a ■ KO N I N K L YK E 



Plantin». Wat deplantiiig aangaat , maak , als gy d'aarde te voren wel bereid en toe- 

 gemaakt hebt , een kuil van vier voeten in 't ront , en tamelijk diep. Doe 

 enig puin op de gront , in de kuil , op dat het water te beter van de wortel ^ou 

 afzinken : of anders, fnijd 'er eenige takken in, enbemeflhemwelvanter 

 zijden met twee kruiwagens van oude meft, met aarde gemengt. De boom , 

 dus ingezet, en wel gedekt zijnde, zal zonder twijfïèl, zo hy goede wortel 

 heeft , zeer groeizaam wezen. 



Enting. Laat ons nu tot d'enting komen. Neem enten van een appelboom , die te 



voren vruchten gedragen heeft , en nu vol bloffem zal worden , C't welk men 

 lichtelijk aan hun knoppen zal zien } Snijd hen af in Februarius, (anderen 

 zeggen in 'c lefl van December} een weinig voor de nieuwe maan , en leg hen 

 in d'aarde, met de toppen boven uit. Ent hen daarna, op 't einde van Fe- 

 bruarius , of in 't begin van Maert , voor het eerfte quartier , op de ftam van 

 een wilde appelboom , die alreê begint te knoppen. Men moet ook wel 

 waarneemen dat men deze enten van dikke takken neemt,uiE het bovenfte,of 

 middelde van de boom , naar de zuidzijde , daar zy meefl: van de zon befche- 

 nen worden , en dieshaiven te groter kracht en warmte hebben. Men legt 

 ook enten , gelijk te voren gezegt is afgefneden, omtrent de langte van een 

 hant in d'aarde, daar zy lang goet konnen blij ven, om niet alleenlijk in Maert, 

 of April , maar ookinMaimaantenJunius t'enten. Want de boom, dan 

 groter kracht hebbende , bewaart door zijn naturelijk fap d 'enten te b€ter, 

 en doet hen beter vaft groejen, en vi^afTen, dan of men hen in de Maart daar 

 op gezet had. Men moet ook deze , en alle andere enten , als zy beginnen 

 te fchieten , niet meer dan een knop laten behouden , en d'anderen zachtelijk 

 met de vinger afftrijken 5 opdatzy tekrachtiglijkerzou opfchieten , en een 

 beter boom maken. En hoewel men appelen op pruim{lammen,pere(tammen, 

 queeflammen en op meer andere ftammen ent, zo komen zy echter beft met 

 hun eige ftammen overëen,'t welk naturelij kft is. Men ent hen ook op zwarte 

 moerbefyeboomen, op dat d'appelen zeer ichoon en root zouden wezen. 



Gedaante. Men queekt d'appeiboom ook aan door oculatie,hec welk op nieugefchotc 

 takken, en jarige loren, of jonge ftammen, in 't left van Julius, gedaan word. 



Havemhg. D'appelboom wil in Februarius , met een afgaande maan , van zijn dode en 

 al t'overvloedige takken gefnoeit en ontlaftzijn. Maar indien het kout en 

 vorflig weer is , zo kan men, om dat de koude zeer fchadelijk voor de Bo- 

 men is, die onlangs gefnoeit zijn, tot in Maert, ja ook in April wachten : want 

 het hindert niet aan de bomen , fchoonzy in hun bloejen gefnoeit worden. 

 Hier dient aangemerkt, dat men alle bomen, diemenwel wil doen groejen, 

 met een waffende maan , en als zy vol van fap zijn , 't welk in die tfjt meeft 

 plaats heeft , moet fnoejen. De wortel word ook lichtelij k van mieren en 

 wormtjesgeknaagt, en verdorven. Maar men kan dit voorkomen door de 

 zelfde met verkensmeft, daar menfche pis onder gemengt is , te meften : want 

 d'appelboom is geerne van menfche pis befproeit, en om hem overvloedig, in 

 vruchten te maken , zo wind om de ftronk een ftuk loot , uit enige pisg^< 

 genomen, maar neem het zelfde weer wech, als de boom begint tebloejy-, 

 Indien hy quijnt , zo befproei hem zorgvuldiglijk met menfche pis, Dt^ . 

 boom is dikwils onderworpen dat zijn vruchten, eer zy hun volkome rijjie 

 heit bereikt hebben , lichtelij k afvallen 5 en om dit te verhoeden , zal men cjt 

 grootfte wortelen ontbloten , de zelfden open fpouwen , en een fteen da^i, 

 tuftchen leggen. Wyders , indien men deze , gelijk ook alle andere boomeij». 

 terwijl zy bloejen , voor de zwarte vliegen en rupfen , die in de bloemen k-n 

 men, wil befchutten , zo moet men een hantvol wijnruit , zo veel alflèm , ok; 



i>- 



