fo2 K O N I N K L Y K E 



x.i...toï!Yan reuk zijn, beftaan uit vier blaadjes, die langs de takken , op kleine dun- 

 ne fteeltjes, opwaarts voortkomen. Hier op volgen langachtige fmalle peult-* 

 jes , daar in breet , effe en rontachtig zaat gevonden word. De wortel heeft 

 veel grove en fterke vezelen , die in d'aarde geveftzijn. 



^f^^'a«;. 2-y verëiflchen van natuur een gemene zandigegront, die uit tweedelen 

 gemene bruine aarde , twee delen grof zant , een deel oude paerdemell , die 

 klein gemaakt is, en uit een deel moUem der verrotte bladen van bomen be- 

 ftaat, en die, wel deur malkander gemengt, in een ope en luchtige plaats, 

 en voor de warme zonneftralen bloot legt. 



Tijt. Degenen, die van zaat voortgekomen zijn , bloejen in het tweede jaar by 



na de gehele zomer lang , en geven in de Herfft rijp zaat 5 en kven echter zel- 

 den langer, dan vier jaren. 



Aanteêiing. Hoewel de dubbelde bloemen nooit enig zaat geven , zo konnen zy ech- 

 ter op deze volgende wijze aangeteelt worden: Neem het zaat van dat ge- 

 was, 't welk eertij ts dubbelde bloemen heeft gegeven , ('t welk getuigt dat 

 het van een goede aart is) zaai het in Maeit , of April, omtrent de volle maan*-, 

 in e en magere gemene zandige aarde, en begiet het, opgekomen zijnde, ea; 

 als het nodig is, met regewater, daar een weinig tobak , of een hancvoi allTem: 

 '"V in gekookt is , en ftrooi 'er voort geftote tobak op , om niet van 't ongedierte 

 belchadigtte worden. Verplant het daar na , als 't een vingerlid hoog gewald 

 fen is, met de volle maan, ruim een halve voet van malkander, of anderS' 

 tweefpruiten in een pot, om het niet alleenlijk in de winter beter over tei 

 ''-' "^"'"'behouden, maar ookbequamelijker zaat daar af te bekomen 5 fny met e'en 

 mesalle zijdfpruitenaf , enbehou niet anders, dan de middelde hartfpruit,; 

 daar in 't volgende jaar bloemen aanwaflen, die men mee van alle hun bla- 

 den , belialven de bovenfte twee of drie, moet ontbloten, op dat alle het 

 voedfel van de gehele wortel zich in het zaat zou vervoegen 5 dat , door de-, 

 ze middel dikker geworden, en rijp genoech zijnde, met de volle maan af- 

 gefneden, en een tijt lang in zijn peul gelaten, en in't volgende voorjaar, 

 ter gezeide rijt , weer niet diep in d'aarde gezaait moet worden : daar uit dan, 

 zonder twijffèl , veel voortreffelijke bloemen zullen voortkomen. 



Havening. Ditgewas, dat zwarelijk veel koude regen in de Herfft, (daar door het 

 dikwijls aan zijn ftam neflêns de gront aan 't rotten geraakt) en vorft in 

 de winter kan verdragen , moet , in potten , of houte bakken geplant zijnde^ 

 met droog weer , in 0(!^ober binnen 's huis gebracht, en in een luchtige 

 plaats, zonder enige tocht, ofzyging, en daar men geen vuur ftookt, ge- 

 zet, en met weinig water onderhouden, en inMaert, met een betrokke 

 lucht , weer buiten geflelt worden. Voorts , dewijl dit gewas lichtelijk even 

 boven d'aarde, ofaande wortel inkankert, zo moet men, om deze voore- 

 gang re fluiten, tabakpoejer daar in wrijven: en indien men bevind dat deze 

 plant , gelijk ook verfcheide anderen , flap en flaau word , zo zal men de zelf- 

 de met vocht , half uit zoete melk , en half uit regewater beftaande , en in een 

 pot te zamen gemengt , befproejen : want dit verquikt grotelijks niet alleen- 

 lij k dit, maar ook alle andere gevvaflen. 

 Andere Menvrnd noch verfcheide andere foorten van Stokviolieren, die alle en- 



loorten van f , 11. • 1 1 



Violen. ^^it van bloem zijn, en met langer dan een zomer duren: namenrJijk ro- 

 de Stokviolen van eenjaar; Portugalfche Zeeftokviolen met purpere bloe- 

 men ; Zeeftokviolen uit Kandiën ; en bergftokviolen met gele bloemen , 

 die echter, op de voorgedachte wijze gehandeltengehavent, dikwijls met 

 dubbelde bloemen te voorfchijn zijn gekomen. Zy geven, in de voorge- 

 dachte tijt en aarde gezaait, tegen de winter rijp zaat, en vergaan dan, en 



moeten 



