 tur, eftque colore fere per totumfubca- 

 ftarieo, 



ARTICtTLUS VII. 



De Sphondjle* 



E Sphondylefeu verticillo (itadici- 

 tur, quod circa radicesitaconvolva- 

 tur, ut verticilli fpeciem gerat) diverfie 

 occurrant fententise. Plihius ferpentem 

 facit. Ariftoteles& Abfyrtus, domefticse 

 meminere, quse felphio fimilis Hefychio 

 & Camerti ex Ariftopharie, averfa coit; 

 fi tetigeris fiigit , & prae metu male pedit : 

 exiguo eadem corpore & iiibrtigro. Sylve- 

 jirvs fit apud Theophraftum mentio. Na- 

 tura ejus nullam tadicem etiain acrem in- 

 ta£tam relinquere. Agricolaeumlorigitu- 

 dine & craffitie minimo digito aequat. Ca- 

 pite rubro , reliquo corpore albo , niii quod 

 fuperne fit aliquanto, ubi cibo fumpto 

 turget, nigrum , f epedem , addit. Rodit 

 radices cucumeris aftni,chamxleontis nigri , 

 centaufii, peucedani, ariftolochise, vitis 

 fylveftris , &c. Tertio iux generationis 

 anrto formicarum inftar prorumpere,& Mo- 

 guntinenfem dicecefin infeftafle, Malleo- 

 lus author eft : anno fiium ortum fequente 

 in fcarabaeos majales verti, Cordus. Germa- 

 nis ^ttget / forte quafi lyymi dicuntur. An- 

 glis Aprili & Majo menfibus plurimum 

 nocent. 



De 'Differentiisitz. exfuaObfervantione 

 & Camerario Moufetus. Habeopenesme 

 fphondylam cruciformem, colore ex ci- 

 nereo albicante , capite nigricante ; taclra 

 veluti fefe in fphseram colligit, & Verti- 

 cillum fceminarum fufo nentium fcite ex- 

 primit : unde nomen. Extra terram tor- 

 pet, aeris impatiens. Vulrierata liquorem 

 emittit dilutius atrum, quo tanquam encau- 

 fto literas fcribere quis poflit. Habeo & 

 rubram fphondylam-) intra terramad duo- 

 rum pedum profunditatemviventem : cui 

 eaput nigerrimum, osfbrcipatum:collum 



ex luteo rubefcens , dorfiim cocco infe- 

 £lum , fex pedes anteriores miniatuli, ven- 

 ter reliquumque corpus omnino fiavum - y 

 nifi laten utrique juxta ventrem, octoru- 

 befcentia pun&ula, ornatus nomine addita 

 fuiflent. Medium digitiim longitudine x- 

 quat, & vergente aeftate in mufcarn tran£ 

 mutata abit. Vidimus quoque lucidam\ 

 corpore crafliore, fatis a medio dorfo ad 

 caudam ccerulefcentem : a collo auterii 

 caefii magis coloris videbattir, caput illi 

 flavefcens uti & pedes : os forcipatum at- 

 que rubeculumj. Dum juveriis eft , tota 

 candicat corpore: Livor aztatem fequi- 

 tur , incipitque a cauda. Mirum qiio modo 

 corpus iii latiim longumque undofb quo- 

 dam rrtotu fine loci permutatione agit,ac 

 iriter rnbvertdurri colores fsepius rnutat_>. 

 Nam dum in terraquiefcit, albicattotai 

 dum vero agitatur, quafi per iracundiam, 

 livefcit. Omrtino Coflis majoribusfimilli- 

 mum Infeftum , quod ad corporis formarii 

 attinet •, fed illi fefe in veirticillum agere 

 6c torquere nequeunt. Ex ifto vermi ma- 

 gnum mufcxgenus natum confpeximus, 

 quatuor alis doriatuni. Aliam denique 

 habemus juxta c£f£ radices inventam,e- 

 jufdem fere cum livida magnitudinis , ca- 

 pite viridi, albo, Xelampeljino, coloribus 

 mixtis notato : nos depariam vocamusj 

 quarum hic omnium icones reprsefentamus. 

 Nunc infuper Joach. Camerarii de fphon- 

 dylis fententiam addere placet> cujusmi- 

 hi judicium femper integrum. Sphondy- 

 li (inquit) forte funt ifti vermes qui in 

 terra inveniuntur , initio Veris plane can- 

 didi, aut potius noiinihil lividi ; qui au- 

 tumno fiunt obfcure virides •, & pellucen- 

 te e cute , pullo quodam fiicco coloran- 

 tur : Caput iis fpadiceum, nigricans & 

 fatis durum, utfacileradicesarroderepof- 

 fit. Eruca^ftatim conglobantur, & mori- 

 untur, aliafque refumunt formas, mufca- 

 rumauterucarum. 



Craffitie funt digiti unius 6c longitudi- 

 ne fefquiunciali 5 pedes habent ocfoinme- 

 dio corporis, quod caput fpe£tat : npftri 

 vocantjErdtwormo. Guilandinus dicit 

 Sphondylos efle vermes 5 fic diclos, quod 

 mftar verticilli radicibusherbarum circum- 

 volvuntur. Alii etiamvermes,»^^^- 

 rubentes teftaceoque cortice , multis pe- 

 dibus inftar Scolopendrae pr^editi Q cui e- 

 tiam cognati, videntur, nifi quod rotun- 

 diores, nec ita lati) reperiuntur in terra 

 eruta prima aeftate , eo quo dixi modo (fi 

 quis eos tetigerit) convoluti. Engerlin 

 quoque vocant Germani vermes fubter- 

 raneos, flavos, nigro capitej juxta quod 

 pedes tenues: inreliquapartecoporisnul- 

 li. Hi cum eruti fuerint , in globum fe 

 formant j atque Soli expofiti ftatim tabe- 

 fcunO. Vivunt etiam tantum intra ter- 

 tOxri) Scplantarum radices arrodunt. Om- 



nes 



