DE INSECTISLIB. III. 



mfet. i. 



Rotikl de 

 bijtit. c. f. 



meoreadhxretpartimolliufculse & pingui 

 fub pinna ita tenaciter , • ut avelli integer 

 non poffit. Sanguinem exugit hirudmum 

 ritu, ufque dum pvx plenitudine decidat 

 & moriatur. Cur in fummo tantum a?ftu, 

 & Caniculaue.mpore pifces di&os infeftet, 

 idincaufa effe puto, quod seftate tantum 

 nafcatur , autumno pereat. Cur fub pinna 

 hcereat , in caufa eft partis mollitudo , pin- 

 guitudo, Stfanguiniscopia. Reliquocor- 

 pore Thynni cute quidem lsevi integuntur, 

 fed illi fubfunt fquamce duriores. 



Quantum adSco/opendras, Ariftoteles, 

 (&y.<Bfol<na,s raJEifet &tg xie<rcucuc,a/pecJu ter- 

 renvsjtmiles effe dicit •, in faxoiis locis gi- 

 gni, coloremagisrubroeffe , pedum nu- 

 mero terreftres fuperare , graciiitatem cru- 

 rum ii excipias , ierpentum more non in al- 

 tis gurgitibus nafci, adjicit. 



Rondeletius , duas fpecies proponio. 

 Trior minor eft, colore plane rubro, do- 

 drantali magnitudine, in faxofis locis de- 

 git. A capite ad caudam pedes habet plu- 

 rimos : in flexiis & volumina fefe contor- 

 quet: nunclongior, nuncbrevior, nunc 

 gracilior , nunc craflior efficitur. Altera 

 eft fuperiore muito longior , ucpote quse ad 

 cubiti longitudinem accedat , tenuior , co- 

 lore ad candidum vergente. A capite ad 

 caudam pedes utrinque habetplurimos,ve- 

 luti fuperior. Aldrovandus addit ex Gef- 

 nero tertiam , colore miniaceo. Gefnerus 

 videtur quaedam ex his in dubium vocare, 

 dum Ariftotelis delcriptionem attenditi^. 

 Minores terreftnbus facere Ariftotelem: 

 Brafavolum verd ad fe mififlfe duos pollices 

 longam, apudfe vix duos digitos a*quare: 

 Rondeletiilonge majores efle, Marcellum 

 Virgilium terreftribus longiores facere_>. 

 Quodformaattendatur, longe aliam cau- 

 dx capitisque in terreftribus vidifle. Utut 

 ilt, inlacertorummarinorum, ut Scacuum 

 ventriculo fa*pe eas reperit Rondeletius: 

 ita ut exmde , iifdem hos pifces vefci colligi 

 poflit: &quiainaltomari vivant, in litto- 

 nbus aut littorum faxis eafdem vivere , fal- 

 fumfit_j>. Appetere nidorulentaj hamum 

 devoratum limul cum interaneis dejicere, 

 dejeclro, iftaiterumintro reciperej pifca- 

 toribiis quod ii hamum attigerint , nullus 

 pifcis ad hamum poft accedat, infeftam efle ; 

 atta&am adurere 5 naturae ipfius eft. Mou- 

 fetusm liraoiis ftagnis, & ubi oftrese fagi- 

 nantur,laterefcripfit. Nonnus pfylothrum 

 exthuris, atramenti futoriianaunc. rj.fco- 

 lopendr. unc.iij.tritis, &cum calcis pul- 

 vere commiftis commendat. 



T)e Vermibus in tubulis nafcentibtis^ 

 ita Rondeletius : Nafcuntur in faxis mari- 

 nis & fuper concharum vetuftarum teftas, 

 tubuli vel Siphunculi teftacei , rotundi, 

 afperi , candidi , intus larviflimi , quortim 

 ahirectifunt, aliicontorti&replicati. In 

 his procreantur & vivtsnt vermes, qui fo- 



Hi 



ras fe exerunt hauriendae aqiise gratia. Hi 

 colore^ fubftantia, fcolopendra: rubrae fi- 

 milesfunt, figura&magmtudme nonnihil 

 difFerunt ■ longiflimi enim digiti magnitu- 

 dinem non excediint. Pars pofterior folii 

 myrteimodo in acutum deiinit. Priore par- 

 te utrinque pedes habent , veluti fcolopen- 

 drae, undefiftulaprominet inextremo ob- 

 tufa tubae modo , & pcrforata , qualem in 

 afilomannodepingemus, eaaquamtrahiti 

 Horum vermiculorUmtefta Pharmacopad 

 noftriutuntur , in compofitione unguenti 

 citrini pro dentali. Htuc iimilem teftam 

 etiam dentale vocant , quo in eodem un- 

 guento utuntur. Hujufmodi aliquot piclu- 

 ra? fuperiori afperfimus. 



T i t u l u s II. 



'De InfeSis aojuaticis abodibus» 



• Caput I. 



T>e Himdintz_j. 



A'Bfolutae infe&orum aquaticorum pe- 

 datorumhiftoria , adapodaprogredi- 

 mur. Hxcvcromtra Hirudmes, SteUas^ ... ^ 

 Hppocampum, Uvammarin&m, Oripem, r»/' c , u. 

 Lumbricum marinum , Setam , Vermem Moufn. z. 

 Indicum, & alios confiftunt. c ' 41, 



Hirudinem quidam ab haerendo , quod Nomen, 

 corporibus haereat , alii ab hauriendo Lati- 

 n is diclram efTe putant. Dicitur Latini? & 

 Sanguijuga. Graeci $U7k*v , & quidem 

 J<$Wv, AipvctlcM dixere , iine dubio , a j3&&&«, 



(Zhy&.U) dfisAycoj cx7netyi, cyK^xjFod. Hefychio 



dicuntur%£A«?& /3*™$, & ^aw, fe- 

 cundumEhenfes. Eidem@*J7v£@Sixt,a eft. 



Duorum eft generum. Marma nempe, Differentue» 

 ScLacuftris. Ula, Rondeletiodefcnben- 

 te, digitieftmagnitudme, cervice graci- ^T^t;. 

 liore, caudapauldcrafllore. Os&cauda* 

 extremum Polyporum acetabulis fimilia 

 funt , ut eorum adhaefione fefe trahano. 

 Corpus infeclorum modo exmultis annu- 

 lis circnlifve conftat, fed duriore cute quam 

 paluftres, quodincaufaeft, curnoniuin 

 globumfecontrahere, necitafe colligerc 

 poflint, fedcaudamtantum&caput pro- 

 ferunt, &retrahunt. Internaomniacon- 

 tinuodutl:uproducT:a&:indiftinc>a. In lu- 

 tovivit, virusolet , cibo idonea noneft: 

 pifces tamen lutofi & litorales ea vefcun- 

 tur. In oleo antiquiflimo deco6ta aurium 

 dolorem fedat. Jn oleo amygdalino , vel 

 Chama?melino , dolorem haemorrhoidum. 

 In vino, vulneribusnervorum &convulfio- 

 nibus utilis eft. Ufta^ alopecias cumaceto 

 curant. 



Lacujires circviWs velutinter ie colliga- 

 tis conftant, quorum opera quandoque iri 

 globum contrahuntur Oflibus & pmnis 



carent. 



