HOVENIER. 99 



jDit gewas heéfc rontachcige en breetachtige bladen, die rontómaan de Gedaante; 

 kanten een weinig gekerft, en bruingroen van verwe zijn. Tuficinen deze 

 bladen waflèn dunne fteekjes» die yder een bloem dragen, de welk uit vijf 

 bladen beftaat, en achter met een tuitje uitpuilen. Na de bloemen volgen 

 kleine zaathuisjes, daar klein ront en wit zaat in is. De wortel is vezelachtig. 



Zy verèifTchen een gemene zandige, en liever een.gemefte, dan een on- brost, 

 gemeftgront , en die zo wel voor d'ope luqht , en warme zonneftralen bloot,- 

 als infchaduw legt , en daar beneiïèns van veel water befproeit.^ord. 



Zy worden door twee verfcheide wijzen aangeteelt: te weten door hun Aanteeling. 

 zaat , 't welk in Maert , met de waiTênde maan, niet diep in de voorgedachte 

 aarde gezaait moet zijn ; en door hun aangewaffe jonge fpruiten , de welken, 

 van zelfs wortel gekregen hebbende , ter voorgedachte tijt van d'ouden afge- 

 nomen, en ia de voorgedachte aarde verplant moeten worden. 



Ditgewas, 't welk enige jaren kan duren, en felle vorfl, en anaere ongë- Tijtenha; 

 legentheden van tijt uitftaan , krijgt niet alleenlijk bloemen, maar geeft ja- '^°'"^" 

 relijks ook zaat, 't welk niet alle tifefièns, maar'c^en na 't ander,, rijp word, 

 en, van Junius beginnende, totaan Oótober duurt,.en niet alleenlijk onder 

 de bladen, maar ook half, jabyna geheel in d'aarde verborgen v^^ord gevon- 

 den. Men moet dit zaat niet afplukken voor dat het volkomentlijkrijp isj 

 namendijk, als de knoppen, daar het in legt, blaau, en het zaat zelf, dat te 

 voren bleekvvit is , geelachtig word : want indien men langer wacht , zo bard 

 de knop open . en het zaat valt op d'aarde neer. Men moet de zaatknoppen, 

 afgeplukt zijnde , binnen 's huis , .op een houte tafelborc luchtig en wijt uit- 

 gefpreid , enige weken lang laten leggen , op dat zy té beter zouden drogen, 

 en dan het zaat daar uit doen, en het zelfde in een^ droge plaats bewaren, om 

 hetvanfchimmel tebefchutten. De bloemen komen in 't leil van Maert, of 

 in 't begin van April te voorfchijn, • 



De blaauwe en graauwe dubbelde Maertfctie Violen , fchoon zy nooit enig 

 zaat krijgen , worden echter door hun jonge aangewaffe fpruiten , van zelfs 

 wortel fchietende , aangeteelt en aangequeekt , die men ook , om het tweede 

 jaar,inAugu{lus, of September, opneemt en verplant j 't welk zeer noot- 

 zakelijk is, dewijl zy anders enkelt van bloem zouden worden. 



DrieverwigeVioletten, W^rx Penfeen. 



. Aar zijn twee foorten van dit gewas : D'een , die gemeen is , kruipt cefiacht; 



(langs d'aarde heen, end'ander heeft {lijve rechtöpllaande flelen. 



De rechtöpllaande drieverwige Violetten waflen op met harde fle- Gedaante. 

 len , die fomtijts tot anderhalve voet hoog opfchieten , en daar aan bteetach- 

 tige fpitfche bladen waffen , die rontöm gekerft zij n. De bloemen zijn klein- 

 der, dan de gemene Maertfche Violetten, met dewelke zy anderfms tame- 

 lijk wei overeenkomen. Na de bloemen volgen langachtige peukjes, die 

 van zelfs open gaan , als het zaat , 't welk wit en klein is , rijp word. De wor* 

 tel is vezelachtig , gelijk die van de Maertfche Violetten. 



De ftelen van de gemene drieverwige Violetten zijn teder , duli , kantig en 

 geknoopt,uitde welke andere lleeltjes fpruiten, daar de bloem aan wall, die 



in maakfel en grootheit de maertfche bloem gelijkt, maar drie onderfcheide 

 verwen vertoont. De wortel is ook vezelachtig. 



Zy verëilfchen zo wel een goede , zandige , droge en ongemefle , als een ^°= -_ ^ ^ 

 vochtige en gemefte gront , die zo wel in d'ope ruime lucht , als in fchaduw- 

 achtige plaatfen legt, en van matige vocht befproeit word. 



O 2 ^y 



