12 



8 KONINKLYKË 



BALSEMAPPEL. 



Géaacht. 

 Gedaante. 



D 



It gewas word in twee foorten , mannetje en wijfje , onderfdieiden-. 

 Het mannetje heeft dunne rankachtige ftelen, als met klaviertjes 

 bezet, daar mee het zich aan de ftakettenVaft maakt. De bladeii 



zijnbreet, zacht, engekerft, die van de wijngaart gelijk, maar kleinder. 

 De bloemen , uit vijf blaadjes beftaande , zijn bleekgeel van verwe. Hier 

 op volgen langwerpige ronde vruchten , die boven fpits j, buikachtig , en 

 bruinroot zijn, en Balfemappelcn genoemt worden, de welken met uit- 

 fteckende doornwijze prikkelen bezet zijn. Het zaat is zwart, en gelijk daC 

 van de CitruUen , maar kleinder. De wortel fpreid zich wijd en breet uit. 



Het wijfje heeft gladde , dikke , rechte en fappige ftelen , die van onde* 

 ren dikwijls rosachtig zijn , en hoger dan een voet opfchieten. De bladen 

 zijn lang, fmal , en Ipits , en rontöm gekerft. De lijfverwige , of bleek- 

 paerfche bloemtjes waflen aan d'oorfprong der bladen , en worden van ron^ 

 de ruwe vruchten gevolgt , die eerft groen , en daar na bleek zijn. Het zaat 

 gelijkt de Linzen wel; en de wortel is getakt, envezelig. 



Gtont* Zy verëiflchen een gemene zavelige aarde , met jarige paerdemeft j jari* 



gè hoenderdrek , en moUem van verrotte boombladen deurmengt , en die 

 in een luchtige en warme plaats legt , en van veel water befproeit word. 



Tijt. Zy bloejen injulius , en in Auguftus , en geven in de Herfit hun vruch« 



ten ; en konnen niet langer , dan een zomer , duren. 



Aanteeiing. Zy WQiden jarelijks , in Maert , of in April , met de wafTendc maan , in 

 de voorgedachte aarde gezaait. 



Mayening. Het mannetje , in een pot gezaait , en t'elkens daar mee , tot aan de rand, 

 in varfTchepaerdemeft gezet, geeft in deze geweften niet alleenlijk bloem 

 en vrucht , maar ook by warme zomers rijp zaat. 



Het wijfje word gemenelijkin een warme plaalts , tegen de muur, of hei- 

 ningen, daar het van gure oofte en noorde winden befchut is, gezaait, en 

 dikwijls tot bekleding van prieeltjes gebruikt. Het heeft vreemde bloe- 

 men , en krijgt in de Herfft rijp zaat, 't welk, zo men niet intijts toeziet» 

 van zelfs ter aarde valt , en verloren gaat. 



DISTEL. 



Gedacht. TT^ Ê Diftel kan bequamelijk in twee foorten , in wilde , en tamme » on- 

 I 1 derfcheiden , en daar na yder foort weer bezonderlijk verdeelt wor^ 

 *"-^ den. Maar wy zullen hier geen anderen , dan enigen der voornaam- 

 ffcri * die in de hoven en tuinen onderhouden worden, befchrijven. 



Gedaante. DeKarduus Benedidus , anders gezegende Diftel, heeft ronde ftelen, 

 die deurgaans langs d'aarde kruipen , en met lange gefnede bladen , mee 

 zachte doornen bezet , bewaflen zijn. Zo wel de bladen , als de ftelen zijn 

 met enige wolligheit overtrokken. Öpdetoppen der ftelen fpruiren ron- 

 de bolletjes, rnet lange ftekende blaadjes en doornen bezet, en daar gele 

 bloemen uit voortkomen. Hier op volgt langachtig graau zaat, aan 't bo- 

 veneinde met doorntjes bezet. Dewortcl is wit, en met veel vezelingen 

 behangen. 



De Starrediftel heeft langwerpige diepgefnede bladen ^ die met enige 

 wolligheit overtrokken zijn , tufll'hen de welken de ftelen anderhalve voet 

 hoog opfchieten , en verfcheide zijdfpruitcn hebben. Niet de bladen , of 



ftqlen § 



