158 K o N I N K L Y K E 



Ctoat. Zyvèrëiflchen een goede zavelige gront j dtó öiet enige oude'koetöefti. 



en met veel oude paerdemeft deurmengt is , in êen ope plaats j en tegen-dè 

 zuiderzon bloot legt, en van veel water béfpröeit word. - ' : a.-j 



Tijr, Zy geven in deHerfft aangename bloemert, die zo verfchèiden van ver- 



we zijn, dat men ondereen grote menigte, die open ftaan ], naauwelijks 

 twee, die eveneens zijn, zal vinden. De bloemen openen zich yling5 te-J 

 gen d'avont , en een weinig voor d'ondergang der zon , en , de gehele nacht 

 deur , inzonderheit zo de zelfde duiftcr is , een lieftelijke reuk afgegeven 

 hebbende, verwelken, als de zon een wijl tijts boven de kimmen geweeft 

 heeft, zo fpoediglijk , als zy gekomen zijn: invoegen dat men dit gewas 

 ■ 'de gehele dag lang zonder bloemen ziet, totdatzy tegen d'avont weer 

 ylings te voorfchijn komen > 't welk zo lang duurt , tot dat zy van de kou- 

 de rijp in de nacht als overylt en verrafcht worden. 



Aanteeiing. Zy worden in deze landen alleenlijk door hxtn zaat aangeteelt, 't welk 



men in Maert , of April , met de wafTende maan , in potten , met de voor-^ 



gedachte aarde gevult, moetzajen, en, als het even opgekomen is , daar 



uitnemen, en in een warme plaats, byna twee voeten van malkander, 



.laü ' verplanten. ' 



Havening. Dit gewas moet men in OQrober uit d'aarde opneemen 5 en de wortel , 

 tan de welk men de ftelen en 't loof kort moet affnijden , enige dagen lang 

 ineen luchtige plaats, doch echter zonder van de zon befchenentewor- 

 •n ^ den , te drogen , en daarna bedekt in droog zant, of in gekapt ftro, in een 

 warme plaats, daar het droog is, de gehele winter over laten leggen , en in 

 April weer inéén warme plaats, in de gedachte aarde planten. In dezer 

 voegen zal de zelfde niet, dan in 't left van Maittiaant , of in 't begin van 

 Junius, weer te voorfchijn komen? en echter zo fpoediglijk opfchieten, 

 dat hy niet alleenlijk veel bloemen ; maar ook veel zaat, dat volkomentlijk 

 rijp is, zal geven, en op deze wijze kan deze wortel tien of twaalf jaren 

 goet gehouden worden. Dit gewas is zo teder, dat het , flechs een weinig 

 van de rijp geraakt , terftont zwart aan de bladen v/ord , en de zelfden ter- 

 ftont laat hangen. Indien men dit bemerkt, zo moet men voort de wor- 

 tel , zonder hem te quetfen , uit d'aarde nemen , de ftelen en *t loof affn ij- 

 den, en met de wortel handelen , gelijk terftont gezegtis. 



Chriftus ogen 3 andersjenetten. 



Geflacht, "% yT En kan ditgcwasgevocghelijk in drie foortenondcrfchéidcn : te 

 j\/\ weten injenetten, of Chriftus ogen, die eertijts tot kranftèn te 

 ^ T A ftiaken gebruikt wierden j Konftantinopolifchejenetten , anders 

 bloemen van Konftantinopolen genoemt; en in wilde Jenetten , of Chri- 

 ftus ogen , de welken men yder weer in 't bezonder kan verdeelen. 

 Want men vind van d'eerfteflach vijf bezondere foorten : re weten met 

 enkelderode, witte en bonte, en met dubbelde witteen rode bloemen. 

 Van de Konftantinopolifchejenetten zijn ook vier foorten bekent ; met 

 enkelde en dubbelde donkerrode, en met enkelde witte en bonrc bloe- 

 men. Men heeft ook verfcheide foorten van wilde Jenetten, of Chriftus 

 ogen, namelijk met enkelde rode, witte en bleke bloemen, en die met 

 dubbeldewitte en rode bloemen ; en meer anderen. 



Cront. Zy verè'iflchen een gemene zavelige gront , met oude paerdemeft deur-^ 



mengt , en die in een ope en luchtige plaats legt , en tamelijk veel van wa- 

 ter bcfproeit word. 



D'en- 



