HOVENIER. 179 



Vrouwe hair, Venus hair, 0/ Steenruit. 



DAar zijn drie foorten van dit gewas bekent 5 te weten zwart, wit» Geflacht;e^ 

 (dat eigenrlijk Steenruicgenoemt word) en goutgeel vrouwe hairj ^«''"°f*' 

 mee zo dunne en tedere fteeltjes , als het hair op 't hooft , en blaad- 

 jes als klein gras, daar op men nooit nattigheit ziet, hoe hard het ook re- 

 gent, maar die zich altijt even blinkende vertonen. 



Zy verëiiïchen een zavelige gronr, daar tamelijk veel fteen en kalk, °"'*^** 

 klein gefloten zijnde , onder gemengt is , en liever die in een fchaduwach- 

 tige, dan in een luchtige plaats legt, en in de zomer van veel water be- 

 fproet word. 



Zy dragen alle , behalven het goutgeel Vrouwe hair , noch bloem , noch AaBteelingj 

 zaatjcn moeten dieshalven door hun aangegroeide jongen aangequeekt 

 worden , die men in April , met de waffende maan , van d'óudcn afneemt, 

 en verplant. Dewijl zy , fchoon zy matige koude konnen verdragen , dik- 

 wijls door felle vorft doot vriezen, zo moet men hen inde tuin, opeen 

 warme plaats , daar zy voor de gure oofte en noorde winden gedekt zijn , 

 planten. De geen echter, die men op de vervalle muren, eninnederge- 

 ftorte gebouwen ziet waflèn , vergaan niet zo lichtelijk , maar konnen felle 

 koude en harde vorft uitftaan. 



Valeriane , (?ƒ Speerkruit , oo/^S^Jorisktuk ge noemt: 



MEn kan dit gewas in drie vcrfcheide foorten aanmerken , in tam- Gcflacfit; 

 me , wilde , en vreemde Speerkruit. Het wilde Speerkruit kan 

 weer in twee foorten , in groot en klein , onderfcheiden worden. 

 Wat het vreemde Speerkruit aangaat , men vmd daar afverfcheide foor- 

 ten , als Griekfch Speerkruit met witte , en met blaauwe bloemen : wel- 

 riekend Speerkruit uit Kandia : root en wit Speerkruit uit Indien , 't welk 

 tweederhande is, te weten dat niet meer, dan een zomer, en dat langer 

 duurt, en meer anderen. 



Dit kruit geeft vooreerft brede , langwerpige en ongekerfde bladen , Gedaante.' 

 tuflchen de welken een hoge, holle, gladde en geknoopte fteel uitfpruit. 

 Uit yder knoop waflen twee andere langer bladen , met diepe kerven. Op 

 de top der ftclen ziet men de lijfverwige blocmtjcs , die als kranffen by mal- 

 kander voortkomen. De wortel , omtrent een duim dik , legt ten meeften- 

 deel bloot, en is met veel vezelingen in d'aarde vaft. 



De grote wilde Valeriane is in alles met de voorgaande gelijk , behalven , 



dat de fteel hoger opfchiet, de bladen groter, en donkergroen zijn, en 

 purpere bloemen voortbrengt. 



De kleine is ook met dezelfde gelijk, uitgczondert dat zy veelkleindcr 

 is. Zy geeft bloemen , die witachtig purper van verwe zijn. 



De Griekfche Valeriane heeft holle, dunne en rechte ftelen, die om* 

 irent anderhalve voet recht opfchieten. De bladen waften zeer veel by 

 malkander aan een middelrib, die met de zelfden de geftalte ran een fchrijf- 

 pen vertoont. Op de toppen der ftelen geeft zy aangename bloemtjes , die 

 yder uit vijf blaadjes bcftaan, en in 't midden met enige draatjes versiert 

 zijn , aan welker einde men enige nopjes vind. Hctzaat, dat zwart is, 

 legt in bolletjes beflofen. De wortel is gantfch vezelachtig. 



Zy verciflchenallc een gemene luchtige zavelige gront, die wel gemeft Ctom, 



Aa 2 is, voor 



