HOVENIER. 105 



snoeten dieshalven in 't voorjaar van nieus gezaait worden, 

 . DeStokviolcnuitKandien, met zaadpeulen , die wel pijlen gelijken, zijn 

 teder van aart, en moeten dieshalven , in potten gezet, des winters ia huis 

 gebrajcht , en op de voorverhaalde wijze bewaart worden , vermits zy , bui- 

 ten blijvende > devorft en andere ongemakken niet konnen verdragen. Zy 

 geven inliet tweedejaar rijp zaat, en vergaan van zelfs. 

 . De Zeeviolen met gele en witte bloemen waflèn niet opwaarts , gelijk de 

 Stpkviolen , maar gelijk andere planten , in een gemene zandigegront, diè 

 met een weinig oude paerdemeft deurgemengt is. Zyzijn hard van aart, en 

 konnen, buiten (laande, de felle koude, en d'andere ongemakken van de 

 winter uitftaan, zonder enige fchade te lijden. Zy geven inde tweede zö'- 

 mer zaat, dat volkomentl ijk rijp is, en blijven enige jaren in 't leven. 



Damaftbloem , o/ Jüffroii Viole, 



a?iders Winterviole. * 



'En kan dit gewas bequamelijkindtie foorten verdeden 5 te weten, GeQacht^ 

 in grote en kleine dubbelde , en in enkelde bloemen 5 en yder foor- 

 ■ te weer naar de verwe van haar bloemen onderfcheiden. Wanton- 

 der de grote dubbelden vind men met witte bloemen 5 met witte bloemen 

 daar bleekrode ftrepén deurlopen 5 en met witte bloemen die met rode plek- 

 ken verciert zijn ; onder de kleine dubbelden heeft men met witte , met pur^ 

 pere j en met bonte bloemen , die uit wit en purper beftaan : en d'enkeldeii 

 zijn of wit, of purper van verwe. 



Dit gewas fchiet hoog op. De ftelen zijn met lange en breetachtige fcla- Gedaante, 

 den, die bruingroen , en aan de kanten gekerft zijn, bewaffen. Debloemen 

 groejen aan de toppen der zijdfteeltjes. Na de bloemen volgen langwerpige 

 ronde peukjes , daarin klein, langwerpig, en bruin zaat beflotenfegt. De 

 wortel is vezelachtig. 



Zyverèiflchen niet alleenlijk een goede zandigegront, die mettweejari- Gront. 

 ge paerdemeft deurgemengt is , maar ook een klaiachtige aarde , die met zant 

 gebroken is. 



De dubbelde bloemen, die nooit enig rijp zaat geven, konnen op deze Aanteslmg. 

 wijze aangeteelt worden : Men fnijd alle de (telen van deze gewaffen een hal- 

 ve vinger lang boven d'aarde af, doch niet voor dat hun bloemen byna ver- 

 gaan zijn, en met d'afgaande maan : want indien men dit vroeger deê, zo 

 zou zulks ten hoogften aan 't gewas fchadelijk zijn ,- om dar , als men de fte- 

 len affiieed , terwijl zy noch in hun volle kracht ftonden , het naturelijk fap , 

 dat naar boven klimt, endaar doorzy, met de bloemen, gevoed worden , 

 ylings zou uitvloejen ; en hier door zou het geheel gewas krachteloos, en 

 dikwijls van 't leven berooft worden. Doch dit gebeurt niet zo lichtelij k , als 

 de bloemen omtrent vergaan zijn 5 dewijl dan het fap vermindert, en weer 

 langs de fteel naar de wortel afzakt, die, meer voedfel verkrijgende, var» 

 aieus veel jonge fpruiten voortbrengt , de welken al waflènde wortelen ma- 

 ken, en die men in September, met de wafTende maan , of met eenmes, of 

 met de hant van d'ouden afneemt , en in varlTche aarde , op de voorgedachte 

 wijze toegemaakt , verplant. Maar indien de jonge fpruiten niet wortels ge- 

 noech hadden gefchoten, en d'oude plant zelf in gevaar zou wezen, zo 

 moet men hem in 't geheel opneemen, en in zo veel delen fnijden, ab hy 

 lijden kan , doch in dier voegen , dat aan yder doel iets van d'oude wortel 



blijft. 



