HOVENIER. I4J 



E N D I V I E. 



Dit kruit heeft langwerpige, breetachtige en bleekgroene bladen , die GedaaaS; 

 aan de kanten gekerft zijn. De fteel beeft zijdrakjes , en is ront , en 

 van binnen hol De bloemen, uit veel blaadjes beftaande, zijn 

 deurgaans blaaii , en fomtijts wit , daar wit zaat op volgt. 



Zyverëifcht een goede zaveligegront, met oude paerde- enkoejeracft Gront; 

 wel deurmengt , en die in een ope plaats, en vo jr de zonncftralen bloot 

 legt , en van veel water befproeit word. 



Zy v/ord in Maert , of April , met de waflende maan , gezaait. Doch de Aantedina, 

 gene, die men in de Hcrfft voor falade wil gebruiken , moet in *c left van 

 Junius, ofm 't begin van Julius, met d'afgaande maan , yl en luchtig in de 

 voorgedachte aarde gezaait worden . 



D'Êndivie, in Maert of April gezaait, fchietylingsop» en, in Julius haar Tijt.enhasi 

 bloemen, daar rijp zaat op volgt, gegeven hebbende, fterft en vergaat , *"'°** 

 eer de winter koomt. Maar de gene , die in 't begin van Julius gezaait is , 

 moet, een kleine vinger hoog ge wallen zijnde, met d'afgaande maan op- 

 genomen , en omtrent anderhalve voet van malkander verplant worden. 

 Als zy, in September, of Oftober grote ftelen heeft verkregen, en omtrent 

 een voet in de langte opgefchoten is, moeten haar bladen by helder weer,en 

 droog zijnde , zachtelijk boven toegebonden worden, op dat'er geen regen 

 zou in vallen. In dezer voegen verliezen zy hun bitterheit, en worden wit, 

 en bequaam om hen tot falade te gebruiken. Op deze wijze worden zy ook, 

 cerdevorft hen overvalt, met hun wortel uit d'aarde opgenomen , en in 

 droog zant in een kelder bewaart, om lang goet te blijven. 



H Y S o O P. 



DE Hyfoop kan bequamelijk in twee foorten , in gemene, en mee Geüaeh^ 

 fmalle bladen, onderfcheiden worden. Men vind noch een darde 

 foort, witte Engelfche Hyfoop gcnoemt, daar af de halve bladen 

 fneewit, en aan d'andere helft groen zijn. Dochwy zullen hier alleenlijk 

 van de gemene Hyfoop , die tot fpijs gebruikt word, fpreken. 



Dit gewas heeft harde ftelen , omtrent een voet lang , met zijdtakken be- Gedaante. 

 zet, en rontöm met fmalle langwerpige donker groene bladen bewaffen. 

 De blaauwe , witte , en rode bloemen waiTen van het midden des ftcels tot 

 aan de top , en meeft aan d*een zijde van de fteel , en yder uit een bezonder 

 huisje. De bloem is met purpere draatjcs versiert, de wortel is houtig, 

 en leeft lange jaren. 



Het veiëifcbt een gemene zandigc gront, die zeer weinig gemeft is> in Grom. 

 een luchtige plaats legt , en van matige vocht befproeit word. 



Het bloeit in Julius en Auguftus, en geeft rijp zaat. Men moet het in ^ijt. 

 Auguftus affnijden , en drogen , om het in de winter te gebruiken. 



Het word in Maert , of April , met de waOende maan , niet diep , en ook Aaateei.ng. 

 wijt van malkander , in de voorgedachte aarde gezaait , en beter dus aange- 

 queekt, dan door zijn voortgefprote takken , die men in April, met de 

 voorgedachte maan , van d'ouden afneemt , en verplant. 't Is aanmerkö- 

 lijk, dat het zaat van fneeuwitte , of rode bloemen dcurgaans planten voort- 

 brengt , die blaauwe bloemen dragen , welker zaat , weer ter gezeide tijt m 

 d'aarde gedaan, niet alleenlijk planten met blaauwe, maar ook met rode 

 en witte bloemen te voorfchijn doet komen. 



V 3 , Keule, 



