6 KONINKLYKE 



cti warme tijden. En dieshalven worden zy hier te lant deurgaans aan de 

 kanten der hoven , en aan de floten geplant , en by droge tijden noch dikwils 

 ïtiet water befproeit. 



Tïciing. Hy word , (gelijk van d'appelboom gezegt is) van pitten, of kernen, inde 

 Maert gezaaic, en dus drie of vier jaren lang ongeënt gelaten. 



Piantiog. Hy word van wortelfpruiten , en ook van takken geplant. Maar als hy 

 van wortelfpruiten geplant word , is hy zo groeifaam dat hy in het tweede 

 jaar vrucht draagt. Doch als hy van takken geplant word , zo is hy niet zo 

 Voorbarig. Sommige willen dat men hem in November , of in Maert , met 

 <le waffende maan, zal planten : 't welk van anderen weinig geacht word 5 om 

 Jdat zy hem in Januarius , of in Februarius , als het hout gefloten is , in d' aarde 

 zetten. 



Enting. Hy word hier te lant ten meefl:endeel op doorneflammen geënt: maar 



't is veel beter dat men hem op zij n eige fl:am ent, en noch beter op de genen, 

 die van zijn eige zaat en kerne voortgekomen , en van zijn hartwortel (gelijk 

 wy van d'appelboom gezegt hebben) berooft is. Deze enting dient met de 

 waflêndemaan van de Maert te gefchieden. 



Havcning. Dczcboom moct , als het wectdroog is , dikwils befproeit worden : en 

 indien hy, by gebrek van vochtige en waterige gront, in droge , fl:eenachtige , 

 of klaiachtige aarde gezet is, zo moet men hem dikwils met water re hulp 

 komen , ja omgraven , en om de wortel openen, op dat de vochtigheit van de 

 nacht tot aan de wortel zou deurdringen. Indien men ziet dat deze boom 

 quijnt , zo moet men hem met de grontfop van oHe , daar even zo veel water 

 onder gemengt is , of met ongelefchte kalk en krijt , met water getemperc , 

 befpro.ejen. 



Vruchten , De vrucht moet met de volle maan in Odober, als de nevel valt, en de fchil 



enhun tijt. gQ^j-gggj ^[^gj- teken van zijn rijpheit) geworden is, by helder en droog weer 

 met de hant geplukt , en met een fchone droge doek van zijn ruigte en wol- 

 ligheit gezuivert , in droog zaagfel, of zant, of ook in gekapt ftro, enineea 

 droge luchtige kamer gelegt worden, zonder echter malkander te rak^n 5 ver- 

 mits zy ander fms niet alleenlijk malkander aanflieeken , maar ookd'andere 

 vruchten , daar zy by gelegt worden. 



ORANJEBOOM, LIMOENBOOM, 

 en CITROENBOOM. 



Ewijl deze bomen zo in d'uitterlijke gedaante, enkrachten dervruch- 

 I ten , als in hun havening grotelijks overeenkomen , zullen wy de 

 zelfden hier gezamentlijk befchrijven. 

 «eüicht. 2!,y worden in drie geflachten , Oranjeboom^ Limoenhom , en Citroenboom 



onderfcheiden. 

 Gedaante. Dcboom , daar d'oranjc appel aan wafl:, is niet zeer groot jen heeft groene 

 takken, diefomtijts met enige doornen bezet zijn. De bladen zijn gelijk die 

 van onze lauwerboom , langwerpig , breet, dik, groen en efïên, en aangenaam 

 van reuk. De bloflem is wit, en geeft een zoete lucht af. De vrucht is ronr, 

 gelijk onze gemene appelen. De fchil van deze vrucht is hoog goutgeel van 

 verwe, en een weinig gerimpelt, en ruw, en tamelijk dik. 



De Limoenboom is ook niet zeer groot, en omtrent van de zelfde hoogte , 

 als d' oranjeboom. Zijn takken zijn groen , en doocnachtig , en de bladen 



gelijk 



