HOVENIER. -' 115 



- Zy kannen op twee bezondere wijzen aangeteelt worden: te weten 5 Aantetünê. 

 door hun rijp zaat , 't welk in April , of ook wel in Odtober , met de waf- 

 fendemaan, in een pot, met de voorgedachte aarde gevuk, gezaait, en 

 fomtijts met een weinig water van boven befproeic moet worden 5 en ook 

 door hun wortclfpruiren , die men in April, met de voorgedachte maan, 

 van d' ouden afneemt , en elders plant. 



Men vind, behalven deze voorgedachte gêWalTen, twee foorten van Waterfili- 

 Waterfilipendula, namelijk met fmalle bladen, en met kleine blaadjes, p™^"'^' 

 5|ic van de Peterfelie gelijk 5 en zy verëiflchencen zelfde gront , aanteeling 

 én havening , als va n de voorgaande Filipendula gezegt is. 



N I ES WO R TE L. 



DAar zijn veel veranderlijke foorren van dit gewas , 't welk voorëerft Geflaciit: 

 in twee foorten , in witte , en zwarte Nieswortel , en yder van deze 

 weer in verfcheide andere foorten gcdeelt kan worden: want men 

 vind driederhande witte Nieswortel , te weten met%victe,, metgroenach- - ■:• . a 

 tige, en met bruinrode bloemen. Van de zwarte Nieswortel, vind men. • 

 twee foorten, die de naam van oprecht dragen, van de welken d'ten een 

 roosverwige bloem voortbrengt. Behalven deze foorten , is 'er noch zwar- 

 te baftaart Nies wortel , zwarte ftinkende Nieswortel, die ook grote wil- 

 de Nieswortel , offtinkendLuiskruid genoemc word, zwarte driebladige 

 Nieswortel, en zwarte Nieswortel met Sanikeibladen. . , 

 i;;.- Zy vcrëiffchen alle uit hun narureli.)keaart een gbede zayeljge gront, die ^^°^^' 

 •welgemeftis, enin een luchtige plaats legt. ,. . , ,,; ,■ 



Zygevenal vroeg in 't voorjaar hun bloemen, daar gemenelijk rijp zaat Tijt. 

 opvolgt. ■ ' ' 



Zy worden niet alleenlijk door hun zaat laangctecit , 't welk men in Aameeii'ng; 

 April, metdewaflendemaan, even onder d'aarde zaait ; maar ook door 

 hun aangewaffe jonge wortelfpruiten , die men in Maert , met de waflende 

 maan , van,d'ouden afneemt , en elders plant. Zy konnen koude en vorft 

 zonder merkelijke verhindering verdragen , en willen tamelijk met water 

 befproeitzijn. .. r . ,. -,: 



De zwarte ftinkende, en de driebladige Nieswortel levenniét zo lang, Havening. 

 als d'anderen , bloej en in de tweede zomer, en vergaan, nadatzy rijpzaac 

 hebben gegeven, en moeten dieshalven jarelijks , of alle twee jaren van 

 nieus, gelijk van d'anderen gezegt is , gezaait worden. De grote baftaart 

 Nieswortel koomt ook door zijn gevalle zaat te voorfchijn. 



WINTERGROEN. ,, 



MEn vind drie foorten van dit gewas: te weten gemeen Winte^- ceflacht: 

 groen? met getande bladen jen uit Amerika. 

 Het gemeen Wintergroen geeft uic zijn dunne vezelachtig^ ^^'^^^f*'- 

 wortel vijf, zes, ja zeven langachtige fteeltjcs, aan yder van de welken 

 een breed , hard en gladachtig blad waft. Tuffchen deze bladen waft een 

 hoger fteel, die met witte bloemtjes, in 't midden veel draadjes uitfchie- 

 tende , versiert is. Op de bloemtjes volgen vijf hoekige zaatboUetjes , daar 



klein zaat in is. , ,, . ■m. 



Het gemeen Wintergroen , en dat met getande bladen vereiUchen een cront. 

 eoedc gemene aarde, zander enige raeft, of vochtigheit , maar met veel 

 ^ ° Q^ zeezant 



