40 KONINKLYKE 



Havening. Dczc Boom , die in dit lant noch bloem noch vrucht geeft , kan geeft 

 koude herfftreegen , mift , rijp of vorft verdragen , en moet dieshalven in hee 

 ,»ji.b.n-' left van September, of in 't begin van Odtober , terwijl het noch bequaam 

 -i'i •'!'' ■ ^eer ig, binnen 's huis in een luchtige plaats , daar men met vorftig weer in 

 viert , gebracht , en in de winter met een weinig regewater , dat laau gemaakt 

 is, befproeit, ennietvoor half April , met een aangename lucht en zwoe- 

 le regen , weer binnen gebracht worden. Hy is zeer teder van aart , en moet 

 dieshalven , voornamelijk in d'eerfte winter , daar in hy het grootfte gevaar 

 uit te ftaan heeft, wel waargenomen worden, en driejaren lang in zijn pot 

 blijven , zonder dat men hem rept of roert. Maar daar na móet men hem in 

 April, met een wafTende maan, verplanten^ doch in dier voegen , dat 'er 

 zo weinig aarde, als 't mogelijk is, van zijn wortel afvalt. 



JUDASBOOM. 



eedaantc. "J"^ Eze boom fchiet fomtijts hoog op , maar blijft ecliter deurgaans laeg , 

 I 1 en mag dieshalven met recht onder de heefters en kreupele boooatjes 

 "*"'^ getelt worden. De bladen zijn gantfch ront, en met die van de mans- 

 ooren gelijk i doch bleker van groente , en vol van adertjes , die deur het 

 bladloopen. De bloemen, veel by malkander uit dunne rijsjes fpruitende, 

 die met een bruine paerffche fchors overdekt zijn , vertonen een fchoon pur- 

 perfoot, ofook wel een witte verwe, en gelijken zeer wel naarde bloflem , 

 vand'erten. Hier op volgen de peulen, of zaathuisjes , meer dan een vin- 

 ger breet lang , endeurfchijnig, en van buiten bruinroot , daar plat zaat in 

 fegc, 't welk de linzen niet ongelijk is, en echter zelden in deze geweften 

 volkomentlijkrijp word. 



Gront. Hy verëifcht een gemene zandige aarde , met een weinig tweejarige piaac- 



demeft deurmengt , en die voor de zon open legt. 



Aanteéliiig. Hy word Op twee bezondere wijzen aa-ngeteeltj vooreerft door zaat, 

 't welk, uit warme landen gezonden, inMaert, April of Maimaant, met 

 een afgaande maan , indevoorgedachtegront, niet dik by malkander , en 

 niet boven de vijfkorrelen in een pot, nauwelijks twee ftroobreet diep ge- 

 zaait, en in een warme plaats gezet moet worden : en daar na door jonge 

 loten, die by de wortel, of even boven d 'aarde uitfpruiten, de welken men 

 voorzichtiglijk ten halven infnijd, en dus in d'aarde legt, en, wortel ge- 

 fchoten hebbende, na verloop van tweejaren, inde voorgedachte tij t van 

 d'oude afneemt , en verplant. 



Havening. Dezeboom, hoewel tamelijk hard van natuur, kan echter de felle koude 

 van de winter, en de vorft niet verdragen , en moet dieshalven in Odober, 

 naar dat het weer bequaam is, binnen 's huis gebracht , en daarin een luch- 

 tige plaats gezet , en met een weinig laau regewater van boven befproeit , en 

 niet , dan in April , met een aangename lucht , en zwoele regen weer buiten 

 gebracht, en, aishyinzijnbloflêmftaat, tegen de koude nachten, zo veel 

 als mogelijk is, gedekt worden. Deze boom word dus genoemt, om dat, ge- 

 lij k zommige willen , Judas , onze Zaligmaker verraden hebbende , en over 

 zijn gruweldaat in wanhoop vervallen , zich aan dusdanige boom verhangen 

 zou hebben, 



AZE- 



