Gedaante. 



i8o KONINKLYKE 



is , voor de warme zonneftralen bloot legt , en van veel water befproeit 

 word. 



T;jf . Zy bloejen alle in de Maimaant , in Junius en Julius , en geven gemene- 



lijk alle rijp zaat , behalven het welriekend Speerkruit uit Kandia , dat in 

 deze geweften nooit rijp zaat geeft. Zy konneh lange jaren duren. 



Aanteciing. Zy worden niet alleenlijk door hun zaat aangeteelt, 't welk men in 

 April, metdcwafTende maan , omtrent een halve vingerbreet diep in de 

 . : voorgedachte aarde moet zajen; maar ook door hun jonge aangewafle 

 wortelen, die men ter zelfde tijt van d'ouden afneemt, en verplanr. De 

 Valeriane uit Kandien, de tederlle van allen, moet, in April, met de 

 wadende maan , van d'oude afgenomen, en in een potgeplant zijnde, in 



^^4jf5^,„^;, Odtober binnen 's huis gebracht, en in een luchtige plaats, daar men al- 

 leenlijk by fterke vorft ftookt, gezet, meteen weinig laau regewater be- 

 fproeit, en in April, met een zwoele regen , weer buiten geftelt, en voor 

 koude nachten, en fchrale winden befchut worden. . 



Mater , atiders Moederkruit. 



Geflacht. TTN, It gewas kan bequamelijk in twee foorten , te weten in met enkeldc 

 I 1 en dubbelde bloemen , onderfcheideri worden , vart de welken men 

 "-^-^ de leften weer in enige bezondere foorteii , de geflalte en verwe van 

 de bloem betreffen de, kan doen. 



Het heeft ronde ftelen , met bleekgroene bladen , die gefneden , en enig- 

 iins de By voet gelijk zijn. De bloemen, deKamilkn gelijkende, wafTen 

 óp de toppen der ftelen, en, in't middisneen geel bolletje vertonende, 

 zijnrontöm met witte blaadjes bezet. Dê wortel is vezelachtig. , 



De tweede foorte is met deze voorgaande in alles gelijk, uitgèzondert 

 in de bloemen, diealle dubbelt zijn , fommigen Ayit, en van binnen geef, 

 anderen zeer groot en fpierwit, anderen met pijpjes , en anderen met blo- 

 te hooftjcs. ' - ■■'■■'■': 



Zy verëifTchen alle een gemene, en zo=wd een zavelige, als andere ge- 

 mefte gront , en die zo wel in een luchtige , als fchaduwachtige pi aats legt, 

 en zo wel van veel , als van matig water befproeit word. 

 Tijt. 2y duren in 't gemeen niet langer, dan twee of drie jaren , en konncn 



alle ongemakken van de winter gemakkelijk verdragen. Zy bloejen niet 

 Voor het tweedejaar , te weten in Junius en Jülius, én geven zaat , dat vol- 

 komentlijk rijp is, behalven de grootfte fpierwitte bloem, die in deze 

 landen nooit rijp zaat geeft. ;.,.;. 



Aanteeiing. Zy wordcn alle , behalven die met de grootfte bloem ,k>p twcé verfchei- 

 de wijzen voortgeteelt , en aangequeekt : namelijk door hun zaat , 't welk 

 meninMaert, of April, met de waflende maan , niet diep in de voorge- 

 dachte aarde moet zajen 5 en door hun afgezette fpruiten, die men in 

 April, met de waflènde maan , van d'ouden afneemt, en verplant. Men 

 fnijd ook wel de takken van dit gewas, enfteekt hen, afgefneden zijnde, 

 in d' aarde , in een fchaduwachtige plaats , daar zy niet van de zon befche- 

 nen worden j. en door deze middel fchietenzy wortel, zomen hen dik- 

 wijls met water befproeit. Daar na plant men hen in een luchtiger plaats. 

 De Mater met de grootfte fpierwitte bloem Word gevoeghelijk van haar 

 takjes , ten halven ingefneden , en in de gronj gélegt ; aangeteelt; 



' ^-^^^^t- "^- ■ '^^'"'■^^Bedftro, 



Gront. 



