HOVENIER.^ 8/ 



winter deur droog gehouden, en ter bequame tijt weer buiten gebracht, ea 

 in zodanige plaats , als gezegt is ^ geplaatft Worden. Men moet hen ook alle 

 zomers , als zy uitgebloeit hebben , in 't begin van Julius uit d'aarde nemen, 

 Van hun cnziiiverheit reinigen , en tot aan de volicmaan in September in een 

 iJroge plaats leggen , en hen dan, van nieus van hun dorre bladen gezuivert, 

 en aan d'onderfte vezelwortelen een weinig gekort, weer in potten zetten , 

 liie onder twee of drie vingerbreet met tweejarige paêrdemeft, klein ge wre- 

 ven zijnde, belegt, en daarboven op mét zandige aarde gevult is. Voorts 

 moet men hen zorgvuidiglijk voor alle koude regen bewaren j en in dezer 

 voegen, en anders niet, zuÜen zy in deze geweften jarelijks bloemen te voor^ 

 fchijn brengen. 



Het Lis mtt bolachtige wortel bloeit in Junius, dat zonder bollen in Mai-= Ti>. 

 tnaanc : maar dat van Portugal , twéé malen in eenjaar bloejende , geeft zijn 

 eerfte bloemen in 't voorjaar, en de leften in November, 't Lis met knob- 

 belige w'ortelen bloeit vroeger , dan enige anderen. 



Zwaertkruit, ajiders Ghdiolüs. 



^ Aar zijn verfcheide foorten van dit gewas, dienaard'e vérfefheiden- Ceflacfit. 

 ' heit der verwe van de bloemen onderfchdden worden: Swaertkruit 

 met rode , met witte , met lijfverwige , met paerfche , en Italiaanfche 

 ■met purpere bloemen. Noch is 'er een ander (lach , 't welk de naam naar de 

 Kaap de bone Efperance heeft. 



Het Z waertkruit in 't gemeen heeft lange , fmalle , fpitfe en geflreepte bla- Gedaaitce. 

 den. Defteel, ront zijnde, is opwaarts met zes of zeven fchonè bloemen, 

 in ordening ftaande , bewaffen. Het zaat , in ronde blaa<-^jes befloten , is root, 

 en zo groot, als dat van Raket. De wortel heeft twee bollen, d'em boven 

 d'andtr geplaatft. 



Zy verëüTchen alle een goede gemene zandige gront, met tweejarige paer- ^'■°°^' 

 demeft deurmengt , en die in een luchtige plaats , en voor de zon open legt. 



Zy wordenbequamelijkerdoor hun jonge bolletjes aangequeekr, die men, Acnteeün.^ 

 als zy uit d'aarde genomen zijn, vand'ouden afneemt, dan door hun zaat, 

 't welk in September, met de wafTende maan, ruim een ftrobreet diep in 

 d'aarde gezaaitmoet zijn, en wel in het volgendejaar opkoomt, maarniet 

 voor het zevende ofachtftejaar bloemen geeft. 



Dit gewas wil veel, en ook weinig vocht hebben. Men moet het in het ^^"^^'^é- 

 tweede of darde jaar, in'tleft van Julius, opneemen, en in een droge plaats 

 bewaren , en in September, met de volle maan , weer in d'aarde zetten. 



Het bloeit niet alleenlijk alle zomers, in Maimaant, Junius, of Julius, Tijt. 

 ^naar geeft dikwijls ook rijp zaat. 



Het Zwaertkruit van de Kaap de bone Efperange met een rode bloem, Zwiert- 

 't welk teerder is, daneen van d'anderen, en in deze geweften alleenlijk by {^^"/Ve'^ 

 hete zomers bloemen, én nooit rijp zaat geeft, vereifcht een goede zandige Bone EfpÉ- 

 gront, met tweejarige paerdemeft, een weinig eenjarige hoenderdrek, en '^°^^ 

 móllèm van verrotte boombladen déürmerigt , een luchtige plaats , en mati- 

 ge vocht. Het kan geen koude tegenin deHérfft, noch fterke vorft in'de 

 winter verdragen, éti moet dieshalven , in een pot ftaande , in Odober bin- 

 nen 's huis gebracljit , en in een luchtige plaats , daar men alleenlij k by vorftig 

 weer ftookt, geftelt, en onderhouden, en niet voor in April weer buiten ge- 

 zet worden. Dit gewas word alleenlijk door zijn ^angewallè bolletjes, ter 

 gezeide tijt opgenomen , van d'ouden afgefcheiden , en weef ingezet , aahge- 

 queekt. S A F^ 



