HO VENIER; 169 



De Vekbonen en Tuinboncn bloejen in Maimaant, en de Turkfche Bo- Tijt. 

 nen injunius. De Vekbonen enTüinbonen worden injunius enjulius, 

 en de Turkfche Bonen in Auguftus rijp. Maar d* Amerikaanfche Bonen> 

 die gaerne tegen een muur, of fchutting , de weêrkaatfing van de zonne- 

 ftralen begeren, komen tot geen volkome rijpheit, dan by hete zomers. Zy 

 duren niet langer, dan eenjaar. 



De Tuin bonen worden inMaert, in 't Icfte deel v^ndcmaan, niet bo- Aaateeli»gJ 

 ven een vingerbreet diep , dun en luchtig in de voorgedachte aarde gefte- 

 ken, na dat men hen een dag lang in water, of in enige vocht geweekt 

 heeft. Men zaait hen ook wel in November , met de voorgedachte maan- 

 ftond, opdatzy, als de winter verby is, te vroeger zouden uitfchieten, 

 eneerder rijpe vruchten geven. 



Men zaait de Turkfche Bonen , na dat men hen geweekt heeft, jarelijks 

 in April , met d'afgaande maan , naauwelijks een vingerbreet diep, met hun 

 ftipjeomlaeg, op dat de wortel, die daar uit fpruit, bequamelijker zou 

 konnen fchieren , en zet daar neffens ftokken in de gronc , by de welken 

 ^acht, tifej-ja twaalf gelijk opklimmen, dewijl zyzichzelven nietkonnen 

 dragen. Deze vruchten, zomen hen met de groene fchillen wil nuttigen, j 



moeten met de hant geplukt , en niet met het mes afgefneden worden , om 

 dat het yzer aan de gewafTen zei ven fchadelijk is. 



E R T E N. 



MEn vind drie foorten van Erten , graauwen , witten en groenen, Geflachtj 

 die gezamentlijk met , of zonder fchillen zijn. 

 Zy hebben holle , lange en brofTche ftelen , die zich in veel tak- Gedaantej 

 jes verfpi-eiden, en aan d'einden met klawiertjes bezet , daar mee zy zich 

 aan de ftokken , by dewelken zy op waiTen , hechten. De bladen , die breet-^ 

 achrigzijn, ftaanaltijt tegen malkander over. De bloemen waflen aan be- 

 zondere lange fteekjes, en zijn wit van ver we, en omtrent in 't midden mee 

 een paerflche plek getekcnt,-en fomtijts geheel paerfch van verwe. De 

 peulen , daar d' Erten in befloten leggen, zijn langwerpig, en ront, en han- 

 gen nederwaarts. 



Zy verèifTchen liever een gemene zandige , dan klaiachtige , en een wel- Giom] } 

 gemeftegront, die ineen luchtige, droge en warme plaats legt, en van 

 weinig water béfproeit word , inzonderheit terwijl zyin't bloejenftaan. 



Zy worden in Maert ,t)f April , met d'afgaande maan , omtrent een vin- Aanteeling» 

 gerbreet diep in de voorgedachte aarde gezaait , bloejen in Junius enju- 

 lius, en bekomen vervolgens hun volkome rijpheit. Men verzekert dat 

 d'Erten , daar de wormen aan geknaagt hebben , beter om te zajen zijn. 



Wat de Peulen zonder fchil aangaat, men moet hen, eerzyind'aarde 

 ge fteken worden i vierentwintig uren langin vocht, die half uit melk , en 

 half uit water beftaat, te weken leggen ; dewijl zy daar door hunzoutig- 

 heit, daar door zy allengs veranderen, verliezen. 



Indien men vroege Peulen begeert, zo moet men hen in November, 

 eer het vrieft , na het lefte vierendeel der maan , tamelijk dicht in de voor- 

 gedachte gront zetten, en hen niet dekken, opdat zy weinig wortel zou- 

 den fthieten. In dezer voegen geraken zy aan 't waffen , eer d'anderen in't 

 Voorjaar gezaait , en in d'aarde gebracht zijn, 



Z KOM- 



