HISTOHli; NATUHALIS 



120 



terna tunica forma digitalis tegumenti. 

 Texunt ita ad diem tertiam : Et adhuc 

 potes laborantes videre fecundo, fifollicu- 

 lum foli vel luci obvertas. In cucullis char- 

 taceis bafis furfum verfaeft, apex.deor- 

 fum : Et rarior illa apparet binis diebus. 

 Tertio detmim denfatur : & tunc vermis 

 exuit fenedlram, fitquenympha, id quod 

 facile poteftdeprehendij Namcumadhuc 

 texunt, adhxrent, nec percipitur lapfus 

 brutus. Cum vero nympha evafit, quafi 

 lapillus inclufus eflet , moto folliculo, 

 nympha cadit : Et hic brutus cafus durat , 

 ufque dum in necydalummutatafuerit. 



Tunc enim expletur capacitas iterum, 

 &- necydalus haeret folliculo exitum qua> 

 rens. Unus autem vermis , fub mea cura 

 unum folliculum texuit , cujus prodromus 

 in inclufis chartse, folida tunica eft , in 

 liberis variis modis ultro citroque difpofi- 

 tis & didu&is conftat filis. Alii vero ani- 

 madverterunt inuno folliculo etiam duos 

 quin & tres inclufos fuiflfe. Verum tamen 

 cum anguftior futurus effet locus, feclus 

 ilJi folliculus communis tribus eft , 6c in eo 

 inventi bombyces coar&ati , adeo ut fpe- 

 ciem trium digitorum conjun&orumretu- 

 lerint . Liberati poftea finguli aliquid penfi, 

 parum tamen denuo edidere. 



Notandum eft, animadverfum efie, quo£ 

 dam bombyces , in chartanullumfericum 

 fecifle, fed ftatim in nymphas abiifle : 

 quod illis evenire crediderim, qui la&uca 

 pafcuntur, licet non omnibus, autquibus 

 pabulum minus jufto datnm eft, aut qui 

 morbo correpti non potuerunt colligere 

 ferici materiam , quam ficut adeps , ex 

 fanguine abundante fepofitus , fieri exi- 

 ftimo. 



Eveniunt & alia monftra, de quibus 

 fuoloco. 



Omnium foiliculorum oblonga quidem 

 & ovalis eft forma. Vidi tamen unumal- 

 bum, fere exa£tee rotunditatis , ita ut u- 

 trinque bafinhaberetfphsericam abfque a- 

 cumine. Erat parvus cum fuo prodromo, 

 ied tamen fpiflitudinis jufbe. Verum 

 bombyx in eo non abiit in nympham, 

 nec necydalum abfolutum, ut mox expo- 

 nam_j. 



Illud videtur dubium efle , num feri- 

 eum ex alvi exitu promant , an ex ore , 

 quanquam femper ore & anterioribus pe- 

 dibus drftribuant. Non leve argumen- 

 tum eft, quod juxta cauda? fulcra in imo 

 ventre confpiciatur quoddam rimas vefti- 

 gium, & extremitas utraquematerixfericix 

 in ventre refpiciat illum locum. Adftipula- 

 tur &egeftioexcrementorum in ipfoope- 

 ris initio. 



Sicut enim cum infantem inclufura eft 

 puerpera, quidquid fordium eft in vefica 

 &: re&o inftino , id comprefliimexpellitur, 

 ita in bombyce , aiericoforascentenden- 



te fieri quis exiftimare poffit Itamftan^ 

 te labore venter tumentior appareti a ven^ 

 tre incipit maturitas flavitie defignata. Ea 

 exitprimum, ubi prius maturuit. Erucx 

 &bombyces infuperlanuginequadam filo- 

 fa, circapedesjungunturpavimento- Non- 

 nulli inter texendum confpiciuntur a 

 dorfo initi, ut e ventre fericum extraha- 

 tur, &digeraturore, pedibufque facilius. 

 Hsec poterantafferri, proprimafententia. 

 Sed hancfalfitatis redarguuntaliafirmiora. 

 Nam ipfe oculorum obtutus conteftatur, 

 quiefcente ventre filamenta ore deduci, 

 eaque vifcofitate fua adhaerentia retraclro 

 collo , paulatim protrahi. Itaque non tan- 

 tum in dorfum reclinati bombyces fic fi- 

 lum trahunt, fed & proftrati in ventrem, 

 ubi tamen vermis totus libere fefe vertit 

 Deinde nec ano , nec rima fub cauda exire 

 poteft. Nam ex fericiloco adinteftinum 

 nulla eft via. Et rima caudas , quae defignat 

 genitalia futuri necydali, obdu&a eftpel- 

 le. Infuper, aritequam fericum exeat, cre- 

 broganniunt bomby ces, quafi vomituri- 

 endo pellicerent ad fauces materiam. Nec 

 intumefcunt circa caudam , fed in medid 

 ventris. In capfula etiam chartacea ^ cHrr* 

 nullum in pedibus appareret filitm ,> folo 

 ore vidi promoveri & afBgi ^ qnin fecundo 

 Junii, cum attente fpeclarem fibi machi- 

 nantem bombycium , principium fili pre- 

 henfum exvermisore, madensextraxiin 

 juftam prolixitatem , pedibus & ventre 

 plane a ferico nudis. Ita eruculse ab ore 

 fufpenduntur , inde emiflb filamento. Nec 

 aliter aranei & campe arborum fua fa- 

 ciunt vellera. Et hsecquidemdehacqua?- 

 ftione. 



Cum folliculus eft abfolutus, mutato 

 bombyce in nympham , rapiuntur vellera , 

 fele&is prius ad inftaurationem generis, 

 maribus & fcemellis ad arbitrium. Sexus 

 difcrimen aliqui ex colore bombyciorum 

 dignofcere jubent , aliqui ex magnitudi- 

 ne : Et fane aliquid eftin hac reargumen- 

 ti. Nam quia fcemmGe plerumque maj ores, 

 etiam majus ftruunt domicilmm: Verun- 

 tamenaliquando fallimur, quiaferipoteft 

 ut mas firmus, majorem archite&atur fol- 

 liculum , quam fcemina debilis. Et vidi 

 pares quantitate, vidi etiam fceminarum 

 alibi enutritarum bombycia longe minora 

 meis mafculis. Itaque eoncurrere fignaip, 

 fis bombycibus notataoporter, dequibus 

 ftrpra. Cseteri folliculi in aquam ferven- 

 teminjiciuntur, nymphae intereant, vel 

 fufFocentur calore clybani , poft exemptum 

 panem, adhibitacautela ne comburantur. 

 Tuncftupa detradlra, famulx^ vel focii 

 laboris prxilo funt , qui exordia filorum 

 expediant, quibus inventis injiciuntur 

 plures in pelvim aqua: frigidat, aut tepi- 

 dse, aflidenfque mimftra inftrumentotra- 

 ciorio continuo devolvit fila, trigintavef 



qua" 



