4 KONINKLYKE 



planten , 20 moet men eerfl met de nagelen der twee voorfte vingeren aan de 

 baft nijpen, en voelen of de zelve los, of vaft is. Indien de bail los is , zo kaïi 

 de boom niet , zonder te fterven , geroert worden. Maar indien hy vaft aan 

 zijn hout is, zo mag men de boom, gelijk ook alle andere bomen, met d'af- 

 gaandemaan, onbefchroomdelijk, zelfs in April, verplanten, dewijl hy 

 dan weinig, of geen fap heeft. Dezeboom,dus opgenomen, moet aan zijn 

 top meer dan de helft afgenomen , en aan alle de punten van zijn wortel een 

 weinig gefnoeit worden. In het planten moet men ook bezorgen datd'aarde 

 overal aan de wortel raakt ; op dat 'er geen hoUigheit zou blijven : dewijl 

 de wortel daar zou fchimmelen 5 't welk aan de boom zeer fchadelijk zou we- 

 zen. Hy moet ook op gelijke wijze, doch een weinig dieper, weer ingezet 

 worden, te weten, met de zelfde zijde, als te voren, naar de zon gekeert, voor 

 de middag , met een afgaande maan , inzönderheit als zy boven d'aarde is , en 

 in de maanden van November , December , Februarius , en Maert. Wyders , 

 indien een van dusdanige , of andere bomen fterft j zo moet men in de zelfde 

 plaats geen andere , voor in het darde jaar, weer inzetten. Doch indien men 

 de plaats nier zo lang leeg Wil laten , zo zal men d'aarde , daar in de voorgaan- 

 de boom geftorven is , gantfcheiijkwechdelven, de kuil veel groter in 'front 

 uitgraven, en met nieuwe aarde vullen, en meckoemeft, die twee jaren oud 

 is , wel deurmengen : want anderfms zul.en alle de bomen , die men na mal- 

 kander daar in zet, uitgaan en fterven. 



Enting. Dczeboom word ook, gelijk d'appelboom,bequamelijkft op zijns gelijken 



geënt , te weten op een pereftam , van een pit , of korrel voortgekomen, die in 

 het voorjaar, met een afgaande maant van Maart, gezaait is geweeft, gelij k wy 

 van d appelboom gezegc hebben. Want gelijk hier in een rechte verceni- 

 ging der beide naturen gezien word, zofpruitdaaruitookeenfmakelijker 

 vriKht. Men moet ook wel waarrieemen dat men d'enten , die nieuwelijks 

 afgefneden zij n , niet terftont weer inzet ; vermits zy zwellen eer zy gevat 

 hebben , en daar door hun naturelijk vocht verhezen , en dieshalven allengs 

 verdrogen. Men moet 'ook geen ent op een jonge boom zetten, zo de zelfde 

 niet eenjaar te voren gezet heeft geWeeft. VVant als hy te voren wortel heeft 

 gefchoten,zo neemt hy d'ent beter aan,die ook daar na krachtighlijker groeit, 

 en bequamer vruchten geeft. Wyders, hoe de ftam korter, én nader aan de 

 gront is, hoe d'ent beter dyd, en fterkér wórd, Voorts heeft men in d'entin^ 

 van deze boom op het geen te letten, dat van d'éiiting des appelbooms ge7egt 

 is j dewijl deze twee bomen zeer wel in natuur Overeenkomen. Sommige 

 perebomen worden hier in 't lant ook twee malen geënt. Als men verfcheide 

 peren op een boom wil enten , zo ié beft dat men zomerpeer op zomerpeer , 

 en winterpeer op winterpeer ent,dewijl de zelfden in dezer voegen beft- dijen. 

 Wyders, indien men enten naar andere plaatfen wil zenden , zo moet men 

 hen in friftche potaarde, in een raap, of in een doos met nat zant fteken. 



Oculatie. Men doet deze Oculatie in 't left van Julius , of in 't begin van Auguftus , 

 op jonge loten, die by de wortel, of aan de ftam uitgelopen zij n,een hantbreet 

 d'een boven d'ander , of zelfs op jonge boomtjes , van pitten of korrelen 

 voortgekomen , dieof hunhartwortelnoch hebben, ofalreê daar af berooft 

 zij n, 't welk veel beter is 5 vermits dezen veel groter en fchoonder vruchten 

 geven ^ in voegen dat , als zy vat gekregen hebben , en in het volgende jaar 

 beginnen, uit te fchieten, boven , tot op de brêette van een vinger aan de 

 hoogfte Oculatie, afgefneden worden, zonder dat nien enige andere loten daar 

 aan laat blij ven 5 vermits zy anderftns het yoedfel Haar zich zouden trekken , 

 en d^ocularie daar af beroven. 



Men 



