26 K o N I N K L Y K E 



Dcnneboom , (?ƒ Maftboom. 



Gedaante. Tpv Eze boom waft rechc op in de hoogte. De ftam is beneden zonder, 

 I len boven met knobbels. Uit yder van deze knobbels fpruiten vier 

 "■-^^ takken recht over malkander , die fchuins opklimmen. Deze takken 

 leveren weer andere takjes, die kleinder zijn, en niet meer dan twee by 

 malkander , en die neerwaarts hangen , en dus vportfpruiten. De bladen zijn 

 langwerpig ront, en voor fpits. De vruchten, aan het einde der takken voort- 

 komende , beftaan uit veel zachte famenge voegde fchilferingen , daar in klei- 

 ne nootjes befloten leggen. 



«ront. Hy verëifcht een goede luchtige gront, diemetveenaarde, en met twee- 



jarige mefl: van paerden , en eenjarige koejemeft, en met grof zant wel deur- 

 mengt is. 



Teling, Hy word voorëerfl: door zijn zaat aangeteelt , 't welk, uit Noorwegen 



gekomen, twee ofdrie jaren oud zijnde, inMaert, of April, in de voorge- 

 dachte aarde, yder korrel ten minften een voet van malkander, gefteken moet 

 worden , te weten in een warme plaats , en na dat men 't een wijl tijts in wa- 

 ter geweekt heeft. 



Havening. Deze boom, te voorfchijn gekomen, móet in d'eerfte winter tegen de 

 koude en fchrale winden gedekt worden , en ten minften driejaren ongeroert 

 blijven ftaan. Daar na neemt men hem op, en verplant hem in April, met 

 een a%aande maan , in de voorgcdachte gront, ten minften twintig voeren 

 van malkander, na dat men hem aan zijn dikfte wortelen een weinig ge- 

 -: ' fnoeitheeft, zonder echter de takken aan te roeren 5 want deze bomen zijn 

 van zodanige natuur , datzy, hun onmacht gevoelende, zich zei ven, door 

 de verfterving van hun onderfte takken , fnoejen, op dat de bovenften , te 

 meerder voedfel bekomende, zo veel te krachtiglijker zouden opfchieten. 

 Doch indien deze boom , 't zyhy verplant, of niet verplant word, zichzelf 

 niet op de voorgedachie wijze fnoeide, zo zalmen, in'tleftvan d'afgaande 

 maan , de takken moeten afneemen , niet dicht aan de ftam •, maar tot op een 

 ruime hantbreet daar af: dewijl het overbiijffel van deze afgefnede takken, 

 door het uitvloejen van de hars , binnen de tijt van een jaar van zelfs ver- 

 ft^rftj in voegen dat men dan het zelfde zonder enig gevaar kan afneemen. 

 Maar indien iemant voort de takken tot dicht aan de ftam afneemt, zo zal hy 

 wel haaft bevinden dat de boom, door d'uitvioejingvan de harftige vocht, 

 in groot gevaar van te fterven gebracht word , en , zo hy niet allengs uitgaat, 

 ten minften daar door zo veel zal verzwakken, dat hy naauwelijksindetijt 

 van vier jaren , ja miftchien nooit , weer tot zijn verhaal zal komen. 



Planting. Deze aanqueeking gefchied ook door middel van zijn takken , op deze 

 volgende wijze : Sny d'eenjarige loten af met de volle maan in de Maert , en 

 zet lienzo diep in d'aarde, dat zy naauwelijks de langte van een halve vin- 

 ger uitfteeken , te wetenin een fchaduwachtige plaats , die weinig van de zon 

 befchenen word. Begiet hen dikwijls nier water; en zy zullen binnen korte 



: tijt wortelen fchieten. Als zy in dezer voegen driejaren geftaan hebben , zo 



*''- verplant hen in Maert, of April, met een wallende maan , omtrent twintig 



voeten van malkander, of laat hen ter zelfde plaats, op de voorgedachte 

 wijtte ftaan. Zy, groot geworden , fchieten hun wortelen zo wijt uit, dat 

 zy wel tien voeten verre het voedfel uit d'aa-rde naar zich trekken , en daar 

 door alles , dat'er omtrent ftaat , van 't leven beroven. En dieshalven moet 

 men hen in zodanige plaatfen planten , daar zy geen fchade konnen doen. 



Deze 



