HOVENIER. 33 



die, inMaeirt, ofinApril, naar gelcgentheit der tijden, een weinig voor de 

 Volle maan, afgefneden, en, in een fchaduwachtige plaats, daar de zon 

 zeer weinig fchijnt, een halve voet diep in de voorgedaclite aarde geftekenj 

 en met de ruimte van water befproeit worden. In dezer voegen fcliieten zy 

 wortelen , en groejen voort : doch moeten niet , voor in het tweede , ofdar- 

 dejaar , opgenomen , en met een afgaande maan in April verplant zijn 5 ver- 

 mits hun wortel, teder zijnde, zulks niet eerder zou konnen verdragen. 

 Deze boom kan ethter tamelij k wel de koude van de winter , en alle rampen 

 der tijden uitftaan, hoewel hy echter door deze ongemakken fomtijts zijn 

 groente verheft, en vaal van verWe word, die namaals weer verdwijnt^ in 

 voegen dathy zich vajinieus weer groen, en aangenamer aan 't gezicht ver- 

 toont. 



Hy heeft, gelijk wygezegt hebben, in deze landen zelden, of nooit enï- Vruchtaii 

 ge bloemen, maareenter, by hete zomers , aan zijnjonggefchote loten veel 

 vruchten, op een vreemde en aardige wijze te zamengevoegt, de welken 

 niet nederwaarts hangen , maar opwaarts tegen de takken gerecht zijn , zon-. 

 der echter hier over tot volkome rijpheit te komen. 



Ibenboom, of boom des doots^ 



DEze boom is van buiten met een graauweruWefchors bekleed, en Gedaantes 

 zijn hout van binnen zwartachtig vanverwe. Hy waftopmet een; ^ 



ftam, die rechjc omhoog fchiet, en is omtrent de top in enige zij dr- 

 takken verdeelt , dieveelrankjes, of rijsj es voortbrengen, daar lange , fmal-i 

 Ie en donkergroene bladen , vederwij ze tegen malkander overftaande, aan 

 waflèn. Hy , altijt een aangenaam groen vertonende , draagt kleine , ronde^ 

 lijfverwige nederhangende bloemen , die , veel te zamen vergadert , onder 

 z;ijn bladen verfchuilen. Zijn vruchten zijn ronde bezijen , fchoonroot vaii 

 verwe, enlangwerpig, en gelijken zeer v^el die van d'afperges, of dekraak- 

 bezijen. 



Hy verèifcht een gemene zandige en wel gemefte gront, die voor d'ope Gront. 

 lucht bloot legt, en met veel water befproeit wil zijn, en kan koude en on- 

 gemak verdragen. 



Hy word op verfcheide wijzen geteelt en aangequeekt : eerftelijk dooir Teiingi 

 zijnzaat, 'twelk,inFebruarius, ofMaert, naar gelcgentheit des tijts, met 'j^^^^'^ 

 een afgaande maan, een duimbreet diep in d'aarde, of in de pot gefteken havcnings 

 word : ten tweeden , door eenjarige loten , daar onder een weinig tweejarig 

 hout is , de welken in een fchaduwachtige plaats , in d'aarde gefteken , en 

 dikwijls met regewater befproeit moeten worden. In dezer voegen fchieten 

 zybequame wortelen, en groejen wel, doch in 't eerft langfaam , en krom 

 en krauwelig5 en dieshalven moet men in tijts (lokken daar by zetten , en 

 Iienvan onderen een weinigfnoejen j wantzywaflen dan beter, en verkrij- 

 gen de hoogte van een gemene boom. Zy worden ookvanwortelfpruiten 

 afgeleid, in dier voegen , als wy meermaals verhaalt hebben. 



Deze boom brengt in Maert, of April zijn bloemen te voorfchijn, en fchiet Vruchten; 

 dan ook nieuwe loten. De vrucht , in kleine blaasjes befloten , die zich van •=" ^"" ^'J^- 

 zelfs openen, en zijn zaat vertonen, is by na zwart van verwe, en word 

 in fommige jaren in de Hetfft rijp. 



F PLA- 



