HOVENIER. in 



Zy worden in September, met de vvafTende maan , inecnfchaduwachtige Aantcding. 

 plaats, in de voorgedachte aarde, ruim een vingerfereet diepgezaait, en 

 komen, dus gezaait zijnde, nietopvoorinMaimaant,of in'tleft van April 

 daaraanvolgende. 



D'aarde, daar men dit zaat in gezaait heeft , möet dikwijls, met water b.e- Haveaing. 

 fproeit worden 5 daar door zy niet alieenlij k t'eerder voortkomen, maar ook 

 tebetergroejen. Indien zy (laan gebleven , of al te dicht by malkander ge- 

 voegt zijn, zo kan men hen in Juhus , even voor de volle maan , in een wel- 

 gemefte gront, die van nieus omgeworpen is , en in een fchaduwachtige plaats 

 legt, verplanten: want zy verkrijgen dan zo grote kracht, dat zy dikwijls 

 in 't volgende voorjaar hun eerfte bloem geven, die in grootheit, en in ver- 

 anderingvan fchone verwen zo cierlijk is, dat hy door d'ogen d'aanfchou- 

 wers verheugt. Wijders, dewijl de plaats, daar men deze bloemen zaait, 

 gemenelijk, uit oorzaak van haar duifterheir, van veel wormen, die zeer * 



fchadelijkvoor deze jonge planten is, bezetis, zo moet men d'aarde met 

 het ftof van Virginifche tobak beftrojen , vermits het ongedierte , deze lucht 

 niet verdragen konnende, daar afwech vlucht. 



De Bergfleuteibloem , ook Bergfanikel genoemt , die ineen pot gezaait , Bsrgfkutsi- 

 en op de zelfde wijze aangeteek word, moet des winters binnen 's huis, i^ ''^'"'™- 

 een luchtige plaats, doch daar het niet vrieft, bewaart, en buiten in warme 

 en luchtige plaatfen, daar zy voorde gure noorde- en oofte winden befchut 

 zijn, geftelt worden. 



BERE N Ö O R. 



, E bladen van dit gewas , die witachtig groen zijn , gelijken tamelijk Gedaante. 

 I wel naar die van de Sleutelbloemen 5 behalven dat dezen glad , zon- 

 der rimpel, en in alles dikker, dan die van de Sleutelbloemen, zijn. 

 Tuflchen deze bladen waft een dunne ronde {teel ^ die aan de top veel bloe- 

 men draagt , de welken van geftalte de Sleutelbloemen gelijken , en wit, root, 

 purper, en gefpikkelt zijn. De wortel is vezelachtig. 



Deze bloemen verëiifchen een gemene zavelige gront, met tweejarige ^ront 

 koemeftdeurmengt, en die zo wel in een luAtige , als in een fchaduwachti- 

 ge piaatslegt, en van veel vocht befproeit word. 



Zy worden in deze koude landen door twee bezondere middelen aange- Aanteeiing. 

 teelt. Voorëerfl: door hun zaat, dat in September, met de volle maan, in 

 een vochtige plaats , die weinig van de zon befchenen word, in een gront, 

 die varfch omgefpit , en met koemeft , en daar onder een weinig paerdemefl-, 

 deur gemengt is , gezaait moet worden. Men zal bevinden dat dit zaat , luch- 

 tig gezaait ,. en omtrent een dngerbreet hoog met gemene aarde aangehoogr, 

 en dus ftil gelaten, in 't volgende jaar, in'tleft van April, of in 't beginvan 

 Maimaant , eerfl: met twee langwerpige blaadjes , daar zich namaals ronde 

 blaadjes tuflchen mengen, tevoorfchijn zal komen. Deze jongen, by droog 

 weer tegen d'avont dikwijls met regewater begoten , (dewijl zy anderfms 

 lichtelijk vergaan) moeten in Augufl:us,in 't left van de waffen^de maan, opge- 

 nomen, en in nieugemefle aarde, in een plaats, die een weinig luchtiger is, 

 verplant worden. Hieruit fpruit jarelijks een zeer. grote verandering , niet 

 alleenlijk in de grootheit der bloemen, maar ook in de veranderingen der 

 •verwen, daaronder men bonten, gemarmerden ,. donkerweêrfchijnend 

 purperen, meteen fpierwitte ring , eii ook anderen zo bruin, als bruinrode 

 Stokrozen , met een gele ring , heeft gezien. 



^ :■: 21y 



