HOVEN IER. 69 



, !-.:be W^e ècrftè foorten geven des zomers in deze landen een öpénftaan- Tijt. 

 J^e tamelijk grote bloem, uit de tros van kleine bloemen beilaande , doch 

 nooit enig zaat, dat volkomentiijk rijp is. Maar de Smakboom mét myr- 

 tusbladen geeft bloemen , die uit een tros van kleine Hechte bloemtjes be- 

 ftaan, en klein xaat, datnoojt tot volkome rijpheir koomt. 



'' '' X 'A R D E M O M B O O M. 



MEn vind vier foorten van Kardemombomen, te weten grote enklei- Genacht 

 ne Indiaanfche , en grote en kleine Afrikaanfche Kardamom. 

 D^ grote Indiaaniche kardamomboom bereikt gemenelijk een Gedaante 

 hoogce van vijf voeten , en overtreft de kleine Indiaanfche kardamomboom, 

 heelt breder bladen , die een aangenaam groen , en ten rechte deurgaande 

 ader, met veel dwarsaderen vertonen. Zyftaan ook niet by malkander ge- 

 voegt , ïpaarfpruicen nu uitd'een, en ^an uit d'ander zijde vandefleel, die 

 glad, en niet, gelijk het riet, met knopen is, uit welks top de bloemen, 

 -even als de Hyacinthen, d 'een na d'ander, opengaan Deze bloemen, die 

 zeer wel rieken , zij n wit van ver we , en met een pyrpere zoom versiert , na 

 welker afvalling de vrucht zich begint te vertonen. 



Pe kleine Indiaanfche Kardamom wad niet boven de dtie voeten hoog, 

 en is , even als het riet , met knopen , of knobbels aan de (leien verdeelt. 

 pe?e ftelen zijn van binnen met eenvooOche fto0è gevult, daar aan veel 

 Unge fmalle bladen, die voor ront toelopen, en, gewreven zijnde, een aan» 

 ^ename reuk afgeeven j waflen , en boven in een drom te zanien ftaan ; in 

 ^voegen dat de deel geheel bloot, en zonder bladen gezien word. Uit de 

 \Yortel fpruit een of twee groene airen , die , zich openende , verfcheide bloe- 

 men , met geg;l en wit te zamen gemengt , verionen » en een aangename reuk 

 .afgeeven. D'air, tot zijnrijpheit komende, word geelachtig, daarin men 

 het zaat vind , 't welk , terwijl d'air noch groen is , wit , en op een cierlijke 

 wijze met purpere vlekken ver9iert is , maar, droog geworden, zulk eeri 

 verwe verkrijgt, gelijk men de zelfde hier bevind- 



De grote Afrikaanfche Kardamomboom waft niet hoger dan zes of zeven* 

 en zelden acht voeten. Dit is een heeftergewas, 't welk d'Aalbezijenboom 

 wel gelijkt, en het zaat is in driekantigehauwenbefloten. Het hout, dat 

 niet zeer hard is, vertoont zich van buiten afchgraauw, maar van binnen 

 wit. De kleine Afrikaanfche Kardamomboom koomt in alles met de grote 

 overeen, behalven dat hy zelden hoger wail , als vijf, of zes voeten. De 

 bladen en bloemen zijn van een verwe , doch veel kleindér. 



De twee eerfte foorten konnen in deze geweften geenfms gevoed en ge- Ha?eni% 

 queekt worden. Maar de twee anderen uit Afrika , welker vrucht in d Apo~ 

 teken bekent is, zijn harder van aarr, inzonderheit alszy, hier komende, 

 de dikte van een vingerbreet hebben. Zy konnen echter niet al te veel watet 

 •verdragen, en moeten dieshalven , zo wel m de zomer, als in de herfft, 

 winter, of voorjaar, droog gehouden , en voor alle winden , en koude 

 lucht befchut worden 5 en men moet hén , ten haiven van September , binnen 

 's huis brengen, en in een goede plaats tegen het zuiden zetten , en daar in 

 Voort de kaghelftoken, Cerft om de tweede dag , daar na alle dagen , en Ook, 

 als het zeer kout is , twee of drie malen in een dag , en de gehele winter deur 

 niet meer dan eens, of tweemalen vanboven met een weinig laaugemaakt 

 tegewater befproejen, en niet vroeger, dan omtrent het begin van Mat- 

 ^ '' K 2 maautj 



