94 K O N I N K L Y K E 



Aanteeiing. D'aatiteelinggefcliied voornamelijk op twee bezondere wijzen , te weten 

 door hun zaac, en door d'inlegging van hun aflegging, van'twelkhet lefle 

 gemeend is, en dieshalven hier, in de befchrijving, ook de voorgang zal 

 hebben. De jonge fcheuten , boven de wortel uicgefchoten , moeten in de 

 zomer, alszyfterk genoech zijn, gedurende de waflênde maan, voorzich- 

 tiglijkmec een mes van onderen op, ten halven van hun fteel, ingefneden 

 worden, te weten van een weinig onder 't lid af, en daar deur, tot aan , of 

 in , of deur het volgende lid , zo het kort daar op volgt. Deze ingefnede lo- 

 ten worden deiirgaansin d'aarde neder gebogen j 't welk oorzaak is van dat 

 zy dikwijls half, ja fomtijts ook geheel van hun ftam af breeken : in voegen 

 dat zy, daar door te minder voedfel krijgende, te langfamelij ker wortel fchie- 

 ten, en fomtijts geheellijk verfterven. Het zou dieshalven beter zijn dat 

 men deze ingefnede loten recht op liet (laan, en met luchtige aarde , daar 

 geen vettigheit by is , tot een vingerbreet boven d'infnijding aanhoogde , een 

 weinig met regewater begoot , en een week of anderhalf voor fterke luchten 

 zonnefchijn befchutte. 



Wat d'aanteehng door hun zaat aangaat, zulks kan gevoeghelijk op deze 

 volgende wijze gefchieden : Neem het zaat van d'eerftöpengaande hart- 

 bloemvan yderlleel, daar men niet meer dan ten hoogften vijf of zes bloe- 

 men aan gelaten heeft , en breek, met de volle maan, de knoppen af, daar 

 hetzaatinis, als zy hun groente beginnen te verliezen, dewijl hetdan.zijn 

 volkome rijpheit heeft verkregen , en van binnen zwart word. Laat het zaac 

 de gehele winter lang in de knop blijven, en doe het daar na uit de knop, 

 en zaai het , in April , of in Maimaant , met de volle maan, niet diep in geme- 

 ne zatidige aarde. De jonge fpruiten , tevoorfchijn gekomen, en een vinger 

 hoog opgefchoten zijnde , moeten met de volle maan , omtrent een voet van 

 malkander verplant worden: en in dezer voegen geven zy, gelijk d'erva- 

 rentheit getoont heeft, zekerlijk 'm het volgende jaar bloemen, onder de 

 welken dikwijls enigen , die zeer groot, en fchoonvan verwezijn, voort- 

 komen, inzondcrheitzo hetzaac van goede bloemen is gefproten. 



Havcning. Indien men , in d" Angelieren te verpianten , onder in yder pot twee hand- 

 vol van kleingeftote leijen , met de voorgedachte aarde gemengt , legt, zo 

 zalmen bevinden dat deze bloemen niet alleenlijk in grootheid, maar ook 

 in fchoonheit der verwen, d'anderen verre zullen overtreffen. Men houd 

 deMaert, als de maan afgaat, een of twee dagen voor het lefte vierendeel , 

 voor debequaamftetijr, daar in zy opgenomen, van hun verdorve bladen 

 gezuivert , en in nieuwe aarde geplant moeten worden : dewijl de bloemen 

 dan veel cierlijker te voorfchijn komen , en niet zo veel barften als de genen, 

 die tegen de tijt van de volle maan verplant zijn. 



Zyftaan gaerne in eenope en luchtige plaats, die voor de zonnertralen 

 bloot legt , en konnen niet veel water verdragen , voornamelijk als zy in pot- 

 ten gezet zijn, hoewel het hen niet zo fchadelijk is als zyop een bedde in 

 degrofttfkanj en echter gebeurt her dikwijls dat zy, als "er veel water op- 

 valt, terwijl de knoppen opengaan, open barften. Zy konnen tamelijk de 

 winterfche koude verdragen, maar weinig, of geen fneeu, en noch minder 

 in 't voorjaar de rijp in de nacht, en de zonnefchijn by daag: dewijl deze 

 ftrijdige dingen , dus op malkander volgende , zeer fchadelijk voor hen zijn. 

 Voorts moet men weten dat, als de bloem vergaan is , het zaat, in de knop 

 zittende , door veel regen Hchtelijk verderft , en dat diesbal ven het zaathuis- 

 je gedekt dient te zijn. Men moet zich ook wel wachten van, als men dit ge- 

 was met water befproeit, de bladen te raken, dewijl daar door dikwijls gehele 

 !oten verderven. Zy 



